II SA/Sz 619/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D. P. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 619/17 w sprawie ze skargi D. P. postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 czerwca 2018 r.

Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 619/17 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie po rozpoznaniu wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 619/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego od powyższego postanowienia referendarza sądowego, zmienił zaskarżone postanowienie i przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad [...] zł. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 619/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę D. P. na zaskarżone postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. Wraz ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku D. P. ponownie złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 619/17 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie odmówił zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 619/17 przyznającego prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę [...]złotych. D. P. w piśmie z dnia 9 lipca 2018 r. złożył sprzeciw od powyższego postanowienia zarzucając mu naruszenie art. 165 p.p.s.a. w zw. 246 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa pogorszeniu i tym samym jest on w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, podczas gdy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ich ponieść. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, że wbrew twierdzeniom referendarza sądowego skarżący wykazał w sposób przekonujący, że jego sytuacja finansowa uległa pogorszeniu i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w tej sprawie. Z informacji złożonych przez skarżącego wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z bezrobotną konkubiną oraz dzieckiem. Skarżący jest jedynym żywicielem rodziny, a jego dochód miesięczny w większości przeznaczany jest na raty kredytów zaciągniętych na dom. Na potwierdzenie powyższych okoliczności skarżący przedstawił liczne dokumenty. Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem referendarza, że jego sytuacja nie uległa zmianie i tym samym jego sytuacja rodzinna, majątkowa i finansowa nie uległa pogorszeniu. Sam bowiem referendarz w uzasadnieniu swojego postanowienia wskazał, że uzyskiwany przez skarżącego dochód uległ pomniejszeniu o [...] zł. Jednocześnie przy tak niskim zarobku (2.500 zł) i ilości zobowiązań (m.in. kredyty) zmniejszenie dochodu o [...] zł ma duże przełożenie na pogorszenie się sytuacji finansowej rodziny skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej jako: "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu, stąd każda osoba wszczynająca postępowanie winna się liczyć z wydatkami na ten cel. Dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona winna znaleźć pokrycie w swych dochodach nawet przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków, niebędących niezbędnymi dla utrzymania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 1980 r., I CZ 99/1980, Lex 8257). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. (sygn. akt GZ 64/04, dostępne w Internecie) udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Natomiast art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przytoczonych przepisów wynika, że jedynym kryterium, jakim kieruje się sąd rozpatrując wniosek w przedmiocie prawa pomocy, są możliwości finansowe wnioskującego. Obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy, świadczy o tym użyty we wskazanym przepisie zwrot: "gdy (osoba fizyczna) wykaże". W niniejszej sprawie sąd podziela stanowisko starszego referendarza sądowego, iż skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa była na tyle trudna, że pozbawiony jest możliwości pokrycia kosztów prowadzonego z jego skargi postępowania sądowego. Analizując złożony wraz ze skargą kasacyjną wniosek skarżącego złożony na urzędowym formularzu PPF, nadesłane dokumenty oraz okoliczności podniesione w sprzeciwie, sąd zauważa sytuacja materialna jak i rodzinna skarżącego nie uległa żadnej zmianie. Skarżący przedstawił ponownie zaświadczenie z Banku [...] z dnia 21 lutego 2018 r. o posiadaniu kredytu hipotecznego oraz pożyczki ekspresowej z którego wynika, że spłaca raty wskazanych zobowiązań oraz zaświadczenie o tym, iż jego konkubina jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie korzysta ze świadczenia wychowawczego na dzieci. Skarżący nie podniósł żadnych nowych okoliczności i tak jak poprzednio nie udokumentował wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie domu oraz nie przedłożył wyciągów z kont bankowych. Należy wskazać, że w zaskarżonym postanowieniu starszy referendarz nie stwierdził, iż dochód skarżącego uległ pomniejszeniu o [...] zł. Z uwagi na powyższe, brak było podstaw do zmiany, bądź uchylenia postanowienia z dnia 28 września 2017 r., a Sąd podziela stanowisko referendarza, że skarżący nie wykazał, iż jego sytuacja finansowa i majątkowa uległa pogorszeniu. W takiej sytuacji brak było podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 260 p.p.s.a., art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.