Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Sz 898/20

II SA/Sz 898/20 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2021-03-04

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia
4 marca 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 marca 2021 r. sprawy ze skargi P. S. i J. S. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. znak: [...], II. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego na rzecz skarżących P. S. i J. S. solidarnie kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 - dalej "k.p.a."), art. 24 ust. 2b pkt 2 oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 7d pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 276 - dalej "p.g.k.") jak i § 44 pkt 2 i § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r., poz. 393 - dalej "rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków"), po rozpatrzeniu odwołania J. S. oraz P. S. (dalej "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] aktualizującą informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków, w odniesieniu do działki nr [...] oraz działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym R., gm. C., poprzez wprowadzenie zmian w odniesieniu do rodzaju użytków gruntowych oraz pola powierzchni konturów użytków gruntowych. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2019 r. Starosta [...] poinformował Skarżących o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego polegającego na aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany użytków gruntowych oraz powierzchni konturów użytków gruntowych na działce [...] i [...], obręb R., gmina C.. Powodem wszczęcia postępowania był brak wniosku właścicieli o aktualizację danych ewidencyjnych dołączonego do przekazanej Staroście pracy geodezyjnej zarejestrowanej pod numerem [...] i przyjętej w dniu [...] czerwca 2019 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] Decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Starosta [...] orzekł o aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Powyższą decyzję uchylił organ odwoławczy przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji celem uzupełnienia materiału dowodowego. Starosta [...] w dniu [...] maja 2020 r. przeprowadził terenową wizję działek [...] i [...] w trakcie której ustalono, że od strony działki drogowej nr [...] znajduje się droga dojazdowa wysypana kruszywem przechodząca przez działkę nr [...] i prowadząca do działki [...] na której znajdują się panele fotowoltaiczne. Pozostała część działki [...] jest uprawiana. Zarówno z drogi graniczącej nr [...] jak i [...] widać ww. panele fotowoltaiczne, między którymi znajduje się roślinność trawiasta. Działka, na której umieszczone są panele, jest ogrodzona. Z oględzin sporządzono protokół, który wraz załącznikami (zdjęcia, mapa) został przekazany pełnomocnikowi Skarżących. Dnia [...] maja 2020 r. do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] wpisano operat techniczny sporządzony w ramach kolejnej pracy geodezyjnej [...], będący uzupełnieniem operatu technicznego [...] Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], Starosta [...] orzekł - zgodnie z operatem technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wpisanym do ewidencji materiałów zasobu pod numerem [...] w dniu [...] czerwca 2019 r. uzupełnionym operatem technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wpisanym do ewidencji materiałów zasobu pod numerem [...] w dniu [...] maja 2020 r.- o aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie: 1) działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] R., jednostka ewidencyjna C. - obszar wiejski poprzez: - wykreślenie poła powierzchni konturu użytku gruntowego - grunty orne i klasy bonitacyjnej oznaczonych symbolem RlVb tj.: [...] ha, - wpisanie pola powierzchni konturu użytku gruntowego - grunty orne i klasy bonitacyjnej oznaczonych symbolem RlVb tj.: [...] ha, - wpisanie konturu użytku gruntowego - tereny przemysłowe oznaczone symbolem Ba o powierzchni [...] ha, 2) działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] R., jednostka ewidencyjna C. - obszar wiejski poprzez: - wykreślenie pola powierzchni konturu użytku gruntowego - grunty orne i klasy bonitacyjnej oznaczonych symbolem RlVa tj.: [...] ha, - wpisanie pola powierzchni konturu użytku gruntowego - grunty orne i klasy bonitacyjnej oznaczonych symbolem RlVa tj.: [...] ha, - wykreślenie pola powierzchni konturu użytku gruntowego - grunty orne i klasy bonitacyjnej oznaczonych symbolem RIVb tj.: [...] ha, - wpisanie pola powierzchni konturu użytku gruntowego - grunty orne i klasy bonitacyjnej oznaczonych symbolem RlVb tj.: [...] ha, - wpisanie konturu użytku gruntowego - tereny przemysłowe oznaczone symbolem Ba o powierzchni [...]. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący zarzucili naruszenie: - art. 7, 9, 77 § 1, 79 § 2 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w tym w szczególności przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości bez udziału stron lub jej pełnomocnika, - art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wskazania strony lub stron postępowania, - art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji niewskazującej na to, jaki materiał dowodowy znajdujący się w zasobach organu pozwalał na zaktualizowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, - art. 24 ust 2b pkt 2 p.g.k. poprzez wydanie decyzji w przedmiocie zaktualizowania informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w wymienionej na wstępie decyzji z dnia [...] września 2020 r. uznał odwołanie za bezzasadne. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że działka ewidencyjna o nr [...] stanowi własność Skarżącego, zaś działka nr [...] - własność Skarżącej. W dniu [...] kwietnia 2016 r. Starosta [...] wydał decyzje nr [...], na mocy których udzielił na rzecz dwóch różnych spółek pozwolenia na budowę farmy fotowoltaicznej o mocy do 1MW z infrastrukturą towarzyszącą wraz z zagospodarowaniem terenu działek ewidencyjnych nr [...] obręb R., gm. C.. Według danych z Krajowego Rejestru Sądowego, Skarżący jest wspólnikiem jednej ze spółek, której przedmiotem działalności gospodarczej jest wytwarzanie energii elektrycznej. Na podstawie pracy geodezyjnej przyjętej w dniu [...] kwietnia 2019 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, dokonano ewidencyjnego podziału działki [...], na działkę nr [...] o powierzchni [...] ha oraz na działkę [...] o powierzchni [...] ha. Po zakończeniu inwestycji na działkach [...] i [...], geodeta wykonał pracę geodezyjną, której celem były "pomiary sytuacyjno-wysokościowe i przetworzenie rezultatów tych pomiarów; wytyczenie obiektów budowlanych; geodezyjna inwentaryzacja obiektów budowlanych". Praca ta została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i wpisana do ewidencji materiałów zasobu pod numerem [...] Powyższe - zdaniem organu - oznacza, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała sytuacja, w której w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym znajdowały się materiały pozwalające zaktualizować prowadzone przez Starostę C. bazy danych, zaś podstawę aktualizacji stanowił operat techniczny [...], uzupełniony operatem [...] Z operatów technicznych wynika, że wytyczono słupy paneli fotowoltaicznych i kabel niskiego i średniego napięcia, stację transformatorową oraz wykonano pomiar powykonawczy farmy fotowoltaicznej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na terenie działki nr [...] i [...]. Do operatu dołączono wykaz zmian danych ewidencyjnych, w którym wskazano powierzchnię użytku "Ba" jako wynoszącą, w przypadku działki [...] - 1, 71 ha, w przypadku działki [...] - [...] ha. Organ odwoławczy odnosząc się do twierdzeń Skarżących wskazał, że podnoszona przez nich kwestia naruszenia posiadania przez osoby trzecie, czy też przysługującego im prawa własności do przedmiotowych działek w żaden sposób nie wpływa na aktualizację danych ewidencyjnych, która dotyczyła jedynie zakresu przedmiotowego, tj. stanu faktycznego na działkach. Przeprowadzona wizja terenowa potwierdziła, że na działkach [...] i [...] zlokalizowana jest farma fotowoltaiczna. Dalej podkreślił, że dokonując aktualizacji danych zgromadzonych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków gruntowych należy odnieść się do cech poszczególnych użytków gruntowych. Oznaczenie użytków gruntowych w ewidencji i budynków nie zależy od przeświadczenia czy stanowiska właściciela gruntu, ani od uznania czy poglądu organu, lecz wprost od tego, czy dany grunt odpowiada definicji legalnej danego użytku. Stosownie do § 68 ust. 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych odbywa się zgodnie z zapisami załącznika nr 6 do tego rozporządzenia, gdzie wskazano cechy gruntów i inne przesłanki, które decydują o zaliczeniu gruntów do poszczególnych użytków gruntowych. Mając na uwadze powyższe organ wywiódł, że farma fotowoltaiczna jest przedsięwzięciem produkcyjnym służącym do wytwarzania energii elektrycznej. Charakter produkcyjny elektrowni fotowoltaicznych potwierdza § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Decyzje środowiskowe na realizację farm fotowoltaicznej na obecnych działkach [...] i [...] wydał Burmistrz C. w dniu [...] października 2015 r. Przepis ten jest obowiązujący w sprawach z zakresu planowania przestrzennego i odnosi się do zabudowy przemysłowej, w tym systemami fotowoltaicznymi wraz z towarzyszącą infrastrukturą o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha. Analizując łącznie wszystkie ww. uwarunkowania prawne oraz okoliczności stanu faktycznego, organ II instancji stwierdził, że teren który został zajęty pod panele fotowoltaiczne stanowi tereny przemysłowe w rozumieniu przepisów o ewidencji gruntów i budynków. Spełnia bowiem wymogi, wynikające z definicji terenów przemysłowych z załącznika nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Określenia zawarte w przedmiotowej definicji dotyczące budynków, budowli, urządzeń korelują z ich definicjami, wynikającymi z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186). W myśl zapisów art. 3 pkt 3 tej ustawy, budowla to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m. in.: wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Elektrownie fotowoltaiczne jako instalacje "produkcyjne" (przemysłowe) stanowią więc budowlę, o której mowa w punkcie 13 ppkt 1 i 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dalej organ odwoławczy zaznaczył, że w dokumentacji technicznej nr [...] i [...], będącej źródłem danych ewidencyjnych, zaliczono do terenów przemysłowych "Ba" w przypadku działki [...] grunt o powierzchni [...] ha, zaś w przypadku działki [...] grunt powierzchni [...] ha, jako zajęty pod panelami fotowoltaicznymi oraz grunty położone pomiędzy tymi urządzeniami i w bezpośrednim ich sąsiedztwie, zgodnie z definicją. Stąd organ odwoławczy ocenił, że prace geodezyjne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego spełniały wymogi prawne i mogły być podstawę wprowadzenia zmian danych w ewidencji gruntów i budynków. Potwierdzeniem powyższego są ustalenia dokonane przez organ I instancji podczas wizji działek ewidencyjnych nr [...] i [...], z których jednoznacznie wynika, iż na wymienionych działkach znajduje się farma fotowoltaiczna. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy zaznaczył, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, gdyż zebrano wyczerpująco materiał dowodowy i właściwie go rozpatrzono. Nieobecność stron postępowania, czy też ich pełnomocnika podczas wizji terenu nie wpłynęła na ustalenia faktyczne mające znaczenie dla sprawy, zaś względy związane z sytuacją epidemiologiczną nie mogły leżeć u podstaw do przesunięcia terminu przeprowadzenia dowodu z oględzin działek ewidencyjnych. Nadto Starosta C. uczynił zadość wymogom formalnym decyzji administracyjnej, o których mowa w art. 107 § 1 k.p.a., albowiem decyzja zawiera oznaczenie stron postępowania, choćby w rozdzielniku do niej. Poza tym w sentencji decyzji wskazano, że podstawą, a zarazem materiałem dowodowym, który pozwalał na zaktualizowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, były opracowanie geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] i [...] Skarżący (reprezentowani przez radcę prawnego) zaskarżyli opisaną wyżej decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jak i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na ich rzecz w tym kosztów zastępstwa procesowego. W skardze decyzji tej zarzucili naruszenie: - art. 7, 9, 77 § 1, 79 § 2 oraz 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w tym w szczególności przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości bez udziału stron lub jej pełnomocnika, -art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w sytuacji, gdy istniały podstawy do jej uchylenia na podstawie art 138 § 1 pkt 2 k.p.a., -art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji z naruszeniem zasady zaufania do władzy publicznej, -§ 68 ust. 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zw. z ppkt 1 i 2 załącznika nr 6 do ww. rozporządzenia poprzez dokonanie aktualizacji informacji zawartych ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] R., jednostka ewidencyjna C. - obszar wiejski, poprzez wpisanie konturu użytku gruntowego - tereny przemysłowe oznaczone symbolem Ba o powierzchni [...] ha, - § 68 ust. 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zw. z ppkt 1 i 2 załącznika nr 6 do ww. rozporządzenia w zw. z § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez dokonanie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] R., jednostka ewidencyjna C. - obszar wiejski, poprzez wpisanie konturu użytku gruntowego - tereny przemysłowe oznaczone symbolem Ba o powierzchni 0, 07 ha, - art. 24 ust. 2b pkt 2 p.g.k. poprzez wydanie decyzji w przedmiocie zaktualizowania informacji zawartej w ewidencji gruntów i budynków. W motywach skargi Skarżący wskazali, że zaliczenie terenu, na których - jak przyjął organ - posadowiona jest farma fotowoltaiczna, jako terenów przemysłowych oznaczonych symbolem Ba nie jest prawidłowe, albowiem rozporządzenie PKOB wskazuje wprost, iż klasa ta nie obejmuje kompleksowych przemysłowych obiektów budowlanych (w tym elektrowni), które nie posiadają formy budynku, a do tej klasy odwołuje się pkt 13 załącznika nr 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Poza tym organ nie ustalił powierzchni obszaru zajętego pod farmę, co z kolei ma znaczenie z punktu widzenia § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ w uzasadnieniu decyzji winien rozważyć, które z oznaczeń - Ba czy też Bi, należałoby uwzględnić przy dokonanej aktualizacji danych, a nadto przeanalizować to w kontekście powierzchni użytkowej zajętej rzekomo pod urządzenia fotowoltaiczne. Brak takiej analizy oznacza z kolei nieistnienie podstaw do dokonania aktualizacji danych zawartych w ewidencji. Skarżący zaakcentowali również, że ewidencja gruntów nie jest postępowaniem, za pomocą którego można obalić wynikające z księgi wieczystej domniemanie dotyczące stanu prawnego nieruchomości. Skoro zatem w dziale I-O księgi wieczystej [...] oraz [...] wpisane są grunty orne jako sposób korzystania z gruntów, to brak jest podstaw do dokonywania zmian co do danych. Dodatkowo podnieśli, że doszło do naruszenia ich posiadania przez osoby trzecie, gdyż nie wyrażali zgody na jakiekolwiek zmiany na należących do nich nieruchomościach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Pomimo doręczenia przez Sąd pełnomocnikowi Skarżących odpisu odpowiedzi na skargę zawierającej wskazany wniosek, nie zażądano przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej "p.p.s.a") stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, przepisów postępowania, czy też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 145 i 135 p.p.s.a.). Przeprowadzona przez Sąd, w trybie uproszczonym, kontrola zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji pod kątem powyższego kryterium legalności wykazała, że skarga jest zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 2 pkt 8 p.g.k. ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju i systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Ewidencja służy jedynie ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach i ma charakter wyłącznie informacyjny. Podstawowym zadaniem organów prowadzących ewidencję jest utrzymanie zbioru tych danych w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, ujawnienia nowych danych ewidencyjnych bądź wyeliminowania danych błędnych (§ 45 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych może nastąpić z urzędu lub na wniosek w dwojaki sposób, tj. w drodze czynności materialnoprawnej bądź wydania decyzji administracyjnej (art. 24 p.g.k.). Dane ewidencyjne obejmują dane dotyczące użytków gruntowych, w tym ich oznaczenie. Stosownie do § 67 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na poszczególne grupy, natomiast zaliczenie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 6 ww. rozporządzenia. Na gruncie rozpoznawanej sprawy spór dotyczy zasadności dokonania z urzędu przez organy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zakwalifikowania części działek nalężących do Skarżących jako terenów przemysłowych i oznaczenia ich symbolem Ba. Zdaniem Sądu, z uwagi na zarzuty jak i argumentację podniesioną w skardze w pierwszej kolejności wskazać należy, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające jak i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazują na istnienie podstaw do dokonania aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków. Z ustaleń organów, znajdujących odzwierciedlenie w aktach administracyjnych, bezsprzecznie wynika, że na części tych działek, sklasyfikowanych w ewidencji przed aktualizacją jako grunty rolne, zlokalizowana została farma fotowoltaiczna. Powyższe znajduje potwierdzenie zarówno w operacie technicznym przyjętym w dniu [...] czerwca 2019 r. do zasobu geodezyjnego i kartograficznego jak i w protokole sporządzonym przez pracowników organu I instancji z przeprowadzonych w dniu [...] maja 2020 r. oględzin terenu działek dokonanych z drogi publicznej jak i załączonej do tego protokołu dokumentacji zdjęciowej. Wbrew zarzutom skargi, brak udziału w oględzinach Skarżących lub ich pełnomocnika nie stanowi o istotnym naruszeniu przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy. Udział w oględzinach nie jest obowiązkiem, lecz uprawnieniem strony, zaś organ nie posiada środków prawnych, które mogłyby przymusić właściciela nieruchomości do wpuszczenia osób trzecich na teren nieruchomości będącej przedmiotem oględzin. Wada tego rodzaju nabiera znaczenia, jako wada istotna, dopiero w przypadku naruszenia podstawowych obowiązków organu administracyjnego wynikających z art. 79 § 1 i 2 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., czyli braku zawiadomienia wszystkich stron postępowania o przeprowadzeniu oględzin (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. II OSK 1441/17). Tymczasem Skarżący zostali prawidłowo zawiadomieni o terminie przeprowadzenia oględzin na obu działkach, a organ wobec nieuwzględnienia wniosku Skarżących o przesunięcie terminu oględzin motywowanego stanem wprowadzonej epidemii - czyniąc zadość zasadzie informowania - doręczył pełnomocnikowi potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię protokołu z oględzin wraz z załącznikami, tj. wydrukiem mapy z zaznaczonymi stanowiskami, z których wykonano zdjęcia oraz fotografie w ilości 31 sztuk. Przeprowadzone oględziny mogły więc stanowić dowód w sprawie zwłaszcza, że Skarżący nie przedłożyli żadnego przeciwdowodu wskazującego na to, aby stan zagospodarowania nieruchomości był inny od ustalonego przez organy. Powyższe prowadzi do wniosku, że materiał dowodowy był wystarczający do przyjęcia, że oznaczenie terenu działek Skarżących zajętego pod panele fotowoltaiczne utraciło na swej aktualności, gdyż tereny te nie mogły być dalej kwalifikowane jako grunt rolny. Powołana w skardze okoliczność, że według zapisów księgi wieczystej działki to grunty orne, zaś Skarżący nigdy nie wyrażali zgody na jakikolwiek zmiany na należących do nich nieruchomościach, w tym na posadowienie farmy fotowoltaicznej, pozostaje bez znaczenia dla tej oceny. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy - kwestia ewentualnego naruszenia posiadania w żaden sposób nie wpływa na aktualizacje danych ewidencyjnych, skoro ta dotyczyła jedynie zakresu przedmiotowego, tj. stanu faktycznego na działkach. Należy przy tym zwrócić uwagę, że na mocy art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane ewidencji gruntów i budynków. W konsekwencji zatem to dane zawarte w księdze wieczystej w tym zakresie muszą odpowiadać informacjom wynikającym z ewidencji gruntów i budynków, a nie odwrotnie. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że wpisy w dziale I-O (oznaczenie nieruchomości) nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa, ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 października 2006 r. sygn. akt III SA/Kr 850/05 czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 591/14, wyroki dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jak już wyżej wskazano, celem postępowania aktualizacyjnego jest utrzymanie takiego stanu ewidencji gruntów i budynków, aby dane w niej zawarte były zgodne z okolicznościami faktycznymi. Skoro zatem z posiadanej przez organ ewidencyjny dokumentacji bezspornie wynikało, że obszar części działek Skarżących utracił swój pierwotny charakter rolny, to w sytuacji braku wniosku uprawionego podmiotu, organ był nie tylko uprawiony, ale także zobligowany do dokonania z urzędu aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków poprzez ujawnienie nowego użytku gruntowego. Cechy gruntów i inne przesłanki, które decydują o zaliczaniu gruntów do poszczególnych użytków gruntowych, zawiera tabela zawarta w załączniku nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W pkt 13 tabeli wskazano, że do terenów przemysłowych (Ba) zalicza się grunty: 1) zajęte pod budynki, zaliczone w PKOB do grupy 125 - budynki przemysłowe i magazynowe, oraz związane z tymi budynkami budowle i urządzenia, w szczególności: wiaty, kotłownie, zbiorniki, przewody naziemne, place składowe, place postojowe i manewrowe, ogrodzenia, śmietniki, składowiska odpadów; 2) położone między budynkami, budowlami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane w innym celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod rabaty i kwietniki: 3) zajęte pod bazy transportowe i remontowe, stacje transformatorowe, naziemne rurociągi, kolektory i wodociągi, hałdy i wysypiska śmieci, ujęcia wody i oczyszczalnie ścieków. Organy obu instancji uznały, że farma fotowoltaiczna mieści się w powyższej definicji terenów przemysłowych, gdyż stanowi budowę, o której mowa w punkcie 13 ppkt 1 i 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, jednakże - zdaniem Sądu - stanowiska to nie zasługuje na akceptację. Z analizy zacytowanej wyżej treści punktu 13 ppkt 1 i 2 załącznika wynika wprost, że tereny przemysłowe to tereny zajęte pod określone budynki oraz związane z tymi budynkami budowle i urządzenia. Zauważyć należy, że ustawodawca wskazując na budowle i urządzenia wymaga, aby te pozostały w związku z istniejącymi na danym obszarze budynkami przemysłowymi i magazynowymi zaliczonymi w PKOB do grupy 125. Oznacza to, że dla kwalifikacji danego terenu jako przemysłowy decydujące znaczenie ma okoliczność, czy teren ten zabudowany jest danego rodzaju budynkami, a nie budowlami. Sam fakt istnienia budowli, gdy na danym terenie nie występuje budynek przemysłowy czy magazynowy, z którym budowla ta byłaby związana, wyklucza oznaczenie terenu jako przemysłowego. Innymi słowy rzecz ujmując terenami przemysłowymi będą zarówno tereny zabudowane danym rodzajem budynków, ale także tereny zabudowane tymi budynkami oraz budowlami pozostającymi w związku z tymi budynkami. O takim sposobie rozumienia tego przepisu świadczy nie tylko rezultat wykładni językowej, ale także porównanie chociażby z definicją "innych terenów zabudowanych" (Bi), w której to określono, że do tych terenów zalicza się grunty zajęte pod budynki i budowle inne niż zaliczone w PKOB do działu 11 oraz do grupy 125 oraz urządzenia związane z tymi budynkami i budowlami (...). W przeciwieństwie do ppkt 13 załącznika nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, wymieniono tu budynki i budowle, które nie muszą pozostawać w związku budynkami. Odmienny sposób sformułowania definicji terenów Bi dowodzi, że zabieg ten uznać należy za celowy, a unormowania odnoszące się do zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych należy odczytywać ścisłe bez stosowania wykładni rozszerzającej. Interpretacja ppkt 13 pkt 1 załącznika nr 6 dowodzi, że uznanie terenu za przemysłowy na mocy tego unormowania determinuje przede wszystkim ustalenie, czy mamy do czynienia z określonego rodzaju budynkiem. Stosowanie do § 2 ust 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków budynek jest to obiekt budowlany, który jest budynkiem w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz.U. poz. 1316 oraz z 2002 r. poz. 170). Zgodnie z tymi przepisami budynki to "zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych. Przystosowane są do przebywania ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów. Za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. W przypadku budynków połączonych między sobą (np. domy bliźniacze lub szeregowe), budynek jest budynkiem samodzielnym, jeśli jest oddzielony od innych jednostek ścianą przeciwpożarową od fundamentu po dach. Gdy nie ma ściany przeciwpożarowej, budynki połączone między sobą uważane są za budynki odrębne, jeśli mają własne wejścia, są wyposażone w instalacje i są oddzielnie wykorzystywane. Budynki obejmują również samodzielne podziemne obiekty budowlane przystosowane do ochrony ludzi, zwierząt lub przedmiotów (np. podziemne: schrony, szpitale, centra handlowe oraz warsztaty i garaże). Budynki dzielą się na mieszkalne i niemieszkalne.". Definicja ta jest zbieżna z definicją budynku zawartą w ustawie Prawo budowlane, a która wskazuje, że budynek to obiekt budowlany, który jest trwale powiązany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowanych oraz posiada fundamenty i dach. Nie budzi żadnych wątpliwości Sądu, że instalacja fotowoltaiczna nie jest budynkiem w rozumieniu przepisów rozporządzenia w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych czy też ustawy Prawo budowlane. Z oczywistych więc względów na gruncie rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków farma fotowoltaiczna również nie może być traktowana jako budynek. W tej sytuacji nie sposób zgodzić się z argumentacją organów jakoby teren zajęty pod panele fotowoltaiczne wypełniał wymogi definicji terenu przemysłowego. Podsumowując , organy obu instancji dokonały nieprawidłowej interpretacji punktu 13 ppkt 1 i 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, czym naruszyły prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. O kosztach postanowiono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz Skarżących zwrot kwoty [...]zł, na którą składa się uiszczony wpis w wysokości [...] zł, wynagrodzenie radcy prawnego ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2018 r., poz. 265 ze zm.) wynoszące [...] zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł. Ponownie rozpoznając sprawę rzeczą organu będzie uwzględnienie oceny prawnej przedstawionej przez Sąd i dokonanie zgodnej z prawem kwalifikacji obszaru zajętego pod panele fotowoltaiczne, w tym rozważenie, czy teren ten nie stanowi innego terenu zabudowanego (Bi).

Informacje o sprawie

Data wpływu
22 października 2020
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Sędziowie
Arkadiusz Windak /przewodniczący/ Maria Mysiak Stefan Kłosowski /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny