II SA/Sz 76/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych p o s t a n a w i a: 1/ przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad uiszczony wpis od skargi, 2/ ustanowić radcę prawnego.

We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF W.G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W motywach wniosku wywiódł, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest właścicielem nieukończonego domu o powierzchni ok. [...] m2 i szacowanej wartości ok. [...] tys. zł oraz posiada skuter o wartości ok. [...] zł. Jego dochód stanowi emerytura wynosząca [...] zł. Po opłaceniu opału, prądu, gazu i zakupie żywności nie pozostaje mu nic na życie. Z dokumentów przedłożonych do sprawy o sygn. akt [...] wynika, że wydatki ponoszone przez wnioskodawcę na bieżące miesięczne utrzymanie kształtują się na poziomie ok. [...] zł (prąd – [...] zł, woda – [...] zł, gaz – [...] zł, opał – [...] zł, ścieki – [...] zł). Starszy referendarz sądowy zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, str. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Podkreślić zatem należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Przy tym należy zaznaczyć, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 P.p.s.a. ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. W niniejszej sprawie W.G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z informacji złożonych przez wnioskodawcę wynika, że miesięcznie dysponuje on dochodem w wysokości [...] zł, a wydatki ponoszone na bieżące miesięczne utrzymanie kształtują się na poziomie ok. [...] zł (prąd – [...] zł, woda – [...] zł, gaz – [...] zł, opał – [...] zł, ścieki – [...] zł). Mając na uwadze przedstawioną sytuację rodzinną i materialną skarżącego oraz fakt, że skarżący uiścił już wpis od skargi za uzasadnione uznano przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad uiszczony wpis od skargi oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Wobec powyższego działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.