II SA/Sz 793/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w dniu 11 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienie z dnia 13 października 2022 r. oddalające jej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy S. z dnia 14 lipca 2005 r. nr [...] w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania na wniosek i z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w części p o s t a n a w i a: odrzucić zażalenie

Postanowieniem z 13 października 2022 r. (doręczonym 2 listopada 2022 r.) Sąd oddalił wniosek [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej: "Skarżąca") o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy S. z 14 lipca 2005 r. nr nr [...] Skarżąca złożyła do Sądu w dniu 8 listopada 2022 r. (data nadania) zażalenie na postanowienie Sądu z 13 października 2022 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 listopada 2022 r. (doręczonym 30 listopada 2022 r.) wezwano Skarżącą do uiszczenia wpisu od zażalenia w wysokości [...] zł, w terminie 7 dni od doręczenia, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Skarżąca złożyła 12 grudnia 2022 r. (data nadania) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Starszy referendarz sądowy WSA w Szczecinie postanowieniem z 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II SPP/Sz 177/22 odmówił przyznania Skarżącej prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest prawomocne od 17 lutego 2023 r. Następnie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 marca 2023 r. (doręczonym 23 marca 2023 r.) wezwano Skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z 10 listopada 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Skarżącą pouczono, że nieuiszczenie wpisu we wskazanym terminie spowoduje odrzucenie zażalenia. Złożony przez Skarżącą 30 marca 2023 r. (data nadania) ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty sądowej od zażalenia, został potratowany jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia z 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II SPP/Sz 177/22. Postanowieniem z 23 maja 2023 r., sygn. akt II SPP/Sz 51/23 Starszy referendarz sądowy WSA w Szczecinie odmówił zmiany postanowienia z 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II SPP/Sz 177/22, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 4 lipca 2023 r., sygn. akt II SPP/Sz 51/23 (doręczonym Skarżącej 26 sierpnia 2023 r.) utrzymał je w mocy. Do dnia wydania postanowienia wpis od zażalenia nie został uiszczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie Skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia (100 zł). Została przy tym prawidłowo pouczona o sposobie i terminie do uiszczenia wpisu oraz o skutkach jego nieuiszczenia. Powyższe wezwanie doręczono Skarżącej skutecznie 23 marca 2023 r. Siedmiodniowy termin do wykonania powyższego wezwania rozpoczął swój bieg dnia 24 marca 2023 r. W tym stanie rzeczy siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upływał z dniem 30 marca 2023 r. zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 p.p.s.a. W wyznaczonym terminie wpisu nie uiszczono. Zażalenie jako nieopłacone podlega zatem odrzuceniu. Odnosząc się do złożonego w dniu 30 marca 2023 r. ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd podziela wyrażony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym zgłoszenie żądania o przyznanie prawa pomocy w opisanych okolicznościach faktycznych stanowi czasową przeszkodę do rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia zażalenia (por. postanowienie NSA z 9 maja 2023 r., sygn. akt III FZ 75/23). Jak zasadnie akcentowano w judykaturze, wpływ do sądu kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w reakcji na otrzymane wezwanie do wykonania wezwania do uiszczenia wpisu, wymaga jego rozpoznania na podstawie art. 165 w zw. z art. 243 p.p.s.a. Dopiero po negatywnym załatwieniu wniosku możliwe i konieczne staje się odrzucenie skargi/zażalenia wobec nieopłacenia bez potrzeby ponownego wzywania strony do uiszczenia wpisu (por. postanowienia NSA: z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I FZ 269/20 i z 29 października 2018 r., sygn. akt I FZ 259/18). Jeżeli bowiem w trakcie kolejnego otwarcia biegu terminu do opłacenia zażalenia strona obowiązana do jego uiszczenia po raz drugi decyduje się na wdrożenie procedury zmierzającej do uzyskania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych, to w przypadku niezasadności jej oczekiwań, odrzucenie zażalenia bez trzeciego z kolei wezwania o wpis nie czyni nadmiernie utrudnionym lub niemożliwym dostęp do sądu. Mylne zaś wyobrażenie strony co do tego, że tym razem zasługiwała na zwolnienie od kosztów sądowych, ale jej zapatrywania okazały się nieusprawiedliwione, nie powinno niweczyć skutków jakie normalnie należało wywieść z tytułu niewykonania na czas i to w warunkach braku istnienia obiektywnych przeszkód finansowych drugiego z wezwań. Tym samym, jeżeli w trakcie kolejnego otwarcia biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi strona po raz drugi, działając w oparciu o art. 243 § 1 w związku z art. 165 p.p.s.a., decyduje się na wdrożenie procedury zmierzającej do uzyskania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, to w przypadku negatywnego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, sąd nie ma obowiązku ponownie wzywać do wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, lecz odrzucić zażalenie na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. jako nieopłacone w terminie. Z tych względów, z uwagi na nieopłacenie zażalenia, należało je odrzucić na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Treść powołanych wyżej orzeczeń dostępna jest w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych dostępnej na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.