II SA/Sz 574/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Bukowiecka - Kleczaj po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 574/17 oddalającego Jego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku.

Uzasadnienie : Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. na której obecny był R. B., sprawy z jego skargi na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. w przedmiocie nakazu rozbiórki, oddalił skargę. W dniu 20 września 2017 r. skarżący zwrócił się o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Do wniosku dołączył zaświadczenie lekarskie specjalisty chorób wewnętrznych diabetologa o niezdolności skarżącego do pracy w dniach od 11 września 2017 r. do 17 września 2017 r. i liczbie 3 dni pobytu w szpitalu, ze wskazaniem lekarskim "chory może chodzić". Postanowieniem z dnia 22 września 2017 r. Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z uwagi na uchybienie terminowi do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę. Odpis postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 28 września 2017 r. W dniu 5 października 2017 r. skarżący skierował do Sądu prośbę o przywrócenie mu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 7 września 2017 r., powołując się na zły stan zdrowia i złożone wcześniej do akt sprawy zwolnienie lekarskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje : Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. , poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przepis art. 87 § 1 p.p.s.a. stanowi, że pismo w wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zaś spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.). Sąd przyjął, że wniosek skarżącego został wniesiony w terminie, o którym mowa powyżej, ponieważ termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności należało liczyć skarżącemu od momentu odbioru postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku, a więc od daty 28 września 2017 r. W myśl art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W przepisie tym nie określono kryteriów, według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu Sądu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności. Podkreślić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu, a samo działanie strony należy oceniać według obiektywnego miernika staranności. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Zdaniem Sądu, w świetle okoliczności tej sprawy, nie można uznać, że skarżący dołożył wszelkich możliwych starań i działań zmierzających do dotrzymania terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego Jego skargę. Na taka ocenę Sądu składa się kilka powodów. Przede wszystkim z zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do pracy wynika, że skarżący był niezdolny do pracy przez okres 7 dni, w tym przebywał w szpitalu przez 3 dni. Poza pobytem w szpitalu skarżący nie był jednak, ze względu na stan zdrowia, wyłączony z możliwości podjęcia jakichkolwiek działań, ponieważ zwolnienie lekarskie wydane zostało z zastrzeżeniem "chory może chodzić". Oznacza to, że lekarz wystawiający zaświadczenie ocenił stan zdrowia skarżącego jako niewymagający leżenia, a więc pozwalający na przemieszczanie się chorego, bez zagrożenia dla zdrowia. Skarżący nie wskazał na istnienie takich przeszkód, związanych ze stanem zdrowia, które uniemożliwiły mu sporządzenie wniosku o uzasadnienie wyroku i wysłanie go do Sądu. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą NSA tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba dodatkowo wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie określonych czynności. Poza tym, z akt sądowych, na przykład, ze zwrotnego poświadczenia odbioru wezwania skarżącego o wpis sądowy od skargi (karta 14 akt) wynika, że dorosłym domownikiem odbierającym korespondencję pod adresem skarżącego jest Pani E. J. – konkubina. Z kolei zawiadomienie o rozprawie odebrał inny dorosły domownik – A. C., szwagierka. Powyższe wskazuje, że skarżący w istocie miał możliwość skorzystania z pomocy osób trzecich, pozostających w jego gospodarstwie domowym, w podjęciu działań, choćby takich jak wysłanie pisma, w celu zabezpieczenia obowiązujących go terminów sądowych. W tej kwestii skarżący także się nie wypowiedział. W świetle przedstawionych okoliczności, Sąd stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu i nie uwiarygodnił, że zadbał w sposób należyty o własne interesy. Z tych względów Sąd postanowił odmówić przywrócenia terminu, o czym orzekł na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.