II SA/Sz 518/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.) Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2024 r. sprawy ze skargi M. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddalono skargę.

Decyzją z dnia 18 września 2023r. organ I instancji orzekł o odmowie przyznania M. H. (zwanej dalej: "skarżącą", "stroną") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką H. M.. Pismem z dnia 20 października 2023 r., złożonym w organie dnia 25 października 2023r., odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. H.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, postanowieniem z dnia 4 grudnia 2023 r., nr SKO.WT.430/4245/2023, wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył treść przepisów regulujących kwestię doręczeń w postępowaniu administracyjnym i wskazał, że zaskarżona decyzja stosownie do art. 44 k.p.a. z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatce, w dniu 22 września 2023 r. została pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej. Z powodu niepodjęcia przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 2 października 2023 r. Z uwagi na fakt, iż strona nie odebrała korespondencji przesyłkę zwrócono do organu pierwszej instancji. W tych okolicznościach, zdaniem organu, spełnione zostały przesłanki określone w art. 44 k.p.a., co oznacza, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 20 października 2023 r. (piątek). Natomiast odwołanie strona napisała w terminie, czyli w dniu 20 października 2023 r., jednak zostało ono złożone w organie II instancji w dniu 25 października 2023 r., a zatem z uchybieniem terminu. M. H. zaskarżyła wskazane wyżej postanowienie Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podnosząc, iż kopię decyzji odebrała osobiście, na pisemną prośbę, od pracownika organu I instancji po 12 października 2023 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.- zwanej dalej "p.p.s.a."). Przeprowadzona w niniejszej sprawie, w trybie uproszczonym wdrożonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sądowa kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten nie narusza prawa. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie stwierdzające wniesienie przez skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji z uchybieniem terminu. Wskazane rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W myśl art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że organ II instancji po wpłynięciu odwołania obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać kwestię zachowania terminu, co wymaga ustalenia w sposób jednoznaczny, czy doszło do doręczenia decyzji organu I instancji, a jeżeli tak, to w jakiej dacie. Zdaniem Sądu, zgodzić należy się z organem, że decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia 18 września 2023 r. została skutecznie doręczona stronie w trybie określonym art. 44 k.p.a. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 (tj. w mieszkaniu, w miejscu pracy, w lokalu administracji publicznej, ewentualnie dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi): 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). W tym miejscu należy podkreślić, że cytowany przepis wprowadza tzw. fikcję doręczenia, polegającą na przyjęciu, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Natomiast skuteczność tego doręczenia uzależniona jest od ścisłego przestrzegania wynikających z art. 44 k.p.a. zasad i procedur, gdyż dopiero z ich realizacją prawodawca wiąże materialnoprawny skutek prawny w postaci doręczenia. Jak wynika z prawidłowych ustaleń organu, przesłanki z art. 44 k.p.a. zostały w niniejszej sprawie spełnione, gdyż przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji, skierowana do skarżącej, była dwukrotnie awizowana, tj. w dniach 22 września 2023 r. i 2 października 2023 r. Z adnotacji, doręczyciela pocztowego wynika, iż awizo umieszczono w skrzynce pocztowej. Przesyłka pozostawała w urzędzie pocztowym 14 dni. W tych okolicznościach decyzję uznaje się za doręczoną w dniu 6 października 2023r. (tj. z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej liczonego od pierwszego zawiadomienia), co oznacza, że 14 - dniowy termin, wskazany w art. 129 § 2 k.p.a., do wniesienia przez skarżącą odwołania rozpoczął bieg w dniu 7 października 2023 r., a zakończył z dniem 20 października 2023r. (piątek). W tej sytuacji za prawidłowe należy uznać stanowisko Kolegium, że odwołanie złożone w dniu 25 października 2023 r. nastąpiło z uchybieniem terminu. Skutecznie dokonane doręczenie zastępcze wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej jaką jest wniesienie odwołania. Stąd też, w realiach niniejszej sprawy, kolejne doręczenie skarżącej przedmiotowej decyzji w dniu 19 października 2023r. pozostaje bez wpływu na bieg terminu do jej zaskarżenia. W tym stanie rzeczy Sąd uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada dyspozycji przepisu art. 134 k.p.a., orzekł o oddaleniu skargi stosownie do art. 151 p.p.s.a.