II SA/Sz 572/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: 1/ oddalić wniosek w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, 2/ ustanowić adwokata.

R. T. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości [...] zł, od skargi na opisane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W motywach wniosku podał, że z uwagi na nieznajomość i trudność sprawy pod względem merytorycznym wnosi o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Nadto z uwagi na stan zdrowia wniósł o przyznanie adwokata prowadzącego kancelarię. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką K. T., nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności ani wierzytelności. Miesięczny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi [...] zł netto i składa się na niego emerytura wnioskodawcy w wysokości [...] zł oraz emerytura żony w kwocie [...] zł. Miesięczne wydatki i stałe zobowiązania ponoszone przez stronę to: czynsz za mieszkanie – [...] zł, prąd – [...] zł, abonament za telefon – [...]zł, prywatne wizyty u lekarza – [...] zł, lekarstwa –[...]zł. W wykonaniu zobowiązania referendarza sądowego do nadesłania dokumentów potwierdzających opisaną sytuację, skarżący przesłał decyzję ZUS z dnia [...] r. w przedmiocie przyznania K. T. jednorazowego dodatku pieniężnego w wysokości [...] zł oraz decyzję ZUS z tej samej daty o waloryzacji emerytury, której wysokość do wypłaty wynosi [...] zł, ponadto decyzję ZUS z dnia [...] r. o waloryzacji swojej emerytury, której wysokość do wypłaty wynosi [...] zł, zawiadomienie Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej z którego wynika, że wysokość opłaty za czynsz, zimną wodę, kanalizację i wywóz odpadów komunalnych wynosi [...] zł, fakturę za prąd z [...] r. na kwotę [...] zł. Wyciągów z konta bankowego, oświadczenia w zakresie wysokości dochodu uzyskiwanego z obwożenia turystów po oraz dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na leczenie, czy zakup lekarstw nie nadesłał. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, referendarz sądowy zważył: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że prawo pomocy jest szczególną instytucją procesową, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Instytucję prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy zawarte w rozdziale 3, działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Przy tym należy zaznaczyć, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 P.p.s.a. ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z przesłanych dokumentów wynika, że R. T. razem z żoną dysponuje stałym miesięcznym dochodem wynoszącym [...] zł, a wykazane niezbędne koszty utrzymania to opłata z tytułu czynszu wynosząca [...] zł. Pomimo wezwania starszego referendarza sądowego skarżący nie nadesłał żadnych dowodów potwierdzających ponoszenie wydatków na zakup lekarstw, nie odniósł się również do części wezwania dotyczącego uzyskiwania dochodów z tytułu obwożenia turystów po . Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, że posiadanie przez skarżącego stałego dochodu w wysokości [...] zł netto miesięcznie w zestawieniu z wykazanymi miesięcznymi kosztami utrzymania pozwalają na uznanie, że wnioskodawca jest w stanie uiścić koszty sądowe w niniejszej sprawie W tym stanie rzeczy uiszczenie przez skarżącego kosztów sądowych w niniejszej sprawie, na które aktualnie składa się opłata od skargi w wysokości [...] zł nie doprowadzi do niedostatku w jego utrzymaniu, a przeciwnie mieści się w jego możliwościach płatniczych. Nie ulega jednak wątpliwości, że skarżący nie byłby w stanie ustanowić pełnomocnika z wyboru. Dlatego starszy referendarz sądowy stwierdził, że zachodzą przesłanki do przyznania R. T. adwokata z urzędu. Jednocześnie należy wskazać, że ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik z urzędu jest wyznaczany przez właściwą korporację, która ma siedzibę na terenie właściwego miejscowo w danej sprawie sądu administracyjnego. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.