II SA/Sz 658/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), ograniczył sposób korzystania z nieruchomości - działek nr [...] i nr [...] obręb K., gmina B., będących własnością M. K., w związku z realizacją przez [...] Sp. z o. o. w P. inwestycji celu publicznego, obejmującej przebudowę linii elektroenergetycznej [...] relacji [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę – decyzją z dnia [...] r., nr [...] Zgodnie z art.124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Na podstawie powyższego przepisu Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. zezwolił [...] Sp. z o. o. w P. na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej działkami nr [...] i nr [...] obręb K., gmina B., będącymi własnością M. K.. Powyższej decyzji organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Wojewoda decyzją z dnia [...] r. utrzymał rozstrzygnięcie w mocy. Na decyzję ostateczną Wojewody została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Sąd rozpatrując skargę ustalił, że wyrokiem z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 413/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił wymienione na wstępie decyzje w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości,a także, że objęta decyzjami inwestycja została już zrealizowana. Dla zastosowania art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami ma znaczenie tylko fakt samego wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 tego przepisu, nie zaś jej wykonalność, skuteczność czy prawidłowość. Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, wydawana w trybie art. 124 ust. 1a ww. ustawy, ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa własności nieruchomości. Rozstrzygnięcie o niezwłocznym zajęciu daje możliwość rozpoczęcia procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych (np. wystąpienie o pozwolenie na budowę, prace geodezyjne), ale tylko w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu, mimo że decyzja ograniczająca własność (prawo rzeczowe) nie jest jeszcze ostateczna lub wykonalna. Kwestią wpływu uchylenia decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawomocnym wyrokiem na byt prawny decyzji wydanej w oparciu o art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami zajął się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2016 r. o sygn. akt I OSK 1633/16. Uwzględniając także swój wyrok z 29 lipca 2004 r. o sygn. akt OSK 591/04 oraz glosę Z. Kmieciaka do tego orzeczenia, NSA wskazał, że "nieprawomocny wyrok Sądu I instancji uchylający zaskarżoną decyzję ma zatem taki skutek, że uchylona decyzja ciągle ma cechy decyzji ostatecznej, z obrotu prawnego zostanie zaś wyeliminowana dopiero wraz z uprawomocnieniem się wyroku. Do tego czasu następuje jedynie zawieszenie skutków prawnych ocenionej jako niezgodnej z prawem decyzji." (patrz wyrok: sygn. akt I OSK 2418/16). Jak wyjaśnił NSA, w tej sytuacji, aby uznać, że przestał istnieć akt prawny wymagany do funkcjonowania w obrocie prawnym rozstrzygnięć zaskarżonych w niniejszej sprawie, dotyczącej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (art. 124 ust. 1a), należy poczekać na uprawomocnienie się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie ze skargi na decyzję wydaną w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Z zagadnieniem wstępnym mamy jednak do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji mogą mieć wpływ jedynie ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. Skoro od prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy ograniczenia korzystania z nieruchomości zależy ustalenie, czy przestał istnieć akt prawny wymagany do funkcjonowania w obrocie prawnym rozstrzygnięć dotyczących zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, sąd uznał, że zaszły podstawy do zawieszenia postępowania sądowego do czasu uzyskania prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy ograniczenia korzystania z nieruchomości. W tym stanie rzeczy, sąd postanowił jak w sentencji.