II SA/Sz 645/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze sprzeciwu E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 1 lipca 2025 r. nr SKO.4110.616.2025, SKO.4110.599.2025 w przedmiocie ustalenia świadczenia nienależnie pobranego i odmowy jego umorzenia oddala sprzeciw

Decyzją z 12 lutego 2025 r., nr DŚPS.4715.67.2018.IN.943-25, wydaną na podstawie art. 98, art. 104 ust. 1, 3, 4 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm., dalej: "u.p.s."), art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Burmistrz Miasta Szczecinek (dalej: "organ I instancji"), uznał za świadczenie nienależnie pobrane przez E. Z. (dalej: "strona", "skarżący") zasiłek celowy na zakup żywności, za okres od dnia 1 marca 2018 r. do dnia 30 kwietnia 2018 r. oraz od dnia 1 czerwca 2018 r. do dnia 30 czerwca 2018 r., w wysokości po [...] zł miesięcznie, co łącznie stanowiło kwotę [...]zł (punkt 1 decyzji); odmówił na wniosek strony z 12 czerwca 2024 r. umorzenia świadczenia nienależnie pobranego, wymienionego w pkt 1 (punkt 2 decyzji) oraz odroczył na wniosek pracownika socjalnego o 6 miesięcy termin spłaty świadczenia nienależnie pobranego, licząc od miesiąca następnego po dacie uprawomocnienia się niniejszej decyzji, wskazując, że kwotę świadczenia nienależnie pobranego w ww. wysokości należy wpłacić na rachunek bankowy MOPS w S. (punkt 3 decyzji). Jak wynika z uzasadnienia ww. decyzji organ I instancji ponownie rozpatrywał sprawę, w wyniku uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie decyzją z 14 października 2024 r. poprzedniej decyzji organu I instancji wydanej w przedmiocie świadczeń nienależnie pobranych, a także w związku z przyznaniem E. Z. zasiłku celowego decyzją organu I instancji nr DŚPSII.4715.67.2018.ASm/385-18 z dnia 25 stycznia 2018 r. w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od 1 marca 2018 r. do 30 czerwca 2018 r., a następnie uchyleniem tej decyzji w wyniku wznowienia postępowania decyzją organu nr DŚPS.4715.67.2018.WC/395-23 z dnia 6 lutego 2023 r. w części dotyczącej przyznania pomocy w okresie od 1 marca 2018 r. do 30 kwietnia 2018 r. i od 1 czerwca 2018 r. do 30 czerwca 2018 r. oraz odmową przyznania zasiłku w tych okresach. Organ I instancji stwierdził, że różnica między świadczeniem pobranym, a świadczeniem przysługującym stronie w ww. okresie wynosi [...] zł. Tym samym wskazana kwota w ocenie organu jest świadczeniem nienależnie pobranym (art. 6 pkt 16 u.p.s.). Organ wskazał nadto, że na potrzeby rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy strona podała organowi, że nie posiada własnego źródła dochodu oraz nieruchomości innych poza lokalem mieszkalnym, w którym zamieszkuje. Tymczasem z ustaleń organu wynika, że strona jest właścicielem dwóch mieszkań, nieruchomości rolnej oraz korzystała z dopłat celowych. Zatem, w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka przedstawienia nieprawdziwych informacji Organ I instancji wskazał dalej, że w dniu 12 czerwca 2024 r. strona złożyła wniosek o umorzenie kwot nienależnie pobranych świadczeń. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ I instancji doszedł do wniosku, że nie zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w art. 104 ust. 4 u.p.s. Sytuacja zdrowotna strony jest trudna, jednakże dysponuje ona zarówno stałym dochodem, jak też zasobami, których odpowiednie wykorzystanie może poprawić jej sytuację materialną. Jako właściciel strona ma pełne prawo do dysponowania swoimi nieruchomościami, w tym czerpania pożytków służących zaspokojeniu swoich potrzeb bytowych (wynajem, sprzedaż itp.). Wskazywane przez stronę okoliczności choroby, niepełnosprawności, ubóstwa, zadłużenia mają charakter ogólny nie wskazujący na istnienie wyjątkowych okoliczności, których strona nie byłaby w stanie przezwyciężyć własnym staraniem, uzasadniającej umorzenie świadczenia nienależnie pobranego. Pracownik socjalny zawnioskował o zastosowanie ulgi wymienionej w art. 104 ust. 4 u.p.s., tj. odroczenie terminu spłaty do 6 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji. Organ przychylił się do tego wniosku orzekając jak w sentencji decyzji. Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji z 12 lutego 2025 r., które uzupełniła pismem z 2 kwietnia 2025 r., w którym nawiązała do złożonego w dniu 21 lutego 2025 r. zażalenia na postanowienie organu I instancji z 12 lutego 2025 r. odmawiające wyłączenia pracownika organu od prowadzenia postępowania o ustalenie świadczenia nienależnie pobranego. Strona zarzuciła decyzji organu I instancji obrazę art. 98 i art. 104 u.p.s., poprzez błędne ustalenie, że nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek umorzenia nienależnego świadczenia. Strona wskazała, że organ przedwcześnie orzekł w przedmiocie umorzenia świadczenia w punkcie 2 decyzji, bowiem orzeczenie o świadczeniu nienależnie pobranym jest nieprawomocne. Nadto, strona zarzuciła organowi, że bezpodstawnie analizował fakt wypłacenia jej dopłat celowych na parcele rolne, błędnie uznając, że dopłaty miały wpływ na jego sytuację osobistą i majątkową. Zdaniem strony organ bezzasadnie przyjął, że wydanie decyzji nie zniweczy skutków udzielonej pomocy, pomijając nadzwyczajnie trudną sytuację zdrowotną strony, brak możliwości zarobkowania, "ubóstwo domostwa i rzeczy osobistych". Strona dodatkowo wyjaśniła, że do świadczenia nienależnie pobranego doszło w wyniku błędu oraz działania nieświadomego i niezamierzonego, a wysokość netto renty nie skutkowała przekroczeniem kryterium dochodowego. W jej ocenie, zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający odstąpienie od dochodzenia zwrotu świadczenia nienależnie pobranego. Ponadto decyzja została wydana bez aktualizacji wywiadu środowiskowego, co jest niezbędne do orzeczenia o świadczeniu nienależnie pobranym, zasadach jego zwrotu i odstąpienia. Strona powołała się także na ustalenia "najaktualniejszego" wywiadu przeprowadzonego 4 marca 2025 r. w innej sprawie o przyznanie pomocy, z którego ma wynikać okoliczność nieposiadania aktualnie dochodów "na rękę" z parceli rolnych oraz skrajne ubóstwo strony. Decyzją z 1 lipca 2025 r., nr SKO.4110.616.2025, SKO.4110.599.2025, wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 6 pkt 16, art. 98, art. 104 ust. 4 u.p.s., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie (dalej: "organ II instancji"), uchyliło decyzję organu I instancji z 12 lutego 2025 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji uznając, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jego argumenty są zasadne. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ II instancji stwierdził, że niesprzecznie strona w postępowaniu zmierzającym do przyznania zasiłku nie ujawniła stanu dotyczącego swojej sytuacji dochodowej i majątkowej, przez co organ przyznając świadczenie nie miał wiedzy, że strona uzyskuje dochód w postaci zasiłku chorobowego z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, posiada gospodarstwo rolne oraz zajęcie komornicze. W sprawie zaistniała więc okoliczność uzyskania świadczenia pieniężnego na podstawie nieprawdziwych informacji, co wyczerpuje definicję świadczenia nienależnie pobranego z art. 6 pkt 16 u.p.s., które na podstawie art. 98 oraz art. 104 ust. 1 i 3 ustawy podlega zwrotowi. Zdaniem organu II instancji, wbrew argumentacji odwołania, dla ustalenia świadczenia nienależnie pobranego w oparciu o przepisy u.p.s., prawnie nieistotne jest czy strona celowo podała nieprawdziwe informacje, bądź świadomie je zataiła. Przesłanka przedstawienia nieprawdziwych informacji w przedmiotowej sprawie bowiem zaistniała. Brak jest również podstaw by w postępowaniu zmierzającym do ustalenia świadczenia nienależnie pobranego ponownie badać wysokość dochodu uprawniającego stronę do świadczeń z pomocy społecznej w datach ich przyznania i otrzymania. Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego nieprzeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ II instancji przypomniał, że wydanie decyzji w przedmiocie ulgi w spłacie nienależnie pobranego świadczenia nie musi, ale może być poprzedzone oceną sytuacji zobowiązanego, dokonaną na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego. W przypadku niewyrażenia zgody na aktualizację wywiadu, bądź braku współpracy z organem (jak w postępowaniu poprzedzającym wydanie pierwszej decyzji organu w sprawie świadczeń nienależnie pobranych) ewentualną konsekwencją negatywną dla strony jest brak możliwości ustalenia przez organ najbardziej aktualnej sytuacji strony, co w efekcie może przełożyć się na stwierdzenie braku podstaw do odstąpienia od żądania zwrotu należności. Według organu II instancji, skoro w odwołaniu od decyzji strona postawiła organowi zarzut w ww. przedmiocie, to oznacza, że chciała poddać się wywiadowi, zgodnie z sugestią Kolegium zawartą w poprzedniej decyzji kasatoryjnej. Dodatkowo, skoro w odwołaniu powołała się również na wywiad z 4 marca 2025 r., przeprowadzony już po wydaniu kwestionowanej decyzji, to organ I instancji winien uwzględnić te okoliczności w ponownym postępowaniu. Pozwoli to organowi na wydanie rozstrzygnięcia adekwatnego do aktualnej sytuacji strony. Niezależnie od powyższego organ II instancji stwierdził, że rozpatrując sprawę organ I instancji ponownie nie wydał prawidłowej decyzji w sprawie świadczenia nienależnie pobranego, gdyż nie zrealizował w pełni wytycznych zawartych w decyzji z 14 października 2024 r. W decyzji tej Kolegium zwróciło uwagę organowi, że wniosek strony o "umorzenie" postępowania mógł stanowić wniosek o odstąpienie od żądania zwrotu świadczenia, co obligowało organ do oceny w jednym postępowaniu (tj. w postępowaniu w sprawie ustalenia wysokości świadczenia nienależnie pobranego i terminu jego zwrotu) czy zachodzą przesłanki do odstąpienia od żądania zwrotu należności z uwagi na szczególnie uzasadniony przypadek osoby, która pobrała świadczenie nienależne. Zdaniem organu odwoławczego ma to istotne znaczenie, bowiem we wniosku z dnia 12 czerwca 2024 r., strona wyraźnie wskazała, że domaga się odstąpienia od żądania zwrotu środków finansowych, a wyraz "umorzenie" w pierwotnym wniosku wpisała omyłkowo. Stosownie do art. 104 ust. 4 u.p.s., jedynie ulga polegająca na odstąpieniu od żądania zwrotu, poprzez rezygnację z domagania się zwrotu należności, jest możliwa do zastosowania w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji w przedmiocie świadczeń nienależnie pobranych. Pozostałe formy ulgi, w tym umorzenie czy odroczenie terminu płatności, mogą być przedmiotem oceny i rozstrzygnięcia na wniosek strony lub pracownika socjalnego w odrębnym postępowaniu dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji określającej wysokość świadczeń nienależnie pobranych oraz terminu ich zwrotu. Kwestie te zostały szczegółowo omówione przez Kolegium w poprzedniej decyzji kasatoryjnej. Mając to na uwadze organ II instancji uznał, że organ I instancji przedwcześnie rozstrzygnął w przedmiocie odmowy umorzenia należności i odroczenia spłaty świadczenia, bowiem decyzja ustalająca świadczenia nienależnie pobrane nie była ostateczna. W tym zakresie odwołanie strony organ II instancji uznał za zasadne. Dodatkowo organ II instancji uznał, że skutkiem powiązania terminu zwrotu świadczenia z przedwczesnym odroczeniem terminu płatności jest też w istocie nieustalenie terminu zwrotu świadczenia. Organ zaznaczył, że zgodnie z wcześniejszymi wytycznymi Kolegium, organ I instancji winien rozpoznać wniosek strony nie jako wniosek o umorzenie świadczeń, a jako wniosek o odstąpienie od żądania zwrotu. Kwestia wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 104 ust. 4 ustawy, a więc czy zachodzi przypadek szczególny, a żądanie zwrotu świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy. Kwestia ta powinna więc być badana w postępowaniu w przedmiocie świadczeń nienależnie pobranych pod kątem możliwości udzielenia ulgi w postaci odstąpienia od żądania zwrotu należności. Sprawa w tym zakresie, (odnoszącym się do wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu świadczenia) nie była natomiast ponownie przedmiotem postępowania organu, co ma taki skutek, że organ II instancji nie mógł rozstrzygnąć merytorycznie w przedmiocie uprzednio nierozstrzygniętym i niepoddanym ocenie przez organ I instancji. Z tych względów organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobligowany został do uwzględnienia ww. stanowiska organu II instancji, w tym do rozpoznania sprawy w zakresie możliwości odstąpienia od żądania zwrotu należności na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy. Organ II instancji nie uwzględnił, złożonego z odwołaniem od decyzji, zażalenia na postanowienie organu I instancji w przedmiocie odmowy wyłączenia pracownika pomocy społecznej. Analizując sprawę, organ II instancji nie dopatrzył się, by objęty wnioskiem pracownik działał stronniczo lub podejmował czynności cechujące się złą wolą lub działaniem na niekorzyść strony. E. Z. od ww. decyzji organu II instancji z dnia 1 lipca 2025 r. złożył sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wydanej decyzji skarżący zarzucił m.in., że organ II instancji dokonał ocen dowodów w sposób niewszechstronny i sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy dokonał nieprawidłowej oceny działań pracowników organu I instancji w sprawie. Powyższe zarzuty skarżący rozwinął w uzasadnieniu wniesionego sprzeciwu. W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Spór w sprawie dotyczy prawidłowości decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W myśl art. 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 tj., dalej: "p.p.s.a") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.), zaś w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). W świetle powołanych przepisów podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji jest przede wszystkim ustalenie czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Kontrola zgodności z prawem decyzji objętej sprzeciwem oznacza zatem konieczność dokonania przez sąd oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Do przesłanek podjęcia decyzji kasacyjnej należą zatem stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania (czyli przepisów k.p.a. lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych) oraz wykazanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy na gruncie art. 138 § 2 k.p.a. jest równoznaczny z nieprzeprowadzeniem przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Tym samym, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1386/15). W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że organ II instancji zasadnie dopatrzył się podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Organ I instancji, ponownie rozpatrując sprawę skarżącego nie zrealizował w pełni wytycznych zawartych w decyzji organu odwoławczego z dnia 14 października 2024 r. W decyzji tej organ odwoławczy zwrócił uwagę organowi I instancji, że wniosek skarżącego o "umorzenie" postępowania mógł stanowić wniosek o odstąpienie od żądania zwrotu świadczenia. Tym samym organ w postępowaniu w sprawie ustalenia wysokości świadczenia nienależnie pobranego i terminu jego zwrotu winien był ocenić czy zachodzą przesłanki do odstąpienia od żądania zwrotu należności. We wniosku z 12 czerwca 2024 r. skarżący wyraźnie bowiem wskazał, że domaga się odstąpienia od żądania zwrotu środków finansowych, a wyraz "umorzenie" w pierwotnym wniosku wpisał omyłkowo. W takiej sytuacji rację należy przyznać stanowisku organu II instancji, przedstawionemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zadaniem organu I instancji - czego w ocenie Sądu organ ten zaniechał - było rozpoznanie wniosku skarżącego nie jako wniosku o umorzenie świadczenia, ale jako wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu świadczenia. Skutkiem powiązania terminu zwrotu świadczenia z odroczeniem terminu płatności winno być ustalenie terminu zwrotu świadczenia, czego organ I instancji również zaniechał, na co zwracał uwagę organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Analizując treść decyzji organu I instancji nasuwa się konkluzja, że organ odstąpił od rozpoznania istoty sprawy. Organ II instancji nie mógł usunąć tej wady w ramach rozpoznania sprawy w trybie odwoławczym. Istotą dwuinstancyjności postępowania jest bowiem dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd, za prawidłowe uznał rozstrzygnięcie organu odwoławczego kontrolowanej decyzji kasatoryjnej, gdyż niewątpliwie dla rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie przekraczającym kompetencje organu odwoławczego. W sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 136 k.p.a., dotyczący uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż w istocie konieczne jest przeprowadzenie całego postępowania, do czego organ odwoławczy nie miał kompetencji. Nie mógł bowiem zastąpić organu I instancji w zakresie tak istotnej części postępowania, jaką jest przeprowadzenie całości analizy przesłanek odstąpienia od zwrotu pobranego nienależnie świadczenia i w konsekwencji powiązania z tym innych możliwych rozstrzygnięć w sprawie, np. co do ewentualnego terminu zwrotu świadczenia czy odroczenia spłaty świadczenia. Przypomnieć należy, że organ odwoławczy ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę administracyjną, niezależnie od podniesionych w odwołaniu zarzutów. Zasada dwuinstancyjności jest zrealizowana, gdy rozstrzygnięcia obu organów zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez nie postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone, czyli postępowania merytorycznego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zebrania i oceny dowodów, przeanalizowania wszystkich argumentów i żądań strony oraz rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia, a wszystko to powinno znaleźć dodatkowo odzwierciedlenie w uzasadnieniu aktu stosowania prawa (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2025 r., sygn. akt III OSK 1145/22). W sytuacji, która wystąpiła w kontrolowanej sprawie, gdy zakres postępowania uzupełniającego wskazuje, że organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji, wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty prowadziłoby do sytuacji, w której sprawa rozstrzygana byłaby w istocie w jednej instancji. Taki stan rzeczy natomiast powodowałby pozbawienie skarżącego dwukrotnego rozpoznania jego sprawy przez dwa różne organy administracji, a zatem stanowiłby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 k.p.a. (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2025 r., sygn. akt I GSK 738/25). Z tego względu rozstrzygnięcie organu odwoławczego wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. odpowiada prawu, bowiem analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że organ I instancji w istotnej części nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie. Powyższe uchybienie dowodzi naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przy czym nie mogło być ono konwalidowane przez organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a., gdyż takie działanie prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Kontrola Sądu nie potwierdziła zarzucanej skargą wadliwości w działaniu organu II instancji poprzez oddalenie zażalenia skarżącego na postanowienie organu I instancji w przedmiocie wyłączenia pracownika tego organu od rozpoznania sprawy. Wyłączenia pracownika organu nie może bowiem uzasadniać samo subiektywne przekonanie skarżącego o braku bezstronności tego pracownika. Skarżący nie przedstawił choćby jednego dowodu, który uprawdopodobniałby jego twierdzenia, wykazując czy to złą wolę, czy niezgodne z prawem zachowania pracownika organu I instancji. W tym stanie rzeczy Sąd, podstawie art. 151 a § 2 p.p.s.a. oddalił sprzeciw. Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na stronie Https://orzeczenia.nsa.gov.pl.