II SA/Sz 629/16

Dnia 1 lutego 2017 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, II. odmówić ustanowienia adwokata

Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę K. C. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. W dniu 22 grudnia 2016 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną która nie ma żadnych dochodów, a jedynym źródłem utrzymania rodziny jest dochód z prac dorywczych podejmowanych przez skarżącego w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada oszczędności na rachunku bankowym w kwocie [...] zł, a jego wydatki i zobowiązania stałe to czynsz najmu w kwocie [...] zł miesięcznie. Wezwaniem z dnia 9 stycznia 2017 r. (doręczonym 12 stycznia 2017 r.) referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia, w terminie 7 dni: - wyciągów lub wykazów z wszystkich skarżącego i jego żony rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodu potwierdzającego wysokość comiesięcznych dochodów uzyskiwanych przez K. C., - dowodów potwierdzających wysokość wydatków poniesionych na utrzymanie mieszkania, w okresie ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, czy żona jest osobą bezrobotną, a jeżeli tak do przedłożenia dowodu potwierdzającego tę okoliczność (no zaświadczenia z PUP, kopii decyzji o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej itp.), - zaświadczenia z właściwej do spraw opieki społecznej jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego liczby osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz korzystania z pomocy opieki społecznej, w okresie ostatnich dwóch lat. Skarżący na wezwanie nie odpowiedział. W myśl art. 245 § 1, § 2 i 3 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć, ponieważ skarga dotyczy zasiłku przysługującego osobie bezrobotnej, a w takich sprawach skarżący są z mocy ustawy zwolnieni od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, na podstawie art. 239 pkt. 1 lit b p.p.s.a. Z tej przyczyny, wobec ustawowego zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie należało umorzyć jako bezprzedmiotowy, na podstawie art. 249a p.p.s.a. Oceniając wniosek w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata należało zauważyć, że z wniosku wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wyłącznie z żoną, ich dochód wynosi [...] zł miesięcznie, przy czym sam czynsz najmu wynosi [...] zł miesięcznie. Mimo tego skarżący posiada oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym. Z akt administracyjnych sprawy, a także z akt sądowych wynikało, że wielokrotnie korespondencję skierowaną do wnioskodawcy odbierała jego matka, jako dorosły domownik. Jednak w złożonym oświadczeniu o sytuacji rodzinnej, skarżący nie podał, by zamieszkiwał z matką. Stosownie do art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne i zgodne z prawdą dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie wnioskodawcy o sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej, co uzasadniało wezwanie do przedłożenia dodatkowych dowodów. Skarżący na wezwanie to nie odpowiedział. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (zob. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 58/15 ). W związku z powyższym należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Dlatego też, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało wniosek w tym zakresie oddalić.