II SA/Sz 557/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy [...] w S. na uchwałę Rady Miasta z dnia 5 września 2023 r. nr LII/1458/23 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania "Śródmieście Północ – P. Skargi, Felczaka" w Szczecinie postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić stronie skarżącej kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Pismem z dnia 8 sierpnia 2025 r. Wspólnota Mieszkaniowa przy [...] w S. (dalej "skarżąca", "Wspólnota") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia 5 września 2023 r. nr LII/1458/23 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania "Śródmieście Północ – P. Skargi, Felczaka" w Szczecinie. Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie: - art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez naruszenie zasady ładu przestrzennego, polegające na dopuszczeniu w terenie 1.1MW zabudowy o parametrach rażąco odbiegających od istniejącego zagospodarowania, w szczególności poprzez ustalenie maksymalnego wskaźnika intensywności zabudowy na poziomie 4, dopuszczenie budynków o wysokości do 13 m oraz dachów płaskich, pomimo dominacji zabudowy willowej i wielorodzinnej o wskaźnikach intensywności od 0,36 do 0,89 oraz dachach stromych, - art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wadliwe określenie parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w szczególności przez ustalenie dla wydzielenia 1.1MW wskaźnika intensywności zabudowy na poziomie całkowicie oderwanym od istniejącej struktury urbanistycznej oraz bez wykazania związku z cechami zabudowy sąsiedniej, - § 8 ust. 3 pkt 4 lit. d planu miejscowego poprzez przyjęcie ustaleń planistycznych pozostających w sprzeczności z własnymi postanowieniami planu nakazującymi nawiązanie do bezpośrednio sąsiadującej zabudowy willowej przy al. [...] oraz zabudowy wielorodzinnej przy ul. [...], podczas gdy dopuszczone parametry zabudowy uniemożliwiają realizację tego celu, - art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez zaniechanie określenia szczegółowych zasad i warunków scalania oraz podziału nieruchomości, pomimo że sposób zagospodarowania terenu 1.1MW zakłada przekształcenia własnościowe i geodezyjne mające istotne znaczenie dla realizacji planowanych inwestycji, - art. 64 Konstytucji RP w związku z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego poprzez nieproporcjonalne uprzywilejowanie przyszłej inwestycji kosztem właścicieli nieruchomości sąsiednich oraz dopuszczenie zabudowy mogącej powodować ponadprzeciętne oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie, w szczególności w zakresie nasłonecznienia, zacienienia, przewietrzania oraz korzystania z nieruchomości zgodnie z ich dotychczasowym przeznaczeniem, - zasad ochrony zieleni miejskiej i środowiska przyrodniczego, wynikających z art. 1 ust. 2 pkt 3 i 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez dopuszczenie ograniczenia powierzchni biologicznie czynnej do 5%, pomimo objęcia obszaru strefą ochrony zieleni miejskiej oraz pomimo istniejącego charakteru przestrzennego wymagającego zachowania wysokiego udziału terenów zielonych, - zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez wewnętrzną sprzeczność jego ustaleń, polegającą na jednoczesnym objęciu obszaru strefą ochrony zieleni miejskiej i strefą ochrony konserwatorskiej historycznej struktury przestrzennej, przy równoczesnym dopuszczeniu w wydzieleniu 1.1MW intensywnej zabudowy o parametrach nieprzystających do historycznego i krajobrazowego charakteru obszaru, - zasady proporcjonalności i równości w planowaniu przestrzennym poprzez arbitralne ustalenie dla wydzielenia 1.1MW wskaźnika intensywności zabudowy na poziomie 4, podczas gdy dla istniejącej zabudowy na obszarze planu wskaźnik ten wynosi od 0,36 do 0,89, co prowadzi do nieuzasadnionego uprzywilejowania jednego obszaru inwestycyjnego kosztem ładu przestrzennego i interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich. Uzasadniając naruszenie interesu prawnego skarżąca wywiodła, że jest Wspólnotą Mieszkaniową zlokalizowaną w budynkach położonych w bezpośrednim sąsiedztwie terenu objętego wydzieleniem 1.1MW. na którym plan przewiduje zabudowę wielorodzinną o kubaturze i parametrach odbiegających od utrwalonego charakteru zabudowy sąsiedzkiej. Budowa budynków wielorodzinnych mieszkaniowych o parametrach wyrażonych w planie doprowadzi do znaczącego zacienienia nieruchomości skarżących w ciągu dnia, zwiększenia hałasu generowanego przez użytkowników nowych budynków i ich zaplecza technicznego, wzrostu natężenia ruchu samochodowego oraz deficytu miejsc parkingowych w otoczeniu, nadmiernego obciążenia sieci kanalizacyjnej i deszczowej, obniżenia wartości nieruchomości skarżących wskutek utraty willowo-ogrodowego charakteru otoczenia, zwiększenie ryzyka zalań sąsiednich nieruchomości (w tym skarżącej) w związku z zaburzeniem naturalnej retencji wód opadowych. Skarżąca przedstawiła też argumentację na poparcie zarzutów poniesionych w skardze oraz wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej wydzielenia 1.1MW ewentualnie stwierdzenie nieważności uchwały w całości oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały oraz nakazanie wstrzymania czynności związanych z przeprowadzeniem przetargu na sprzedaż nieruchomości położonej w Szczecinie, obejmującej teren wydzielenia wewnętrznego 1.1MW. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak wykazania przez skarżącą naruszenia interesu prawnego, ewentualnie oddalenie. Organ wywiódł, że wskazane przez skarżącą argumenty w żaden sposób nie prowadzą do uznania, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny, którego naruszenie winno być wyraźne, bezpośrednie, realne i indywidualne odnoszące się do określonej normy prawnej i konkretnego podmiotu. Nadto dla możliwości zastosowania art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym naruszony musi zostać interes prawny, a nie faktyczny. Odnosząc się do poszczególnych naruszeń interesu prawnego wskazanych przez skarżącą organ zwrócił uwagę, że postanowienia planu zawierają uregulowania mające zapobiegać wystąpieniu tych zdarzeń, przy czym podkreślił, że działka na której zlokalizowany jest budynek skarżącej położona jest w odległości ok. 35 m od terenu 1.1MW. Ponadto teren 1.1 MW i istniejący budynek skarżącej oddziela działka o nr [...] z obr. ewid. [...] r. Dodatkowo pomiędzy budynkiem skarżącej a liniami zabudowy dla nowych budynków w terenie 1.1 MW zlokalizowane są 4 garaże. Wskazana odległość eliminuje zatem problematykę zacieniania budynku należącego do skarżącej; obsługa komunikacyjna działki inwestycyjnej wskazana została od al. [...] i nie powinna mieć znaczącego wpływu na zwiększenie uciążliwości w rejonie budynków przy ul. [...]; z uwagi na wskazaną znaczną odległość przyszłej zabudowy nie jest możliwe, określenie, czy spowoduje ona obniżenie wartości nieruchomości skarżącej; ryzyko zalań zostało zminimalizowane przez wprowadzenie w planie miejscowym obowiązku stosowania rozwiązań polegających na zagospodarowaniu całości lub części wód opadowych i roztopowych w miejscu ich powstania, w ilości określonej przez gestora na etapie wydawania warunków technicznych przyłączenia do sieci. Organ podkreślił, że poruszane przez skarżącą w zarzutach kwestie powinny być rozpatrywane dopiero na etapie szeroko pojętego procesu budowlanego. Nadto nadmienił, że zarzuty sformułowane w skardze jak i argumentacja są zbliżone do formułowanych w skargach Wspólnoty Mieszkaniowej "Korona" przy ul. [...], [...] w S. na uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia 5 września 2023 r. nr LII/1458/23 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania "Śródmieście Północ – P. Skargi, Felczaka" w Szczecinie. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 28 października 2025 r. sygn. akt II SA/Sz 693/25 odrzucił ww. skargę z uwagi na brak naruszenia interesu prawnego, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 marca 2026 r. podzielił stanowisko Sądu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do treści art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 z późn. zm.-dalej "u.s.g.") który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g.., ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem. O istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa powszechnie obowiązującego, zaś o dopuszczalności skargi przesądza wykazanie przez stronę naruszenia zaskarżonym aktem konkretnej normy prawnej, wpływającej negatywnie na jej sytuację prawną. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę na uchwałę rady powiatu musi być bezpośredni, indywidualny, realny i aktualny oraz wynikać z normy prawa kształtującej sytuację prawną tego podmiotu, a zatem odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego dany akt i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który występuje, gdy podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa materialnego czy procesowego dotyczącego jego sytuacji prawnej. Z kolei naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługujące podmiotowi z mocy prawa ochrony i następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Skarga na uchwałę organu gminy nie ma więc charakteru actio popularis (skargi powszechnej), gdyż do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem i odwoływanie się do interesu społecznego lub interesu publicznego. Każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wykazać, że w tym konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną, tj. opartą na konkretnym przepisie prawa (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a skarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała bezpośrednio ingeruje w sferę jego własnych praw lub obowiązków. W rozpatrywanej sprawie skarżąca wywodzi swoją legitymację skargową z prawa własności nieruchomości położonej w sąsiedztwie terenu oznaczonego symbolem 1.1 MW, na którym plan miejscowy przewiduje możliwość realizacji zabudowy wielorodzinnej. Zdaniem skarżącej planowana zabudowa może prowadzić do zacienienia jej nieruchomości, zwiększenia hałasu, natężenia ruchu samochodowego i deficytu miejsc postojowych, nadmiernego obciążenia sieci kanalizacyjnej i deszczowej, zwiększenia ryzyka zalewania nieruchomości oraz obniżenia jej wartości wskutek zmiany dotychczasowego, willowo-ogrodowego charakteru otoczenia. W ocenie skarżącej okoliczności te uzasadniają istnienie interesu prawnego i legitymacji do zaskarżenia uchwały. W ocenie Sądu, argumentacja ta nie zasługuje na uwzględnienie. Jak już wyżej zaznaczono, dla wykazania legitymacji skargowej konieczne jest wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego wynika uprawnienie skarżącej oraz wykazanie, że zaskarżona uchwała narusza to uprawnienie w sposób bezpośredni i realny. Tymczasem skarżąca nie wykazała, aby zaskarżony plan miejscowy bezpośrednio ingerował w jej prawo własności. Plan nie zmienia bowiem przeznaczenia jej nieruchomości ani nie pozbawia jej możliwości korzystania z niej zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem. Nie wykazano również, aby ustalenia planu nakładały na skarżącą nowe obowiązki lub ograniczały przysługujące jej prawa. Niewątpliwie na wstępnym etapie badania legitymacji procesowej skarżącej, sąd wojewódzki obowiązany jest wziąć pod uwagę podstawowe postanowienia kwestionowanego planu w zakresie przyjętego w nim przeznaczenia terenu, przewidzianej obsługi komunikacyjnej, ustalonej linii zabudowy i wysokości budynków wielorodzinnych, a także rozwiązań chroniących tereny sąsiednie przed ewentualnymi uciążliwościami wynikającymi z przyszłego zagospodarowania terenu (por. postanowienie z dnia 24 marca 2026 r. sygn. akt II OSK 182/26). Analiza parametrów planowanej zabudowy, w szczególności jej odległości od nieruchomości skarżącej (ok. 35 m od terenu 1.1 MW) oraz wysokości budynków (max 13 m do najwyższego punktu przekrycia dachu), nie daje podstaw do przyjęcia, aby postanowienia planu wpływały w jakikolwiek sposób na sytuacją prawną skarżącej. Podnoszone przez nią okoliczności dotyczące zacienienia, hałasu, zwiększenia natężenia ruchu, obciążenia infrastruktury technicznej, ryzyka zalewania czy obniżenia wartości nieruchomości odnoszą się przede wszystkim do potencjalnych skutków przyszłej inwestycji. Mają zatem charakter hipotetyczny i dotyczą sfery faktycznej, a nie bezpośredniej ingerencji planu w sferę prawną skarżącej. Samo uchwalenie planu miejscowego nie przesądza bowiem o realizacji konkretnego obiektu ani o jego ostatecznych parametrach. Zarówno przewidywane zacienienie i oddziaływanie akustyczne mogą zostać ocenione dopiero na etapie realizacji konkretnej inwestycji. Szczegółowe rozwiązania projektowe, ich zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi oraz ewentualne oddziaływanie obiektu na nieruchomości sąsiednie podlegać będzie ocenie dopiero na etapie procesu budowlanego, w szczególności przy zatwierdzeniu projektu budowalnego i udzielaniu pozwolenia na budowę. Nie można zatem na podstawie samych przewidywań dotyczących przyszłego sposobu zagospodarowania terenu przyjąć, że już samo uchwalenie planu narusza interes prawny właściciela nieruchomości sąsiedniej. Podobnie należy ocenić argument dotyczący zwiększenia natężenia ruchu samochodowego i niedoboru miejsc postojowych. Istniejące miejsca postojowe przy ulicach [...] mają charakter ogólnodostępny, a natężenie ruchu w tym obszarze jest związane przede wszystkim z jego centralnym położeniem oraz funkcjonowaniem w sąsiedztwie obiektów administracji publicznej, przedszkoli i innych usług. Obsługa komunikacyjna terenu przeznaczonego pod inwestycję została przewidziana od strony ul. [...], co nie daje podstaw do przyjęcia, że planowana zabudowa spowoduje istotne zwiększenie uciążliwości w rejonie budynków przy ul. [...]. Również podnoszone przez skarżącą zagrożenie nadmiernym obciążeniem sieci kanalizacyjnej i deszczowej oraz zwiększeniem ryzyka zalewania sąsiednich nieruchomości nie zostało wykazane jako bezpośredni skutek ustaleń planu. Są to przewidywania odnoszące się do przyszłego sposobu realizacji i funkcjonowania inwestycji, które nie pozwalają na stwierdzenie, że uchwała w sposób realny i bezpośredni narusza prawo własności skarżącej. Nie może również stanowić podstawy do wykazania interesu prawnego samo przewidywane obniżenie wartości nieruchomości. Na etapie uchwalania planu nie jest bowiem możliwe przesądzenie, czy przyszła zabudowa rzeczywiście wpłynie na wartość nieruchomości skarżącej, a tym bardziej określenie zakresu takiego wpływu. Twierdzenie to ma zatem charakter hipotetyczny i nie dowodzi bezpośredniego naruszenia prawa własności. W konsekwencji wskazane przez skarżącą okoliczności mogą świadczyć o jej zainteresowaniu sposobem zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej, nie wykazują jednak naruszenia jej indywidualnego interesu prawnego. Dowodzi to co najwyżej występowaniu po jej stronie interesu faktycznego, który – jak już wyżej wskazano - nie może stanowić wystarczającej podstawy do przyjęcia legitymacji skargowej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Podsumowując skarżąca Wspólnota nie wykazała naruszenia zaskarżoną uchwałą jej interesu prawnego lub uprawnienia. Z kolei brak legitymacji skargowej, będący konsekwencją niewykazania przez stronę skarżącą naruszenia indywidualnego interesu prawnego postanowieniami kwestionowanej uchwały, uniemożliwia dokonanie merytorycznej oceny zgodności z prawem postanowień uchwały, w tym odniesienia się do zarzutów skargi. Końcowo stwierdzić należy, że skoro skarżąca nie posiada legitymacji skargowej, to Sąd odstąpił od rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały oraz o nakazanie wstrzymania czynności związanych z przeprowadzeniem przetargu na sprzedaż nieruchomości położonej w Szczecinie, obejmującej teren wydzielenia wewnętrznego 1.1MW. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę i stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.