II SA/Sz 633/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego p o s t a n a w i a: 1/ umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2/ ustanowić radcę prawnego.

S. Ś. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W motywach wniosku podał, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z rent sióstr, których jest opiekunem prawnym. Nadto jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...] i szacunkowej wartości ok. [...] tys. zł oraz [...] części mieszkania położonego w B. [...] Miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł, natomiast wydatki to: czynsz za mieszkanie [...] zł, zakupy dla syna [...] zł, alimenty [...] zł, ubrania [...] zł, prąd [...] zł, gaz [...] zł, wywóz śmieci [...] zł, koszty leczenia [...] zł, wyżywienie [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Zgodnie natomiast z art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na względzie, że w niniejszej sprawie skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt a P.p.s.a. spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części wniosku dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się zatem do zbadania, czy spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Zaznaczyć należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04). Uwzględniwszy treść przywołanych przepisów i konfrontując je z przedstawionym przez skarżącego stanem rodzinnym i majątkowym starszy referendarz sądowy uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. S. Ś. jest osobą bezrobotną, opiekuje się dwiema siostrami, które są osobami niepełnosprawnymi i ubezwłasnowolnionymi, co bez wątpienia wiąże się z ponoszeniem stałych koniecznych kosztów na bieżące utrzymanie. W świetle powyższego uznać należy, ż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż jest to wydatek przekraczający jego możliwości finansowe. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji postanowienia.