Sygnatura
II SA/Sz 770/25
Wyrok WSA w Szczecinie z 28 maja 2026 r., II SA/Sz 770/25 – pozwolenie na budowę
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
- Data orzeczenia
- 28 maja 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Emilia Szeliga-Rydzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi A. B. i A. B. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 20 sierpnia 2025 r. nr AP-2.7840.135.2025.PZ(2) w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz skarżącej A. B. i skarżącego A. B. solidarnie kwotę 500 zł (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 2 lipca 2025 r., nr WUA.6740.85.2025 Prezydent Miasta Świnoujście (dalej: "organ I instancji"), po rozpatrzeniu wniosku P. G. spółka komandytowa z siedzibą w Ś. (dalej: "inwestor", "Spółka"), działając na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418, dalej: "u.p.b."), odmówił wydania inwestorowi decyzji o pozwoleniu na budowę, z uwagi na niezgodność planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskutek odwołania inwestora decyzją z dnia 20 sierpnia 2025 r., nr AP-2.7840.135.2025.PZ(2), Wojewoda Zachodniopomorski (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a.") uchylił w całości powyższą decyzję organu I instancji i na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 u.p.b. zatwierdził projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił Spółce pozwolenia na budowę dla zamierzenia polegającego na budowie trzykondygnacyjnego i niepodpiwniczonego budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przy ul. [...], na działce nr [...], obręb [...] w Ś.. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda przytoczył treść art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 u.p.b. i wyjaśnił, że w przypadku spełnienia wymagań w nich określonych stosownie do art. 35 ust. 4 u.p.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda ustalił, że zgodnie z wnioskiem Spółki oraz projektem budowlanym przedmiotem zamierzenia inwestycyjnego jest budowa niedużego, trzykondygnacyjnego i niepodpiwniczonego budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, zawierającego do 10 lokali mieszkalnych. Dalej organ odwoławczy wskazał, że działka inwestycyjna nr [...], obręb [...] m. Ś. położona jest na obszarze obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ś. - Jednostka obszarowa III, przyjętego uchwałą Rady Miasta Ś. Nr [...] z dnia 29 kwietnia 2004 r. (Dz. Urz. Woj. Zacho. Nr [...], poz. 765, dalej: "m.p.z.p."), na terenie elementarnym oznaczonym symbolem [...] Wojewoda stwierdził, że projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany jest zgodny z ustaleniami m.p.z.p. w zakresie: - lokalizacji projektowanego obiektu z określoną w części rysunkowej planu miejscowego obowiązującą linią zabudowy, przez którą należy rozumieć linię, zgodnie z którą należy lokalizować zabudowę - budynki stałe i tymczasowe, wycofanie zabudowy w głąb działki lub wysunięcie przed tę linię jest niedopuszczalne (§ 4 pkt 1 m.p.z.p.; załącznik nr 15 do m.p.z.p.), - dopuszczalnego maksymalnego wskaźnika powierzchni zabudowy - PZ wynosi 0,27, przy dopuszczalnym PZ=0,3 (§ 37 ust. 3 pkt 1 m.p.z.p.), - dopuszczalnego maksymalnego wskaźnika intensywności zabudowy - IZ wynosi 0,8, przy dopuszczalnym IZ=0,8 (§ 37 ust. 3 pkt 2 m.p.z.p.), - minimalnego wskaźnika powierzchni zielonych i nieutwardzonych - TZ wynosi 0,51, przy minimalnym wymaganym TZ=0,5 (§ 37 ust. 3 pkt 3 m.p.z.p.), - dopuszczalnej wysokości zabudowy - projektowany budynek składa się z 3 kondygnacji, a maksymalna wysokość budynku, liczona stosownie do § 4 pkt 7 m.p.z.p. (maksymalna dopuszczalna wysokość zabudowy "HZ", należy przez to rozumieć wysokość zabudowy (dotyczy to wszystkich obiektów budowlanych) liczoną od poziomu terenu do najwyżej położonych części budynku, podaną w ilości kondygnacji oraz w metrach nad poziom terenu - np. IV kond. HZ=12,0 m n.p.t., przekroczenie określonych w planie parametrów wysokości obiektów budowlanych jest niedopuszczalne) wynosi 10,73 m n. p. t. - licząc do najwyżej wysuniętej konstrukcji dachu oraz 11,53 licząc do kominów - zgodnie z m.p.z.p.: dopuszczalna wysokość zabudowy: od 2 do 3 kondygnacji, lecz nie więcej niż HZ=15,0 m n.p.t. (§ 37 ust. 3 pkt 4 m.p.z.p.), - obsługi komunikacyjnej - obsługa komunikacyjna działki inwestycyjnej odbywa się z terenu elementarnego oznaczonego w m.p.z.p. symbolem [...] (projekt zagospodarowania terenu; załącznik nr [...] m.p.z.p.) - zgodnie z m.p.z.p. obsługa komunikacyjna z projektowanych ulic: wewnętrznej [...], [...] i [...] (§ 37 ust. 4 pkt 2 m.p.z.p.), - obsługi inżynieryjnej - projektowany budynek zostanie zaopatrzony: w wodę z sieci wodociągowej, energię elektryczną z sieci elektroenergetycznej, ścieki bytowe odprowadzane będą do sieci kanalizacji sanitarnej, zasilany w ciepło z miejskiej sieci ciepłowniczej - przyłącza według odrębnego opracowania, sieci zlokalizowane w ulicach sąsiednich; odprowadzanie wód opadowych, z powodu braku możliwości podłączenia do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej, na własny grunt i do szczelnych ogrodów deszczowych - powyższe odpowiada postanowieniom § 37 ust. 4 pkt 1 i § 14-21 m.p.z.p., - zapewnienia miejsc postojowych - zapewniono 10 miejsc postojowych (9 miejsc postojowych w parterze budynku; jedno miejsce z przeznaczeniem dla osób niepełnosprawnych na terenie działki inwestycyjnej) na 10 projektowanych lokali mieszkalnych - zgodnie z m.p.z.p. dla wszelkich inwestycji na terenach objętych planem, należy zapewnić w granicach własnej działki odpowiednią, ze względu na funkcję i wielkość obiektu, ilość miejsc postojowych, jednak nie mniej niż 1 miejsce postojowe na 1 mieszkanie w zabudowie wielorodzinnej (§ 106 ust. 1 pkt 1 m.p.z.p.). Projektowana zabudowa nie narusza zakazu zbliżania się do granicy działki sąsiedniej na odległość mniejszą niż 4,0 m (§ 37 ust. 3 pkt 6 m.p.z.p.). Projektowany budynek zlokalizowany jest w stosunku do każdej z granic działki inwestycyjnej w odległości ponad 5 m (projekt zagospodarowania terenu). W ocenie organu odwoławczego planowane zmierzenie wpisuje się przeznaczenie terenu określone m.p.z.p. Stosownie bowiem do zapisów ogólnych m.p.z.p. na terenach zabudowy ogólnie mieszkaniowej dopuszcza się zabudowę mieszkaniową, przez którą bez wątpienia należy rozumieć również zabudowę wielorodzinną. Zawarte w § 37 ust. 1 pkt 3 m.p.z.p. sfomułowanie "wskazana lokalizacja zabudowy jednorodzinnej" należy rozumieć jedynie jako zabudowę proponowaną, czy zabudowę uprzywilejowaną. Jednakże zapisy szczegółowe ani nie zakazują, ani nie wyłączają i nie modyfikują zapisów ogólnych m.p.z.p., dopuszczających na terenach ogólnie mieszkaniowych realizacji zabudowy mieszkaniowej, jak zabudowy wielorodzinnej. Ponadto zdaniem Wojewody samo sformułowanie wskazania zabudowy jednorodzinnej oznacza, że dopuszczalnym jest realizacja również innej zabudowy mieszkaniowej. Projektowana zabudowa stanowi zabudowę wolnostojącą. Od strony działki nr [...], przeznaczonej na ciąg komunikacyjny pieszy, będzie zlokalizowany metrowy pas zieleni niskiej, stanowiącej wizualnie oddzielenie posesji od ciągu. Od strony działek nr [...], [...] i [...] zaprojektowany będzie teren zielony z wydzielonymi dwoma ogródkami przynależnymi od projektowanych lokali mieszkalnych na parterze, oddzielonych od ww. działek ogrodzeniem o wysokości nieprzekraczającej 1,20 m. Na terenach zielonych zlokalizowane będą również tzw. ogrody deszczowe służące celom zagospodarowania wód opadowych z całej posesji. Podobnie w ocenie organu odwoławczego projektowana zabudowa nie narusza harmonii zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Wojewoda zaznaczył, że m.p.z.p. nie definiuje znaczenia sformułowania "harmonii zabudowy jednorodzinnej". Zgodnie z powszechnym znaczeniem harmonia to pewien porządek, układ, dopełnienie się elementów, przedmiotów, zjawisk. Powszechne znaczenie harmonii nie oznacza zatem obowiązku powielania, automatycznego odzwierciedlania zabudowy istniejącej. W ramach pewnego porządku - harmonii dopuszczalnym jest występowanie zabudowy o zróżnicowanej wysokości, szerokości elewacji, powierzchni zabudowy, liczby kondygnacji. Istotnym jedynie jest by dane wartości znacznie od siebie nie odbiegały. Ponadto Wojewoda zauważył, że uchwałodawca nie wyodrębnił odmiennych zasad kształtowania zabudowy jednorodzinnej i wielorodzinnej w ramach terenu elementarnego [...] Oznacza to, że tożsamy budynek, o jednakowych parametrach architektonicznych, może zostać zrealizowany jako zabudowa jednorodzinna. W ocenie organu odwoławczego interpretacja § 37 ust 3 pkt 5 m.p.z.p. nie może prowadzić do uniemożliwienia realizacji inwestorowi zabudowy planem miejscowym dopuszczonej, o parametrach z tym planem zgodnych. Dodatkowo Wojewoda nadmienił, że realizowana inwestycja posiada powierzchnię zabudowy, jak i wysokość mniejszą od wskaźników określonych m.p.z.p. Jednocześnie na działce sąsiedniej - działce nr [...] istnieje budynek o wysokości (liczonej do kalenicy) podobnej lub zbliżonej do wysokości konstrukcji dachu budynku projektowanego. Również na działce sąsiedniej nr [...], jak i działkach w nieznacznym oddaleniu - działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], istnieje zabudowa 3-kondygnacyjna i o znacznie większej liczbie kondygnacji. Projektowany obiekt, o wysokości bardzo zbliżonej do sąsiedniego budynku jednorodzinnego, a jednocześnie odbiegający od wysokości sąsiednich budynków wielorodzinnych (działka nr [...] i zabudowa od strony ulicy [...]) zapewnia wymaganą harmonię z sąsiednią zabudową. Podsumowując Wojewoda stwierdził, że projektowana inwestycja nie narusza zapisów § 37 ust. 3 pkt 5 m.p.z.p., zgodnie z którym, zabudowę należy kształtować w formie budynków wolnostojących lub łańcuchowych, wkomponowanych w zieleń, realizowanych w harmonii z sąsiednią projektowaną zabudową mieszkaniową jednorodzinną. W zakresie oceny projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno- budowlanymi, tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm., dalej: "rozporządzenie") Wojewoda stwierdził, że usytuowanie projektowanego budynku nastąpiło stosownie do postanowień § 12 rozporządzenia. Projektowany budynek mieszkalny wielorodzinny zlokalizowany został w odległości co najmniej 5 m od każdej z granic działki inwestycyjnej. Ponadto Wojewoda wskazał, że biorąc pod uwagę wysokość projektowanego budynku, ich usytuowanie na działce inwestycyjnej oraz w stosunku do zabudowy sąsiedniej, nie występuje zjawisko przesłaniania i zacieniania oraz spełniono normy określające usytuowanie budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe (§ 13, § 60 § 271 - 273 rozporządzenia). W projektowanym budynku nie projektuje się pomieszczeń, ani przestrzeni zagrożonych wybuchem. Budynek wykonany będzie z elementów budowlanych (ściany i dach) NRO - nierozprzestrzeniających ogień. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy nadmienił, że projekt zagospodarowania terenu uzgodniony został, bez uwag, przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz rzeczoznawcę do spraw higienicznych i zdrowotnych. Dla przedmiotowej inwestycji nie ma obowiązku spełnienia wymagań w zakresie zapewnienia placu zabaw, jak i miejsc rekreacyjnych. Zgodnie z § 40 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia plac zabaw dla dzieci dostępny również dla osób ze szczególnymi potrzebami wykonuje się w przypadku budowy jednego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, w którym liczba mieszkań przekracza 20, a także w przypadku budowy zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych, w którym liczba mieszkań przekracza 20. Miejsce rekreacyjne dostępne również dla osób ze szczególnymi potrzebami, wyposażone w miejsca do wypoczynku, wykonuje się w przypadku budowy zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych, w którym liczba mieszkań przekracza 20. Zaprojektowane na terenie działki miejsce postojowe przystosowane do użytkowania przez osoby niepełnosprawnej spełnia wymagania rozporządzenia. Zgodnie bowiem z § 20 rozporządzenia stanowiska postojowe dla samochodów osobowych, z których korzystają wyłącznie osoby niepełnosprawne, w liczbie nie większej niż 6% ogólnej liczby stanowisk postojowych, o której mowa w § 18 ust. 2, jednak nie mniejszej niż 1, mogą być zbliżone bez ograniczeń do okien budynków. Zaś stosownie do § 19 ust. 7 rozporządzenia zachowanie odległości, o których mowa w ust. 2 (odległości miejsc postojowych od granicy działki budowlanej), nie jest wymagane w przypadku, gdy sąsiednia działka jest działką drogową. Przedmiotowe miejsce postojowe, łącznie z dziesięciu zaprojektowanych, zlokalizowane zostało do strony działki drogowej - ulicy [...] Końcowo Wojewoda stwierdził, że projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany sporządzony oraz sprawdzony został przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, aktualne na dzień sporządzenia projektu budowlanego, które złożyły oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz dołączyły zaświadczenie o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Projektant, posiadający uprawnienia budowlane w specjalności, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.b., złożył również oświadczenie, o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 10 u.p.b., tj. oświadczenie o możliwości podłączenia projektowanego obiektu budowlanego do istniejącej sieci ciepłowniczej. Ponadto inwestor do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, które nie było kwestionowane na żadnym z etapów postępowania, w tym na etapie postępowania odwoławczego. Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego inwestor spełnił wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 u.p.b. niezbędne do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w związku z tym zasadnym było uchylenie w całości decyzji organu I instancji i zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji. Skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnieśli A. B., A. B., G. P., R. P., J. F., W. U. i A. S.. Prawomocnymi postanowieniami z dnia 30 stycznia 2026 r. Sąd odrzucił skargę G. P., R. P., J. F., W. U. i A. S.. W tej sytuacji pozostała do rozpoznania skarga A. B. i A. B. (dalej: "skarżący"). Skarżący decyzji Wojewody zarzucili: - naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie zgodnej z prawem wykładni zapisów m.p.z.p., - naruszenie art. 35 ust. 1 u.p.b. poprzez zatwierdzenie projektu sprzecznego z ustaleniami m.p.z.p., które przewidują zabudowę jednorodzinną na terenach oznaczonych jako [...], - naruszenie zasady proporcjonalności i interesu społecznego poprzez nieuwzględnienie negatywnych skutków inwestycji dla istniejącej zabudowy i mieszkańców osiedla (zwiększony ruch, brak infrastruktury, ograniczenie zieleni, nadmierne zagęszczenie zabudowy). - błędne przyjęcie, że plan miejscowy dopuszcza budowę budynku wielorodzinnego, podczas gdy zapisy jednoznacznie wskazują na lokalizację zabudowy jednorodzinnej, - naruszenie art. 6 i 7 Konstytucji RP poprzez wyjście poza literalne brzmienie planu miejscowego i dokonanie wykładni rozszerzającej na korzyść inwestora. Zdaniem skarżących Prezydent zasadnie odmówił wydania pozwolenia na budowę wskazując, że inwestycja jest sprzeczna z ustaleniami m.p.z.p. Wojewoda, uchylając tę decyzję, błędnie przyjął, że m.p.z.p. pozwala na zabudowę wielorodzinną. Tymczasem z § 37 m.p.z.p. wprost wynika, że dla terenu [...] wskazana została lokalizacja zabudowy jednorodzinnej, z określonymi parametrami wskaźników zabudowy, wysokości, odległości od granic działek itp. Interpretacja Wojewody ignoruje literalne brzmienie m.p.z.p. i zastępuje je wykładnią rozszerzającą, co jest niedopuszczalne. Dopuszczenie zabudowy wielorodzinnej wbrew zapisom m.p.z.p. prowadzi do naruszenia zasad ładu przestrzennego, interesu społecznego i równego traktowania mieszkańców osiedla, którzy nabywali nieruchomości w zaufaniu do obowiązującego planu. Takie działanie godzi również w konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych oraz zaufania obywateli do organów władzy publicznej. Dopuszczenie zabudowy wielorodzinnej nie tylko stoi w sprzeczności z literalnym brzmieniem m.p.z.p., ale także prowadzi do nadmiernego obciążenia istniejącej infrastruktury miejskiej, w szczególności systemu wodociągowego, który już obecnie boryka się z problemami w zaopatrzeniu miasta w wodę. Skarżący podnieśli, że m.p.z.p. przewiduje 33 działki przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną. Akceptacja budowy domu wielorodzinnego w tym obszarze stworzy precedens, umożliwiając deweloperom dalszy wykup działek i realizację zabudowy o charakterze wielorodzinnym, co w konsekwencji doprowadzi do naruszenia ładu przestrzennego, nadmiernego zagęszczenia zabudowy, zwiększenia ruchu samochodowego oraz dalszego pogłębienia problemów z zaopatrzeniem w wodę. Według skarżących Wojewoda, działając jako organ odwoławczy, nie może dokonywać dowolnej interpretacji m.p.z.p. ani zmieniać jego znaczenia. W sytuacji, gdy zapis planu budzi wątpliwości, należy stosować wykładnię zawężającą, zgodną z intencją ustawodawcy lokalnego (rady miasta), a nie interpretację rozszerzającą na korzyść inwestora. Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). W ramach wskazanej kontroli sąd administracyjny poddaje badaniu zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego kreującymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi określającymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję: 1) uchyla decyzję w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Sąd uwzględnił skargę z przyczyn dostrzeżonych z urzędu. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody w przedmiocie pozwolenia na budowę opisanej powyżej inwestycji, wydana wskutek odwołania inwestora. Należy podkreślić, że jedną z podstawowych zasad postępowania, którą organ odwoławczy powinien brać pod uwagę przy rozpoznawaniu sprawy, jest wynikająca z art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem I instancji w jej całokształcie. W niniejszej sprawie organ odwoławczy, za organem I instancji, za strony postępowania, którym doręczył decyzję, oprócz inwestora uznał A. B., A. B., G. P., R. P., J. F.. Wskazać zatem należy, że obowiązek ustalenia kręgu stron postępowania ciąży nie tylko na organie I instancji, lecz również na organie odwoławczym. Dotyczy to także sytuacji, gdy organ I instancji przyznał danemu podmiotowi status strony. W postępowaniu dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 u.p.b., który jako przepis szczególny w stosunku do ogólnej zasady wynikającej z art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 u.p.b. Zgodnie z treścią tej regulacji przez obszar oddziaływania obiektu - należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika zatem niewątpliwie, że w celu ustalenia stron postępowania o pozwolenie na budowę należy zweryfikować czy na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego, inwestycja oddziałuje na inne nieruchomości w sposób wpływający na możliwość ich zabudowy. Przymiot strony nie przysługuje z samej racji posiadania prawa własności sąsiedniej nieruchomości czy istnienia interesu faktycznego. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy nie przeprowadził jakiejkolwiek analizy w zakresie prawidłowości ustalenia przez organ I instancji kręgu stron postępowania. Należy przy tym zwrócić uwagę na niekonsekwencję Wojewody, który doręcza swoją decyzję nie tylko inwestorowi ale również innym podmiotom jako stronom postępowania (otwierając tym samym drogę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego), podczas gdy z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że obszar oddziaływania inwestycji zamyka się w granicach działki inwestycyjnej. Dostrzec w tym miejscu należy, że w części opisowej projektu zagospodarowania działki (str. 15) wskazano, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji obejmuje teren inwestycji, tj. działkę nr [...] oraz że przedmiotowa inwestycja nie będzie w żaden sposób oddziaływać na inne obiekty i tereny. Z kolei skarżący w toku postępowania administracyjnego podnosili, że planowana budowa budynku wielorodzinnego oznacza dla nich m.in. pogorszenie dostępu do światła dziennego. W aktach sprawy brak jest analizy oświetlenia naturalnego (§ 13 rozporządzenia), jak i analizy nasłonecznienia (§ 60 rozporządzenia). Część rysunkowa projektu zagospodarowania działki nie wskazuje na odległości projektowanego budynku w stosunku do zabudowy sąsiedniej. Podkreślić w tym miejscu należy, że nie jest rolą sądu administracyjnego ustalanie stanu faktycznego, lecz ocena ustaleń faktycznych dokonanych przez organ. Wobec powyższego Sąd stwierdzając, że organ odwoławczy uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (punkt I sentencji wyroku). Ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda w pierwszej kolejności powinien ocenić czy organ I instancji prawidłowo ustalił krąg stron postępowania mając na uwadze treść art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 u.p.b. Powinien przy tym pamiętać, że stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązany jest wszechstronnie rozpoznać zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz że ma możliwość jego uzupełnienia zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a. Decyzję doręcza się stronom (art. 109 § 1 k.p.a.). Z uwagi na konieczność ustalenia i uzasadnienia przyjętego kręgu stron postępowania za przedwczesną należało uznać ocenę zarzutów podniesionych przez skarżących. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 20 października 2025
- Symbol z opisem
- 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
- Hasła tematyczne
- Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/ Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/ Wiesław Drabik
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2 · Dz.U. 2025 poz. 418
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art. 15, art. 28, art. 7, art. 77 par. 1, art. 136 par. 1, art. 109 par. 1 · Dz.U. 2024 poz. 572
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OZ 537/26 · 28 maja 2026
Postanowienie NSA z 28 maja 2026 r., II OZ 537/26 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: II OSK 1464/25 · 28 maja 2026
Wyrok NSA z 28 maja 2026 r., II OSK 1464/25 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: II OSK 1611/25 · 28 maja 2026
Wyrok NSA z 28 maja 2026 r., II OSK 1611/25 – pozwolenie na budowę
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny