Sygnatura
II SA/Sz 694/25
Wyrok WSA w Szczecinie z 23 kwietnia 2026 r., II SA/Sz 694/25 – szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
- Data orzeczenia
- 23 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi P. W. i R. W. na uchwałę Rady Gminy Bierzwnik z dnia 18 lipca 2025 r. nr XVI/108/25 w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej im. Janusza Korczaka w Łasku oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Rada Gminy B. , dalej "organ", 18 lipca 2025 r. działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm., dalej: "u.s.g."), art. 89 ust. 1, ust. 3 i ust. 6 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2024 r., poz. 737 ze zm., dalej: "ustawa Prawo oświatowe", "u.p.o.") oraz art. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm.) podjęła uchwałę nr [...] w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej im. J. K. w L., dalej: "szkoła w L.". Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. złożyli P. W., R. W. (dalej: "skarżący") oraz M. R., M. G. i J. D. W skardze zarzucono naruszenie: 1. art. 89 ust. 1 u.p.o. poprzez: 1) niewykonanie obowiązku zawiadomienia, w ustawowym terminie o zamiarze likwidacji szkoły wszystkich rodziców uczniów wskazanej szkoły, w konsekwencji jego niezachowanie, co spowodowało, że jego upływ wywołał bezskuteczność czynności zawiadomienia, co rzutuje na ocenę legalności uchwały; 2) niezapewnienie przez organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, co wynika z następujących okoliczności: - braku organizacji dowozów dla uczniów z R. do szkoły w B. , - pominięcia ucznia z D. w dokumentacji likwidacyjnej, co narusza zasadę równego traktowania i pełnej analizy skutków likwidacji; - długiego czasu dojazdu, złego stanu dróg, braku odśnieżania zimą, co obniża bezpieczeństwo i komfort uczniów, co z kolei może być uznane za naruszenie obowiązku zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków nauki (art. 89 ust. 18 u.p.w.). 2. art. 25a u.s.g. poprzez brak jasnych podstaw prawnych do wykluczenia dwóch radnych w głosowaniu nad uchwałą, co mogło naruszać zasady prawidłowego procedowania uchwały. 3. brak rzetelnej analizy ekonomicznej i demograficznej; Gmina nie wykonała audytu i porównania kosztów funkcjonowania wszystkich placówek w gminie; brak jest również analizy kosztów dowozu dzieci do B. - które mogą być wyższe niż utrzymanie szkoły w L.. 4. nieuwzględnienie, że likwidacja szkoły w L. stoi w sprzeczności z trzema kluczowymi dokumentami strategicznymi i kierunkami polityki edukacyjnej: 1) Planem Rozwoju Gminy B. poprzez pominięcie, że celem tego dokumentu jest wzmacnianie lokalnych społeczności, poprawa jakości życia mieszkańców, rozwój infrastruktury edukacyjnej, likwidacja szkoły osłabia lokalną tożsamość, ogranicza dostęp do edukacji na miejscu, pogarsza warunki życia rodzin z dziećmi; zamiast inwestycji w rozwój placówki, następuje jej zamknięcie, co jest sprzeczne z założeniami rozwoju zrównoważonego; 2) Planem Rewitalizacji Gminy 2023-2033 poprzez pominięcie, że celem tego dokumentu jest ożywienie społeczno-gospodarcze obszarów zdegradowanych, w tym poprzez aktywizację edukacyjną i społeczną, szkoła w L. pełni funkcję centrum lokalnej aktywności (stowarzyszenie I. , fundacja Z. ); jej likwidacja pozbawia społeczność narzędzi rewitalizacji, co stoi w jawnej sprzeczności z celami dokumentu; 3) Kierunkami reform oświatowych poprzez pominięcie, że celem polityki krajowej jest tworzenie centrów edukacyjnych na terenach wiejskich, zwiększenie subwencji oświatowej, wspieranie małych szkół jako lokalnych centrów życia społecznego; zamiast przekształcenia szkoły w centrum edukacyjne (np. z oddziałem przedszkolnym, salą komputerową, ofertą zajęć pozalekcyjnych), gmina decyduje się na jej likwidację - wbrew aktualnym trendom legislacyjnym i finansowym. W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały uszczegółowione. Mając na uwadze przedstawione zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości i wstrzymanie jej wykonania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o: 1) odrzucenie skargi w całości z uwagi na fakt, iż skarżący w żaden sposób nie wykazali bezpośredniego naruszenia interesu prawnego zaskarżoną uchwałą; ewentualnie, w sytuacji niepodzielenia przez Sąd wskazanego powyżej zarzutu, wniósł o: oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej, w tym oddalenie wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały z uwagi na niespełnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.; przeprowadzenie następujących dowodów z dokumentów przekazanych wraz ze skargą w formie spisu dokumentów, w szczególności z: uchwały Rady Gminy nr [...], z 26 listopada 2024 r., w sprawie zamiaru likwidacji szkoły w L. wraz z jej uzasadnieniem oraz dowodów uprzedniej konsultacji projektu ww. uchwały w sprawie zamiaru likwidacji z organizacjami związkowymi na wykazanie zgodności z prawem zaskarżonej uchwały o likwidacji szkoły tj. jej zgodności z art. 89 ust. 1 u.p.s. poprzez poddanie projektu uchwały o zamiarze likwidacji szkoły zaopiniowaniu przez związki zawodowe; zapewnieniu uczniom likwidowanej szkoły możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, w tym w zdecydowanie lepszych warunkach; pisemnych zawiadomień kierowanych do rodziców uczniów likwidowanej szkoły wraz z dowodami doręczeń wszystkich powiadomień, w tym skutecznego zawiadomienia skarżących P. W., R. W., M. R., M. G. oraz J. D., a także innych rodziców, na wykazanie zachowania sześciomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 89 ust. 1 u.p.s. na powiadomienie o zamiarze likwidacji szkoły rodziców uczniów likwidowanej szkoły; postanowienia Z. Kuratora Oświaty w S. z 15 lipca 2025 r. znak: WWEAS.542.23.2024.KP, którym kurator wyraził pozytywną opinię w sprawie zamiaru likwidacji szkoły w L. z dniem 31 sierpnia 2025 r., na wykazanie wypełnienia przez Gminę B. wymagań określonych w art. 89 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo oświatowe. W motywach uzasadnienia stanowiska organ wskazał, że na dzień sporządzenia i przekazania odpowiedzi na skargę zaskarżona uchwała Rady Gminy nr [...], z 18 lipca 2025 r., w sprawie likwidacji szkoły w L. weszła już w życie, a na dzień 31 sierpnia 2025 r. skutek w postaci likwidacji szkoły już nastąpił. Z dniem bowiem 31 sierpnia 2025 r. zakończone zostały czynności likwidacyjne szkoły, w tym rozwiązaniu uległy stosunki pracy nauczycieli, jak i pracowników niepedagogicznych, majątek szkoły został zinwentaryzowany i jest w trakcie przekazania do Gminy B., zaś uczniowie uczęszczający do ww. placówki kontynuują od 1 września 2025 r. naukę w Zespole Szkolno-Przedszkolnym im. D. w B. (dalej również jako: "ZSP w B. ", "nowa szkoła") oraz innych szkołach podstawowych spoza obwodu Gminy B., według wyboru dokonanego przez ich opiekunów prawnych. W ocenie organu wszystkie wymogi formalne, jakie powinna spełniać treść uchwał w sprawie likwidacji szkoły określone w art. 89 ust. 1 i 3 ustawy Prawo oświatowe zostały spełnione. Powszechnie obowiązujące przepisy nie wskazują jako elementu koniecznego uchwał w przedmiotowych sprawach skutków finansowych dokonania likwidacji szkoły, niemniej organ prowadzący wskazał je szczegółowo w uzasadnieniu uchwały intencyjnej tj. o zamiarze likwidacji Szkoły Podstawowej w L.. 26 listopada 2024 r. Rada Gminy podjęła uchwałę intencyjną nr [...] w sprawie zamiaru likwidacji szkoły w L.. Wszyscy rodzice i opiekunowie uczniów (osobno ojciec i matka) ww. szkoły podstawowej zostali powiadomieni o zamiarze likwidacji szkoły z dniem 31 sierpnia 2025 r. listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Organ prowadzący szkołę pismem znak: [...] z 4 grudnia 2024 r. zawiadomił też Z. Kuratora Oświaty w S. o zamiarze likwidacji szkoły w L. i zasięgnął opinii w tym przedmiocie. Zachodniopomorski Kurator Oświaty w S. 15 lipca 2025 r., działając w trybie art. 89 ust. 1, 4 i 5 ustawy Prawo oświatowe wydał opinię pozytywną w przedmiocie likwidacji z dniem 31 sierpnia 2025 r. ww. szkoły podstawowej. Dopełniono także obowiązku zasięgnięcia opinii związków zawodowych. Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych w skardze, organ wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżących podjęcie zaskarżonej uchwały o likwidacji szkoły poprzedzone zostało gruntowną analizą aspektu społecznego, w tym przede wszystkim dobra uczniów, w szczególności uczniów z niepełnosprawnościami, analizą posiadanych zasobów kadrowych, warunków nauczania, jak i aspektu finansowego oraz analizą ewentualnych zagrożeń. Podejmując działania zmierzające do likwidacji szkoły kierowano się, wbrew zarzutom skargi, głównie dobrem dzieci, poprawą warunków nauki i wychowania, stworzeniem lepszych warunków lokalowych, edukacyjnych, wyrównaniem szans edukacyjnych, małą liczbą uczniów w poszczególnych klasach i równie istotnymi w sprawie czynnikami ekonomicznymi. Według organu, wbrew zarzutom skargi, Gmina zapewniła dowóz wszystkim uczniom, a czas dojazdów, w tym warunki dojazdu, nie odbiegają zasadniczo od dotychczasowych, ani warunków na jakich się odbywały dowozy do likwidowanej placówki. W ocenie organu część zarzutów skargi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały sprowadza się do polemiki z przyczynami, z powodu których organ prowadzący podjął decyzję o likwidacji placówki tj. polepszenia warunków nauki, względów finansowych czy kwestii demografii, a także do następstw likwidacji szkoły, które rzekomo stoją w sprzeczności z dokumentami strategicznymi Gminy, czy kierunkiem reform oświatowych, nie zaś do kwestii jej legalności. Zdaniem organu w świetle wskazanego poglądu prawnego sądów administracyjnych dotyczącego zakresu przeprowadzanej przez te sądy kontroli, tj. kontroli legalności zaskarżonej uchwały, zachowano wszystkie wymogi procedury z art. 89 ust. 1 i ust. 3 Prawa oświatowego. W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności podjęta została uchwała Rady Gminy nr [...], z 26 listopada 2024 r., w sprawie zamiaru likwidacji szkoły podstawowej w L., której projekt został uprzednio poddany konsultacjom z reprezentatywnymi organizacjami związkowymi, zgodnie z treścią art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. Spełniona została zatem wymagana przesłanka poddania zaopiniowaniu projektu uchwały w sprawie zamiaru likwidacji przez związki zawodowe, przy czym, co należy podkreślić, wyrażone przez te związki opinie, nie miały charakteru więżącego dla organu prowadzącego szkołę. Organ zrelacjonował wymianę pism z właściwymi podmiotami i wymienił uzyskane opinie. Zdaniem organu spełniony został przez organ prowadzący szkołę również warunek zapewnienia uczniom likwidowanej szkoły możliwości kontynuowania nauki w innej szkole tego samego typu. Podjęcie działań zmierzających do likwidacji szkoły w L. i scentralizowanie uczniów w placówce oświatowej, tj. w ZSP w B. (w której oddziały szkolne też obecnie nie są liczne), w ocenie organu, nie doprowadzi do pogorszenia warunków, a ich polepszenia, zapewniając wszystkim uczniom możliwość kontynuowania nauki. Według organu ta nowa szkoła, to placówka doskonale wyposażona w sprzęt, pomoce dydaktyczne, posiadająca wyremontowane pomieszczenia spełniające wymagania również dla dzieci z niepełnosprawnościami i zatrudniająca wykwalifikowaną kadrę pedagogiczną oraz wsparcie psychologiczne. Jest to jedyna ze szkół w Gminie B., która spełnia wymagania dla dzieci z niepełnosprawnościami zgodnie z raportem dostępności wykonanym na potrzebę udziału w projekcie "Dostępna szkoła". Z ww. audytu ZSP w B. wynika, że placówka spełnia tzw. kryteria dostępności i w dużej mierze zapewnia realizację indywidualnych potrzeb edukacyjnych uczniów. Szkoła podstawowa w L., zgodnie z przeprowadzonym raportem nie spełnia obszarów dostępności dla uczniów niepełnosprawnych, ze względu na m.in. ciągi piesze, które nie zapewniają samodzielności poruszania się osobom z ograniczoną mobilnością i percepcją oraz nie uwzględniają bezpieczeństwa poruszania się użytkowników; nierówny chodnik ograniczający dostęp do wejścia do budynku osobom na wózkach; lokalizację obiektów szkoły, która nie uwzględnia bezpieczeństwa uczniów na trasie dom-szkoła oraz jak najmniejszej odległości do przystanków komunikacji zbiorowej; brak komunikacji kołowej na działce szkolnej tak, aby zapewnić bezpieczne warunki do poruszania się uczniów; mimo jednopoziomowego budynku brak trwałej dostępności komunikacji na poziomie parteru dla wszystkich sal lekcyjnych i innych pomieszczeń dla osób niepełnosprawnych; brak dostępności wszystkich pomieszczeń dla osób z różnymi niepełnosprawnościami, w tym odpowiedniej szerokości wszystkich drzwi i przejść; brak zapewnienia w salach minimalnych powierzchni użytkowych dla osób przebywających w pomieszczeniu; brak sali sportowej dostępnej dla uczniów z ograniczeniami fizycznymi; brak pomieszczeń zespołu szatniowo-sanitarnego; brak sali do prowadzenia rehabilitacji i terapii sensorycznej, przestrzeni wyciszenia, w tym kącika wyciszenia zgodnego z MDS przynajmniej w jednej sali lekcyjnej. Organ podniósł, że w przepisie art. 89 ust. 1 u.p.o. chodzi o gwarancję możliwości kontynuowania nauki a nie o gwarancję porównywalnych lub lepszych warunków kontynuowania nauki. Niemniej wskazał na istotność opisanych w treści uzasadnienia uchwały intencyjnej w sprawie zamiaru likwidacji szkoły w L., warunków nauki, wychowania i opieki, w tym warunków w zakresie bhp, w jakich będą spełniać obowiązek szkolny i obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego uczniowie po likwidacji szkoły w L., które ulegną, jego zdaniem, zdecydowanej poprawie. Organ sporządził wyliczenie czynników i wyposażenia, które jego zdaniem dowodzą o doskonałych warunkach nauki w nowej szkole, a także wskazał, że jednostka ta zatrudnia wykwalifikowaną kadrę pedagogiczną. Nauczyciele są specjalistami z wiodącego przedmiotu i najczęściej posiadają uprawnienia do nauczania innych kierunków, zależnie od potrzeb placówki. W 2024 r. placówka zdobyła certyfikat "szkoły doskonalącej się". Organ podkreślił również, że w ramach przeprowadzonych kontroli z uwagi na podjętą uchwałę w sprawie zamiaru likwidacji szkoły w L., organ nadzoru pedagogicznego nie zakwestionował odpowiednich warunków pod tym względem w jakich uczniowie będą mieli możliwość kontynuowania nauki, a jakimi się cechuje ZSP w B. , co potwierdziła m.in. przeprowadzona kontrola doraźna w siedzibie tej szkoły. Skoncentrowanie zatem nauki w jednej placówce na terenie Gminy B., spowoduje także, według organu, racjonalizację i optymalizację wydatków oświatowych, dzięki czemu możliwe będzie stworzenie bogatszej oferty edukacyjnej dla uczniów. Ponadto ostatnio wprowadzone reformy prawa oświatowego nakładają na dyrektorów placówek oświatowych obowiązek dodatkowego zatrudnienia takich specjalistów jak pedagog szkolny, pedagog specjalny, terapeuta pedagogiczny, nauczyciel wspomagający, psycholog. Z uwagi na rosnące wymagania systemu oświaty, w szkołach w Gminie B., jak i całej Polsce, przy braku ww. specjalistów na rynku pracy, słusznym i zasadnym będzie zapewnienie zatrudniania ww. specjalistów w jednej placówce tj. w nowej szkole, w której uczniowie będą mieli zapewnioną kontynuację nauczania. Dalej organ nadmienił, że od 1 września 2025 roku uczniom zlikwidowanej szkoły Gmina zapewniła bezpłatny dowóz. Uczniowie dowożeni wysiadają z autobusu bezpośrednio przed szkołą. Teren jest monitorowany, co stanowi o dodatkowym bezpieczeństwie uczniów. Organ podkreślił, odnosząc się do zarzutu braku zapewnienia realnej możliwości kontynuacji nauki poprzez nieobjęcie przez Gminę B. dowozem w sytuacji uczęszczania do szkoły podstawowej uczniów spoza Gminy (tj. z R. ), iż zarzut ten jest chybiony. Włodarze sąsiednich gmin zostali powiadomieni przez Wójta Gminy B. już w listopadzie 2024 r., że tacy uczniowie nie będą objęci dowozem (na koszt Gminy B.), co jest zgodne z przepisami Prawa oświatowego. Uczniowi uczęszczającemu do szkoły podstawowej położonej poza obwodem, a także poza obszarem administracyjnym Gminy, nie ma ona obowiązku finansowania dowozu - tj. ponoszenia wydatków ze swojego budżetu związanych z transportem. Powyższe oznacza, że Gmina B. nie może zostać obarczona redundancją zwiększonych kosztów, w przypadku decyzji rodziców co do wyboru szkoły innej niż obwodowa. Powyższe należy oddzielić od obowiązku zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do szkoły, w której obwodzie uczeń mieszka. W materii tej stanowisko zajęła Regionalna Izba Obrachunkowa wyjaśniając, że powyższe zależy od decyzji danej jednostki samorządu terytorialnego, która powinna dysponować odpowiednimi środkami finansowymi na realizację dowozu uczniów spoza terytoriom gminy. Kolejny raz odnosząc się od uchwały intencyjnej organ wskazał, że w arkuszu organizacyjnym przyjęto aktualną liczbę uczniów ze szkół w L. i w Zieleniewie, a więc założono, że wszyscy uczniowie likwidowanych placówek wyrażą chęć kontunuowania nauki w ZSP w B. , jednakże liczba uczniów w oddziałach może być mniejsza. W związku z powyższym Gmina B. dysponuje odpowiednią liczbą miejsc, również dla uczniów spoza obwodu, w sytuacji kontynuacji uczęszczania od 1 września 2025 r. uczniów szkoły w L. spoza Gminy (z R. ). Odnosząc się do okoliczności niezapewnienia uczniom z Gminy D. dowozu po likwidacji szkoły w L. organ wskazał, że rada gminy jest decyzyjna wyłącznie w obszarze własnej gminy, więc zapis uchwały dotyczy dowozu uczniów będących mieszkańcami Gminy B., wobec których Gmina ma obowiązek zapewnienia dowozu. Nadto przypomniano, że pismem z 27 listopada 2024 r. Burmistrz Gminy D. został poinformowany, że Gmina nie będzie pokrywać kosztów związanych z transportem uczniów z tej gminy. Odnośnie czasu dojazdu uczniów do ZSP w B. organ oświadczył, że nie będzie dłuższy niż miało to miejsce wcześniej czyli 18 minut. Likwidowana szkoła w L. jest oddalona od miejscowości B. o 10 km, co oznacza, że dojazd uczniów do szkoły w B. wydłuży się zaledwie średnio o 10 minut. Ponadto aktualnie plan dowozów zakłada po dwa kursy (w różnych godzinach) przywozu dzieci do szkoły i przedszkola, a liczba odwozów została zaplanowana nawet do czterech kursów (w zależności od liczby godzin lekcyjnych w danym dniu tygodnia i korzystania z zajęć pozalekcyjnych). Organ oświadczył, że uwzględnił również objęcie dowozem dzieci zamieszkałych w R. - zapisanych do ZSP w B. od 1 września 2025 r., z przystanku z L., zgodnie ze złożonym wnioskiem ich rodziców. Odnosząc się zaś do zarzutu pominięcia w dokumentacji likwidacyjnej ucznia z D. organ oświadczył, że Gmina B. zapewnia również dowóz temu uczniowi. Aktualnie zaplanowano, że autobus będzie przyjeżdżał bezpośrednio po tego ucznia. Konieczność uaktualnienia rozkładu jazdy na etapie organizacji dowozów od 1 września 2025 r. wynikała z faktycznego omyłkowego nieujęcia ucznia z D. w przygotowanej informacji z listą dzieci dowożonych na potrzeby przygotowania wniosku o wszczęcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na świadczenie usług transportowych, z uwagi na fakt, iż ten uczeń był dowożony dotychczas przez rodziców w okresie uczęszczania do szkoły w L.. Dalej w odniesieniu do zarzutu długiego czasu dojazdu, złego stanu dróg, braku odśnieżania zimą, organ wyjaśnił, że droga na trasie [...] przebiega w ciągu drogi powiatowej nr 2240Z, której zarządcą jest Powiat C., odpowiedzialny za utrzymanie nawierzchni jak i stan dróg zimą. Droga ta będąc powiatową nie można uznać, że jest w złym stanie technicznym, czy nie jest odśnieżana. Nadto z posiadanych przez organ prowadzący informacji wynika, że część rodziców uczniów likwidowanej placówki w L., zapisała swoje dzieci do Szkoły Podstawowej w Suliszewie, Gmina C., oddalonej od L. o 20 km. Podjęli tym samym decyzję o dojeździe dzieci drogą krętą z dłuższym o połowę czasem przewozu, w porównaniu z warunkami dojazdu na trasie [...]. Wypowiadając się odnośnie podnoszonego braku skutecznego zawiadomienia skarżących organ wyjaśnił, że informacja o zamiarze likwidacji szkoły została doręczona skutecznie w ustawowym terminie wszystkim rodzicom uczniów szkoły w L.. Zawiadomienia w tym zakresie do rodziców uczniów (opiekunów prawnych) zostały wysłane przesyłką ewidencjonowaną, za pośrednictwem operatora Poczta Polska S.A., za zwrotnym potwierdzeniem odbioru i zgodnie z wykazem rodziców uczniów sporządzonym przez dyrektora szkoły w L.. Dowodem spełnienia ww. ustawowego warunku są przekazane wraz ze skargą, a znajdujące się w aktach sprawy dowody potwierdzenia odbioru (lub domniemania odbioru przesyłek dwukrotnie awizowanych) pisemnych zawiadomień kierowanych do rodziców, a które stanowiły dodatkowo przedmiot kontroli ze strony Kuratora Oświaty, przed wydaniem pozytywnej opinii z 15 lipca 2025 r. znak: WWEAS.542.23.2024.KP. Według organu powyższe potwierdza korespondencja w sprawie zawiadomienia o zamierzonej likwidacji adresowana, w szczególności, do P. W. - pismo zawiadomienie o zamierzonej likwidacji wysłano 31 grudnia 2024 r. - podwójnie awizowano w dniach 2 stycznia 2025 r. i 10 stycznia 2025 r. Taka sama sytuacja miała miejsce w przypadku drugiego rodzica R. W. - pismo zawiadomienie o zamierzonej likwidacji wysłano 31. Grudnia 2024 r. - podwójnie awizowano w dniach 2 stycznia 2025 r. i 10 stycznia 2025 r. Organ skonkludował, że w zakresie realizacji zawiadomień rodziców uczniów o zamierzonej likwidacji szkoły w L., Gmina B. dopełniła obowiązku względem wszystkich rodziców uczniów, do dnia 28 lutego 2025 r. Procedurę zawiadomień rozpoczęto 18 grudnia 2024 r., oraz ukończono przed ww. datą 28 lutego 2025 r. Indywidualne zawiadomienia zostały wysłane listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, do każdego rodzica (opiekuna prawnego) osobno, na adresy udostępnione przez dyrektora szkoły w L., w tym zweryfikowane w Rejestrze Ewidencji Ludności Urzędu Gminy B.. Dodatkowo organ podniósł, iż każdy z rodziców skarżących (z wyjątkiem J. D.) był podpisany pod petycją do Wójta Gminy B., która wpłynęła do Urzędu Gminy B. 13 września 2024 r. z prośbą o powstrzymanie działań likwidacyjnych. W ocenie organu świadczy to o tym, że rodzice przeczą, jakoby nie wiedzieli o zamiarze likwidacji szkoły (nie zostali powiadomieni w formie pisemnej, zebrania osób zainteresowanych bądź w innej formie), mimo iż organ powiadomił ich skutecznie. Dalej odnosząc się do naruszenia, w ocenie skarżących, treści art. 25a u.s.g., przy czym skarżący wskazując na omawiane naruszenie powołali się na ich zdaniem: brak jasnych podstaw prawnych do wyłączenia dwóch radnych, organ przyjmując, że chodzi prawdopodobnie o ustawowy zakaz głosowania radnych pracowników placówek oświatowych, z uwagi na ich interes prawny, wyjaśnił które radne Rady Gminy zostały prawidłowo wykluczone z głosowania nad projektem uchwały nr [...] w sprawie zamiaru likwidacji szkoły w L. z uwagi na to, iż były w dacie głosowania zatrudnione w szkole objętej zamiarem likwidacji. Organ wskazał też radne wobec których na osi czasu nie było podstaw prawnych, jak i faktycznych, do wykluczenia z głosowania nad zaskarżoną uchwałą, gdyż na dzień głosowania nad uchwałą nie były już pracownikiem likwidowanej szkoły. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżących przedstawionych w skardze, organ ponownie wskazał, że w świetle aktualnego stanowiska judykatury, argumentacja jaka została podniesiona, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Z ostrożności procesowej organ wyjaśnił, odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego sprzeczności likwidacji szkoły z dokumentami strategicznymi Gminy, że trudno się odnieść do ww. zarzutu, albowiem skarżący nie sprecyzowali dostatecznie i precyzyjnie w jakich to kwestiach likwidacja szkoły jest sprzeczna z planem rozwoju Gminy B., czy planem jej rewitalizacji. Ponadto nie można się zgodzić z określeniem, że szkoła spełnia funkcję ośrodka życia społecznego. Szkoła, zgodnie ze swoim statutem i celami wynikającymi z ustawy Prawo oświatowe pełni funkcje edukacyjne, dydaktyczne i wychowawcze, nie jest docelowym ośrodkiem dla wydarzeń kulturalnych dla lokalnego środowiska. Przechodząc do kolejnych zarzutów tj. braku rzetelnej analizy ekonomicznej i demograficznej w tym audytu, organ wypowiadając się w kwestii względów ekonomicznych wskazał, że decyzja w sprawie zamiaru likwidacji szkoły w L., poprzedzona została analizą również finansową, a które to względy finansowe stanowiły jedną z równie ważnych przyczyn likwidacji ww. placówki. Wysokość finansowania w 2024 roku zadań oświatowych w Gminie B. przy uwzględnieniu istnienia 3 placówek oświatowych (szkoły w L., Szkoły Podstawowej w Z. oraz ZSP w B. ) wskazywała, że aż połowę ogółu wydatków gminnych w planowanym na 2025 rok budżecie Gminy B. stanowiłyby wydatki na oświatę (w 2024 r. Gmina wydatkowała na oświatę powyżej 13 min złotych, przyznana zaś subwencja oświatowa wynosiła 6 711 424,05 złotych. Natomiast w 2025 r. wydatki związane z funkcjonowaniem trzech placówek oświatowych obliczono na ok. 15 mln złotych, podczas gdy subwencja oświatowa, pokrywana z budżetu Skarbu Państwa wynosić będzie ok. 8 min złotych). Z kolei dla porównania poziom finansowania zadań oświatowych w sąsiednich porównywalnych wielkością gminach wynosi połowę mniej (K. – około 7 mln zł, R. – około 8 mln zł, D. – około 9 mln zł). W wymienionych miejscowościach funkcjonuje tylko jedna szkoła. Gmina B. jako jedna z niewielu, będąca przy tym w porównaniu z sąsiednimi gminami, gminą rolną, borykająca się zatem z uwagi na swoje uwarunkowania z szeregiem problemów głównie natury finansowej, w ramach której dominuje obszar Natura 2000, utrzymuje aż 3 placówki, w tym dwie szkoły z mało licznymi oddziałami, średnio 8 uczniów na oddział, wydając w ten sposób najwyższą kwotę na zadania oświatowe. Skoncentrowanie nauki w jednej placówce na terenie Gminy B., powoduje racjonalizację i optymalizację wydatków oświatowych, dzięki czemu możliwe będzie stworzenie bogatszej oferty edukacyjnej dla uczniów. Organ podkreślił również znaczenie czynnika demograficznego, związanego ze znacznym spadkiem liczby urodzeń dzieci w Gminie B., który niestety przekłada się na stale zmniejszającą się (z roku na rok) wysokością subwencji oświatowej, co z kolei skutkuje rosnącym udziałem środków własnych Gminy B. na utrzymanie wszystkich zadań oświatowych. Organ wskazał też, że w likwidowanej szkole zorganizowane było nauczanie w klasach łączonych, które bez wątpienia nie jest korzystnym rozwiązaniem edukacyjnym dla uczniów w różnych grupach wiekowych, nie gwarantuje optymalnego poziomu nauczania, choćby przez brak możliwości indywidualnej pracy z uczniem, a przede wszystkim z uwagi na różne podstawy programowe. Według organu poniesione w odpowiedzi na skargę szeroko przedstawione okoliczności oraz dowody zebrane w sprawie pozwalają przyjąć, że nie zachodzą jakiekolwiek z poniesionych w skardze podstaw do stwierdzenia nieważności bądź niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Uchwała w sprawie likwidacji szkoły podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wydanym 3 grudnia 2025 r. postanowieniu odrzucił skargę M. R., M. G. i J. D. w związku z nieuzupełnieniem braku fiskalnego, a 29 stycznia 2026 r. wydał postanowienie, w którym odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") właściwość tych sądów obejmuje m.in. kontrolę zgodności z prawem aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, a także innych aktów tychże organów, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy wyznaczają przepisy u.s.g. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały, w trybie określonym w art. 90 u.s.g. (art. 91 ust. 1 zd. drugie u.s.g.). Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Do istotnych wad uchwały czy też zarządzenia organu jednostki samorządu terytorialnego, skutkujących stwierdzeniem ich nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał czy zarządzeń, naruszenie podstawy prawnej ich podjęcia, naruszenie przepisów prawa ustrojowego, prawa materialnego oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał czy zarządzeń (por. np. wyrok NSA z 25 kwietnia 2025 r., sygn. akt I OSK 1715/23, a także Z. Kmieciak, M. Stahl: Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102). Będąca przedmiotem osądu w niniejszej sprawie uchwała Rady Gminy z 18 lipca 2025 r., nr [...], w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej im. J. K. w L. jest niemającym charakteru prawa miejscowego aktem organu jednostki samorządu terytorialnego podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej. Stanowi zatem uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 18 maja 2017 r., I OSK 23/17, LEX nr 2333724 oraz z 15 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 480/17,LEX nr 2624545). Jak już wyżej wskazano art. 91 ust. 1 u.s.g. przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Stwierdzenie nieważności uzasadnione jest wystąpieniem istotnego naruszenia prawa. Wynika to z art. 91 ust. 4 u.s.g., który stanowi, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Tym samym legitymacja oparta na przepisie art. 101 ust. 1 u.s.g. ma charakter szczególny, odmienny od legitymacji, jaką trzeba się wykazać przy zaskarżaniu decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych. Jest to istotne zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady ogólnej wyrażonej w art. 50 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis i do wniesienia jej nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyroki NSA: z 12 marca 2013 r., I OSK 1761/12, LEX nr 1311573 oraz z 22 lutego 2017 r., II OSK 1497/15, LEX nr 2283260). Prawo do wniesienia takiej skargi przysługuje podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę jego własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem gdy zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną podmiotu. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony, natomiast podstawą do wyprowadzenia tej ochrony są przepisy prawa materialnego, które regulują treść działania organów administracji publicznej, na mocy których kształtowane są uprawnienia lub obowiązki jednostki. Obowiązek wykazania się indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, a także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu lub uprawnienia, spoczywa na stronie skarżącej. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżący, jako rodzice uczniów uczęszczających do likwidowanej szkoły, mieli legitymację do wniesienia skargi bowiem mają interes prawny w tym, aby jej likwidacja była przeprowadzana prawidłowo, w trybie określonym ustawowo, w tym z poszanowaniem gwarancji proceduralnych przysługujących im stosownie do art. 89 ust. 1 u.p.o. Z przepisu tego wprost wynika prawo podmiotowe rodzica ucznia do uzyskania informacji o zamiarze likwidacji (przekształcenia) szkoły, do której uczęszcza jego dziecko. Prawo to ma fundamentalne znaczenie jako urzeczywistniające konstytucyjną zasadę pewności prawa, wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP, a która to zasada wyklucza zaskakiwanie jednostki nagłą zmianą sytuacji prawnej, w tym kształtowanej przez normy prawa miejscowego. Ma ona szczególne znaczenie właśnie w sytuacji, gdy interesy jednostki – np. w zakresie uzyskania wykształcenia – znajdują się w toku. Art. 89 ust. 1 u.p.o. tworząc prawo podmiotowe rodziców do informacji o zasadniczych kwestiach dotyczących szkoły, do której uczęszcza ich dziecko, stanowi zatem także realizację konstytucyjnej zasady ochrony interesów znajdujących się w toku. Naruszenie zawartego w art. 89 ust. 1 u.p.o. prawa rodzica do informacji o zamiarze likwidacji czy przekształcenia szkoły przez organ ją prowadzący, może być zatem kwalifikowane jako naruszenie interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 u.s.g. (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2014 r., I OSK 3045/13). Wbrew twierdzeniom skargi, do takiego naruszenia interesu prawnego skarżących w kontrolowanej sprawie jednak nie doszło. Zasady oraz tryb likwidacji, przekształcania, łączenia szkół uregulowane zostały w ustawie Prawo oświatowe stanowiącej podstawę prawną wydania zaskarżonej uchwały. Zgodnie z art. 89 ust. 1 u.p.o. szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich – tych uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Przepis art. 89 ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku przekształcenia szkoły lub placówki (art. 89 ust. 9 u.p.o.). Szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty (art. 89 ust. 3 u.p.o.). Podkreślić trzeba, że kryteria kontroli sądowoadministracyjnej są czysto prawne. Badaniu podlega wyłącznie zgodność z prawem podjęcia uchwały. Kontrolą nie może być więc objęta celowość likwidacji szkoły. Sąd nie może brać pod uwagę aspektu społecznego likwidacji szkoły. Uprawnienie gminy prowadzącej szkoły podstawowe położone na jej terenie do likwidacji małych szkół jest konsekwencją chronionej konstytucyjnie zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego (art. 165 ust. 2 Konstytucji RP), których działalność podlega nadzorowi wyłącznie z punktu widzenia legalności (art. 171 ust. 1 Konstytucji RP). Jak wynika z art. 89 u.p.o. ustawodawca dał organowi prowadzącemu szkołę, będącemu jednostką samorządu terytorialnego, umocowanie do rozwiązania tych placówek. Jednakże nie pozostawił organowi dowolności w tym zakresie stanowiąc, że likwidacja tychże placówek jest możliwa po przeprowadzeniu sformalizowanej i bezwzględnie obowiązującej procedury. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem ustawy Prawo oświatowe procedura likwidacji szkoły składa się z dwóch równorzędnych etapów. W pierwszej kolejności organ prowadzący szkołę podejmuje uchwałę o zamiarze likwidacji placówki opiekuńczo-wychowawczej, która ma charakter intencyjny. W dalszej kolejności organ jest zobowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkoły danego typu. Jednocześnie wymagane jest uzyskanie przez organ pozytywnej opinii kuratora oświaty i dopiero po wypełnieniu tej procedury możliwe jest podjęcie kroków prowadzących do realizacji likwidacji szkoły. Opinia kuratora oświaty w przedmiocie likwidacji szkoły ma istotne znaczenie dla prowadzonego postępowania, bowiem ogranicza dowolność organu w decydowaniu o zamiarze likwidacji placówki edukacyjnej. Ocenę zasadności zarzutów dotyczących prawidłowości przeprowadzonej procedury likwidacyjnej szkoły należy rozpocząć od przedstawienia harmonogramu działań podjętych w przedmiotowej sprawie. 26 listopada 2024 r. Rada Gminy podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zamiaru likwidacji szkoły w L.. W § 1 tej uchwały wskazano, że zamiar likwidacji zostanie zrealizowany z końcem roku szkolnego [...]. W § 3 zobowiązano i upoważniono Wójta Gminy B. do dokonania czynności niezbędnych do przeprowadzenia tej procedury. Zadania te obejmowały w szczególności zawiadomienie rodziców uczniów o zamiarze likwidacji placówki oraz wystąpienie do Z. Kuratora Oświaty o wydanie stosownej opinii. 4 grudnia 2024 r. Wójt Gminy B. zwrócił się do Z. Kuratora Oświaty z wnioskiem o wydanie opinii w sprawie zamiaru likwidacji szkoły w L.. W wyniku trzeciego z rzędu rozpoznania sprawy w toku instancji postanowieniem z 15 lipca 2025 r., nr WWEAS.542.23.2024.KP, organ ten wydał opinię pozytywną w przedmiocie zamiaru likwidacji wspomnianej szkoły z dniem 31 sierpnia 2025 r. Opiniując pozytywnie zamiar likwidacji placówki, Zachodniopomorski Kurator Oświaty wypełniając nałożony obowiązek realizacji wytycznych przez właściwego ministra m.in. w oparciu o argumenty organu gminy wskazujące na niekorzystną sytuację demograficzną, procesy migracyjne, skonkludował, że nie będzie w przewidywalnym okresie gwałtownego wzrostu liczby dzieci mogącego znacząco wpłynąć na pogorszenie warunków nauki w nowej szkole. Opisane czynniki bezpośrednio rzutują na niską frekwencję uczniów. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest konieczność prowadzenia zajęć w małolicznych oddziałach w likwidowanej szkole, co wpływa negatywnie na rozwój umiejętności społecznych dzieci. Kurator przeanalizował też stan faktyczny i uwarunkowania prawne w zakresie obowiązku dowozu uczniów w poszczególnych grupach wiekowych opierając się na deklaracjach złożonych przez gminę. Kurator wypowiedział się również w kwestii prawidłowości zawiadomienia rodziców o likwidacji szkoły wskazując, że awizowanie przesyłki jest w judykaturze uważane za wystarczające udokumentowanie zawiadomienia rodziców w trybie art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe w sytuacji, gdy zawiadomienie wysyłano przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (tj. Dz.U. z 2025 r., poz. 366) tj. przesyłką pocztową przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczaną za pokwitowaniem odbioru. Zaniechanie odbioru pisma z placówki pocztowej nie uchyla domniemania prawidłowości zawiadomienia. Sąd wyjaśnia, że zawiadomienie rodziców o zamiarze likwidacji szkoły ma walor protekcyjno-informacyjny. Zabezpiecza ono możliwość uzyskania przez rodziców wiedzy o likwidacji placówki oświatowej, do którego uczęszczają ich dzieci odpowiednio wcześniej, tak aby miały możliwość przedstawienia swoich racji za - bądź przeciwko takiemu zamiarowi, samodzielnie lub poprzez stosowne ciała (Rada Rodziców), względnie, aby zdecydowali o kontynuacji nauki dziecka w placówce przejmującej. Innymi słowy, chodzi o to, by rodzice dzieci uczęszczających do szkoły posiedli informację o jego likwidacji i mieli zapewnioną możliwość podjęcia stosownej reakcji, jeżeli uznają, że jest to konieczne. W świetle powyższego Sąd stwierdza, że podnoszony przez skarżących zarzut naruszenia procedury likwidacyjnej poprzez brak skutecznego zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły jest całkowicie niezasadny. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że organ dopełnił obowiązku informacyjnego w formie pisemnej. Pisma zawierające zawiadomienia o zamierzonej likwidacji placówki zostały nadane do rodziców uczniów (w tym do P. W. oraz R. W.) w dniu 31 grudnia 2024 r. Przesyłki te były dwukrotnie awizowane przez operatora pocztowego: po raz pierwszy w dniu 2 stycznia 2025 r., a po raz drugi w dniu 10 stycznia 2025 r. Niepodjęcie korespondencji w terminie wywołało skutek prawny doręczenia (tzw. fikcję doręczenia) z upływem ostatniego dnia do jej odbioru, co nastąpiło w połowie stycznia 2025 r. Niezależnie od formalnego doręczenia pism drogą pocztową, Sąd zważył, że rodzice uczniów posiadali udokumentowaną, realną wiedzę o planowanej likwidacji na długo przed ostatecznym terminem wyznaczonym na dzień 18 lipca 2025 r. Skarżący rodzice (z wyjątkiem J. D.) podpisali petycję skierowaną do Wójta Gminy B., która wpłynęła do Urzędu Gminy B. 13 września 2024 r. Treść petycji zawierała bezpośrednią prośbę o powstrzymanie działań likwidacyjnych. Wobec faktu, że rodzice podjęli zorganizowaną akcję protestacyjną na ponad 10 miesięcy przed planowanym zamknięciem szkoły, ich twierdzenia, jakoby nie wiedzieli o zamiarze likwidacji placówki, stoją w rażącej sprzeczności z faktami i ich własnymi działaniami. Sąd w pełni podziela ugruntowane stanowisko judykatury, znajdujące wyraz m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2025 r. (sygn. akt III OSK 1329/22) wskazujące, że zawiadomienie, o którym mowa w art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, nie wymaga zachowania jednej, sztywnej formy urzędowej. Kluczowym celem tego przepisu jest to, aby informacja o zamiarze likwidacji lub przekształcenia szkoły realnie dotarła do wiadomości rodziców w ustawowym terminie. Wykazanie tego faktu może nastąpić za pomocą dowolnych środków dowodowych. Zalicza się do nich podpisanie kopii zawiadomienia przez rodzica, podpisanie listy obecności na zebraniu informacyjnym połączone ze złożeniem stosownego protokołu, złożenie oświadczenia przez dyrektora jednostki oświatowej o poinformowaniu i przekazaniu stosowanych pisemnych zawiadomień wskazanym imiennie rodzicom dzieci, a także – jak w niniejszej sprawie – pisemne akcje protestacyjne i petycje inicjowane przez samych rodziców. Skoro intencja organu była powszechnie znana, a rodzice czynnie uczestniczyli w procesie sprzeciwu wobec niej na długo przed terminem 18 lipca 2025 r., zarzut braku powiadomienia należy uznać za chybiony i nieznajdujący oparcia w stanie faktycznym oraz prawnym. Sąd stwierdza, również że podnoszony przez skarżących zarzut niezapewnienia uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu – motywowany brakiem organizacji dowozu dla uczniów z miejscowości R. oraz pominięciem ucznia z miejscowości D. w dokumentacji likwidacyjnej – nie zasługuje na uwzględnienie. W odniesieniu do kwestii braku organizacji dowozu uczniów z miejscowości R. do szkoły w B. , Sąd zważył, że miejscowość R. nie leży w granicach obwodu szkolnego Gminy B.. Zgodnie z przepisami ustawy Prawo oświatowe, obowiązek zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu ciąży na gminie wyłącznie w stosunku do uczniów zamieszkałych w obwodzie publicznej szkoły podstawowej zarządzanej przez tę gminę. Organ nie miał zatem prawnego obowiązku planowania i organizowania sieci dowozów dla dzieci z miejscowości położonych poza jego własnym obwodem szkolnym. Dodatkowo Sąd podkreśla, że legitymacja do wniesienia skargi do sądu administracyjnego ma charakter indywidualny i jest ściśle powiązana z posiadaniem interesu prawnego. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że rodzice uczniów pochodzących z miejscowości R., jak również rodzice ucznia z miejscowości D., nie zaskarżyli przedmiotowej uchwały likwidacyjnej i nie występują w niniejszym postępowaniu w charakterze stron. Skarżący nie mogą skutecznie budować zarzutów skargi na rzekomym naruszeniu praw osób trzecich, które same nie zdecydowały się na wejście na drogę sądową. Fakt ten czyni argumentację o naruszeniu zasady równego traktowania oraz o braku pełnej analizy skutków likwidacji całkowicie bezprzedmiotową w kontekście granic zaskarżenia wyznaczonych przez wniesione skargi. W konsekwencji, wobec braku ustawowego obowiązku dowozu pozaobwodowego oraz braku skarg ze strony rodziców dzieci z R. i D. , Sąd uznał ten zarzut za prawnie bezskuteczny. W odpowiedzi na zarzuty skargi w zakresie dojazdu uczniów, zdaniem Sądu, należy uznać je za całkowicie bezzasadne, a działania Rady Gminy za w pełni legalne, podjęte w granicach uznania administracyjnego i z zachowaniem wymaganych standardów troski o dobro uczniów. Organ prowadzący w sposób wyczerpujący i rzetelny przeanalizował realia logistyczne oraz podjął konkretne, wymierne działania organizacyjne, które w pełni zapewniają bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki. Zarzut naruszenia art. 25a ustawy o samorządzie gminnym poprzez wykluczenie z głosowania dwóch radnych będących pracownikami likwidowanej szkoły w L. jest, w ocenie Sądu, całkowicie chybiony. Działanie organu stanowiło realizację bezwzględnego obowiązku ustawowego, mającego na celu ochronę bezstronności i transparentności procedury uchwałodawczej. Zgodnie z art. 25a u.s.g. radny nie może brać udziału w głosowaniu, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego. Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych jednoznacznie wskazuje, że uchwała o likwidacji placówki oświatowej bezpośrednio dotyczy interesu prawnego radnych, którzy są w niej zatrudnieni. Likwidacja szkoły skutkuje bowiem rozwiązaniem lub istotną zmianą ich stosunków pracy. Zarzut dotyczący braku rzetelnej analizy ekonomicznej i demograficznej, w tym niewykonania audytu porównawczego wszystkich placówek oraz rzekomego braku kalkulacji kosztów dowozu dzieci do B. , według Sądu, jest całkowicie bezzasadny. Ustawa Prawo oświatowe nie nakłada na gminę obowiązku sporządzania sformalizowanych audytów zewnętrznych ani porównywania kosztów wszystkich szkół na terenie gminy jako warunku legalności uchwały likwidacyjnej. Gmina B. dokonała wystarczającej, wszechstronnej i zgodnej z prawem oceny sytuacji demograficzno-finansowej, działając w granicach przysługującego jej władztwa oświatowego i uznania administracyjnego. Zarzut, jakoby uchwała o likwidacji Szkoły Podstawowej w L. stała w sprzeczności z Planem Rozwoju Gminy B., Lokalnym Programem Rewitalizacji na lata 2023–2033 oraz krajowymi kierunkami reform oświatowych, zdaniem Sądu, jest całkowicie bezzasadny. Dokumenty strategiczne i programowe gminy oraz ogólne deklaracje polityki oświatowej państwa mają charakter aktów planowania kierunkowego (intencyjnego), a nie aktów prawa miejscowego o charakterze bezwzględnie wiążącym. Rada Gminy, podejmując decyzję o konsolidacji sieci szkół, zrealizowała założenia rozwoju zrównoważonego w ujęciu makroekonomicznym, dostosowując infrastrukturę do nieuchronnych procesów demograficznych, co w pełni mieści się w granicach władztwa oświatowego samorządu. Rada Gminy nie dopuściła się naruszenia celów strategicznych gminy ani polityki państwa. Organ prowadzący dokonał racjonalnej i pragmatycznej oceny sytuacji – dokumenty strategiczne nakazują poprawę jakości życia, a tę realizuje się poprzez edukację dzieci w silnym, stabilnym i dobrze wyposażonym ośrodku szkolnym, a nie w placówce dotkniętej nieodwracalnym niżem demograficznym. Zarzut ten, jako pozbawiony przymiotu naruszenia prawa nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Z opisanych powyżej względów skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 11 września 2025
- Hasła tematyczne
- Samorząd terytorialny Oświata
- Skarżony organ
- Rada Gminy
- Sędziowie
- Joanna Wojciechowska /przewodniczący/ Katarzyna Sokołowska Wiesław Drabik /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151, art. 50 par. 1 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.)
art. 89 ust. 1 · Dz.U. 2024 poz. 737
- Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
art. 101 ust. 1, art. 25a, art. 91 ust. 1, ust. 4 · Dz.U. 2024 poz. 1465
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
art. 2, art. 165 ust. 2, art. 171 ust. 1 · Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
Powiązane dokumenty
Sygnatura: IV SA/Wr 90/26 · 9 kwietnia 2026
Postanowienie WSA we Wrocławiu z 9 kwietnia 2026 r., IV SA/Wr 90/26 – szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Sygnatura: IV SA/Wr 148/25 · 8 kwietnia 2026
Postanowienie WSA we Wrocławiu z 8 kwietnia 2026 r., IV SA/Wr 148/25 – szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Sygnatura: III SA/Kr 1529/25 · 19 lutego 2026
Postanowienie WSA w Krakowie z 19 lutego 2026 r., III SA/Kr 1529/25 – szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny