II SA/Sz 843/14

Dnia 29 września 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 29 września 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi tej Gminy na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

Gmina wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] ustalającą na rzecz R.N. odszkodowanie za działkę nr [...] o pow. [...] ha położoną w obrębie [...], która z mocy prawa przeszła na własność Gminy jako wydzielona pod drogę publiczną. Jednocześnie Gmina złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podała, że nie ma środków w budżecie na ten cel. W oświadczeniu o wysokości środków finansowych Gmina podała, że posiada środki w kwocie [...] zł, środki trwałe o wartości [...] zł, a rok 2013 zamknęła stratą wynoszącą [...] zł. Gmina wyjaśniła, że posiada pięć rachunków bankowych, a łączna wysokość środków na tych rachunkach wynosi [...] zł. Zarządzeniem z dnia [...] Przewodniczący Wydziału II ustalił, że wpis sądowy od przedmiotowej skargi wynosi 200 zł. Rozpoznając wniosek należy mieć na względzie, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawi o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.– dalej "p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej ma charakter fakultatywny, a Gmina niewątpliwie posiada osobowość prawną (art. 2 ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym; Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Analiza złożonego wniosku pozwala stwierdzić, że sytuacja finansowa Gminy, nie ma znamion wyjątkowości. Jak podała strona skarżąca w urzędowym formularzu "PPPr" - wniosku o przyznanie prawa pomocy - posiada środki trwałe w wysokości [...] zł. Na rachunkach bankowych natomiast posiada środki pieniężne w łącznej kwocie [...] zł. Brak jest informacji, by konta te były zablokowane, czy zabezpieczone. W związku z tym należy uznać, że nie ma przeszkód aby Gmina dysponowała tymi środkami, a biorąc pod uwagę wysokość dostępnych środków finansowych oraz kwotę należnego wpisu sądowego od skargi należało uznać, że kondycja finansowa Gminy pozwala na uiszczenie wpisu w całości. Sytuacja finansowa Gminy pozwala także na uiszczenie ewentualnych dalszych kosztów sądowych. Natomiast wykazana przez Gminę strata o wartości [...] zł nie oznacza, że nastąpił trwały brak środków uniemożliwiający poniesienie kosztów sądowych w tej sprawie. Strata ta jest bowiem wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych. Należało zatem uznać, że kondycja finansowa wnioskodawcy pozwala na poniesienie kosztów sądowych w sprawie. Należy także zwrócić uwagę, że gmina jako jednostka samorządu terytorialnego obejmująca swoją działalnością różne sfery życia publicznego i gospodarczego zobowiązana jest do daleko idącej przewidywalności mogących nastąpić stanów faktycznych i prawnych. Przewidywalność ta musi się wiązać z zabezpieczeniem środków finansowych w ramach rezerwy na niezaplanowane w budżecie okoliczności. Konfrontując wskazany we wniosku majątek Gminy i posiadane przez nią środki finansowe z wysokością wpisu sądowego obciążającego Gminę, określonego na kwotę 200 zł, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) należało stwierdzić, mając na uwadze specyfikę wnioskodawcy, w tym utrudnienia w możliwości swobodnego przesuwania środków zaplanowanych na określone wydatki, okoliczności finansowania różnego rodzaju inwestycji, że Gmina jest w stanie ponieść koszty sądowe w tej sprawie. Strona skarżąca może wygospodarować kwotę pozwalającą jej na poniesienie wydatków związanych z uiszczeniem wpisu bez zachwiania swojej płynności finansowej. Podkreślić jeszcze raz należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu podmiotom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. W rozpatrywanym przypadku taka sytuacja nie ma miejsca, a biorąc pod uwagę fakultatywność przyznawania prawa pomocy osobom prawnym oraz możliwość uzyskania środków finansowych przez stronę skarżącą, zasadnym było podjęcie rozstrzygnięcia negatywnego. W związku z powyższym, na podstawie art. 244 § 1, 245 § 3, 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.