II SA/Sz 712/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego p o s t a n a w i a: 1/ umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2/ ustanowić radcę prawnego.

I. O. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ciocią oraz babcią. Nie może podjąć pracy, ponieważ sprawuje całodobową opiekę nad babcią, która jest osobą niepełnosprawną i niesamodzielną. Mieszkanie o powierzchni [...], w którym kobiety zamieszkują stanowi własność ciotki – I. J.. Miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi [...] zł brutto i składa się na niego renta babci E. J. w wysokości [...] zł brutto oraz wynagrodzenie I. J. z tytułu pracy w wysokości [...] zł brutto. Miesięczne zobowiązania i stałe wydatki to: - czynsz [...] zł, - prąd [...] zł, - gaz [...] zł, - woda – [...] zł, telefon – [...] zł, internet – [...] zł, opał – [...] zł, leki – [...] zł, środki pielęgnacyjne – [...] zł, śmieci – [...] zł, telewizja – [...] zł, ubezpieczenie – [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Zgodnie natomiast z art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na względzie, że w niniejszej sprawie skarżąca jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt a P.p.s.a. spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części wniosku dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się zatem do zbadania, czy spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Zaznaczyć należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04). Uwzględniwszy treść przywołanych przepisów i konfrontując je z przedstawionym przez skarżącą stanem rodzinnym i majątkowym starszy referendarz sądowy uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. I. O. zamieszkuje z babką i ciotką pozostając na ich utrzymaniu. Z powodu opieki sprawowanej nad babcią – E. J. nie może podjąć pracy. Jak wynika z akt administracyjnych E. J. jest osobą całkowicie niesamodzielną. Świadczona przez skarżącą pomoc polega na wykonywaniu wszystkich czynności życia codziennego. Miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi ok. [...] zł netto, przy niezbędnych miesięcznych wydatkach w wysokości ok. [...] zł nie obejmujących kosztów wyżywienia. W świetle powyższego uznać należy, że I. O. nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż jest to wydatek przekraczający jej możliwości finansowe. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji postanowienia.