II SA/Sz 518/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. przy udziale Prokuratora Rejonowego S. – N. w S. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] nr [...], jak również decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] , nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...]., nr [...], II. uchyla decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] , nr [...], III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego M. D. kwotę [...]([...]

Pismem z dnia 19 września 2017 r., Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w S. złożył sprzeciw od ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] [...] orzekającej o wydaniu M. D. prawa jazdy kategorii B o numerze [...], serii [...] W uzasadnieniu Prokurator zarzucił wydanie decyzji na podstawie fałszywych dowodów ustalających istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Złożone bowiem w trakcie ubiegania się o wydanie prawa jazdy potwierdzenie zameldowania M. D. na pobyt czasowy w lokalu położonym przy ul. [...] w S., na okres od dnia [...] grudnia 2013 r. do dnia [...] lipca 2014 r., okazało się fałszywe. Powyższe zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego S. – Centrum o sygn. akt [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., na mocy którego uznano T. W. za winnego wyłudzenia poświadczenia nieprawdy, w postaci zaświadczenia o zarejestrowaniu pobytu M. D. w lokalu położonym przy ul. [...] w S., we wskazanym okresie. Wobec powyższego Prokurator wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie oraz uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2013 r., stwierdzającej spełnienie przez M. D. warunków do wydania prawa jazdy kategorii B, a następnie wydanie decyzji w przedmiocie odmowy wydania ww. prawa jazdy. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, art. 149 § 1 oraz art. 186 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 r., poz. 1257 – j.t. ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", Prezydent Miasta S. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] grudnia 2013 r., o wydaniu M. D. prawa jazdy kategorii B o numerze [...] serii [...] W odpowiedzi na postanowienie o wznowieniu postępowania, pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 8 grudnia 2017 r. wskazał, że M. D. obecnie mieszka w Ś. i wynajmuje mieszkanie położone przy ulicy [...] m. [...] Na potwierdzenie okoliczności najmu przez stronę przedmiotowego mieszkania pełnomocnik załączył odpis faktury z dnia [...] września 2017 r. Decyzją z dnia [...]. nr [...], wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 151 § 1 pkt 2, art. 105 § 1 k.p.a., Prezydent Miasta S. uchylił decyzję administracyjną z dnia [...] o wydaniu M. D. prawa jazdy kategorii B o numerze [...], serii [...] oraz umorzył dalsze postępowanie w sprawie wydania stronie wnioskowanego prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dacie wydania przedmiotowej decyzji z dnia [...] orzekającej o wydaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B, obowiązywał ustawowy wymóg, by prawo jazdy mogła otrzymać osoba, która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste lub zawodowe albo przedstawi zaświadczenie, że studiuje co najmniej od 6 miesięcy (art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami). Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie stan faktyczny w zakresie spełnienia przez wnioskodawcę ustawowego wymogu został ustalony na podstawie przedłożonych fałszywych dowodów, potwierdzających oczywistą nieprawdę co do przebywania strony w lokalu przy ul. [...] w S., co zostało potwierdzone w wyroku nakazowym z dnia 15 kwietnia 2016 r. W tej sytuacji zdaniem organu wystąpiła ustawowa przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowiąca podstawę do uchylenia decyzji wydanej na podstawie fałszywych dowodów. Jednocześnie, wobec wskazania nowego miejsca zamieszkania wnioskodawcy w lokalu położonym w Ś. – organ umorzył dalsze postępowanie w sprawie zainicjowanej wnioskiem M. D. z dnia [...] sierpnia 2013 r. o wydanie prawa jazdy kategorii B – z uwagi na utratę właściwości miejscowej w trakcie wznowionego postępowania. Pismem z dnia 2 marca 2018 r. Prezydent Miasta S. przekazał, zgodnie z właściwością, wniosek M. D. z dnia [...] sierpnia 2013 r. o wydanie prawa jazdy kategorii B – Prezydentowi Miasta Ś.. W wyniku ponownego rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r., decyzją z dnia [...] nr [...], Prezydent Miasta Ś. odmówił M. D. wydania prawa jazdy kategorii B. W rezultacie rozpoznania odwołania strony od wskazanego rozstrzygnięcia, decyzją z dnia [...]., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium zarzuciło organowi I instancji brak wyjaśnienia sprawy pod kątem trwania okresu czasowego cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami oraz nieuzyskanie od organu władzy niemieckiej informacji, czy po dacie zatarcia, czyli po [...] listopada 2026 r., strona może uzyskać prawo jazdy bez potrzeby przedłożenia wyniku badania medyczno-psychologicznego. Prezydent Miasta Ś., decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, odmówił M. D. wydania prawa jazdy kategorii B. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji podał, że M. D. uzyskał za granicą prawo jazdy, ale jego uprawnienie do kierowania pojazdami zostało okresowo cofnięte, na mocy rozstrzygnięcia z dnia [...] listopada 2011 r., którego zatarcie upływa w dniu [...] listopada 2026 r., zaś odzyskanie uprawnienia przed tą datą wymaga przedstawienia opinii medyczno-psychologicznej. Ponadto organ I instancji wskazał, że pomimo podjętych prób nie udało się potwierdzić faktu zamieszkania strony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. M. D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie. Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.), zwanej dalej: "u.k.p." utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium przytoczyło treść art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. oraz wyjaśniło, że w świetle tego przepisu, w sprawie o wydanie prawa jazdy organ powinien poczynić ustalenia w zakresie tego czy wnioskodawca uzyskał prawo jazdy za granicą i czy to prawo jazdy nie zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami cofnięte, przy uwzględnieniu okresu, na który to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie cofnięto, bowiem tylko w tym okresie zakaz wydania prawa jazdy obowiązuje. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ ustalił, że w dniu [...] listopada 2011 r., organ okręgu Starnberg cofnął M. D. uprawnienie do kierowania pojazdami. Do dnia [...] listopada 2026 r., czyli zatarcia ww. cofnięcia uprawnienia, M. D. aby uzyskać ponownie uprawnienia do kierowania pojazdami w Niemczech musi poddać się badaniom lekarsko-psychologicznym i uzyskać pozytywną opinię medyczno-psychologiczną potwierdzającą jego zdolność do uczestniczenia jako kierowca w ruchu drogowym. Jednocześnie organ podkreślił, że decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami wywołuje skutek do jej zatarcia, czyli do dnia [...] listopada 2026 r. lub do przedłożenia pozytywnej ekspertyzy medyczno- psychologicznej. Odnosząc się do treści odwołania organ podał, że nie budzi wątpliwości, że strona pozostaje obecnie w okresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., co wyklucza możliwość wydania mu prawa jazdy w Polsce pomimo złożenia stosownego wniosku. M. D. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na powyższą decyzję Kolegium. Zarzucił jej naruszenie prawa materialnego tj. art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że nieposiadanie pozytywnych badań medycznych i psychologicznych wymaganych przez przepisy prawa niemieckiego przez stronę, wobec której sądowy zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony przez organy niemieckie minął, wskazuje że strona ta pozostaje w okresie cofnięcia uprawnienia w rozumieniu powołanego przepisu, podczas, gdy fakt niespełnienia przez stronę warunków do uzyskania prawa jazdy w Niemczech nie wskazuje, że strona ta pozostaje w okresie cofnięcia uprawnienia. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak nie z przyczyn w niej podnoszonych. Przedmiotem sądowej kontroli zgodności z prawem w niniejszej sprawie jest decyzja, którą odmówiono skarżącemu wydania prawa jazdy z tego względu, że posiadane uprzednio uprawnienie do kierowania pojazdami zostało mu cofnięte na terenie Niemiec, a odzyskanie tych uprawnień przez rokiem 2026 obwarowane jest warunkiem przedłożenia opinii medyczno-psychologicznej. Zaskarżona decyzja została wydana na skutek zainicjowanego sprzeciwem Prokuratora Rejonowego Szczecin-Niebuszewo w S. wznowienia postępowania zakończonego wydaniem skarżącemu prawa jazdy kategorii B. Okoliczność ta ma w badanej sprawie istotne znaczenie dla oceny prawidłowości procedowania organów w badanej sprawie. Podstawę wznowienia postępowania stanowił art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem – jak ustalono, jeden z dowodów wykorzystanych w postępowaniu zakończonym wydaniem skarżącemu prawa jazdy kategorii B okazał się fałszywy, czego potwierdzeniem jest wyrok nakazowy Sądu Rejonowego S. o sygn. akt [...] z dnia 15 kwietnia 2016 r. Zgodnie z art. 149 §1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Na podstawie art. 150 k.p.a., organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (§ 1). Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2 (§ 2). Stosownie do art. 151 k.p.a., organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Przytoczone wyżej regulacje dotyczące właściwości stanowią lex specialis w stosunku do przepisów o właściwości umieszczonych w Rozdziale 4 k.p.a., co znajduje swoje uzasadnienie w tym, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego celem jest weryfikacja już wydanego ostatecznego rozstrzygnięcia, podlegającego ochronie zgodnie z wyrażoną w art. 16 k.p.a. zasadą trwałości decyzji administracyjnych. W świetle art. 150 k.p.a. organem właściwym do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego jest organ, który wydał decyzję, w sprawie której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania w ostatniej instancji, z wyjątkiem przewidzianym w § 2 i organ ten pozostaje właściwy do zakończenia postępowania wznowieniowego, bez względu na to, czy w toku tego postępowania zmianie uległy okoliczności faktyczne, dotyczące jego właściwości. Przemawia za tym, w ocenie sądu, treść art. 151 k.p.a., w którym wyraźnie wskazano, jakie rozstrzygnięcia mogą zapaść w toku postępowania wznowieniowego i który organ winien je podjąć. Inaczej mówiąc, w sytuacji, gdy po wydaniu ostatecznej decyzji, której postępowanie wznowieniowe dotyczy, zmianie ulegną okoliczności, które miałyby wpływ na właściwość organu w postępowaniu zwykłym, nie mają one wpływu na właściwość organu upoważnionego na podstawie art. 149 i nast. k.p.a. do wznowienia i przeprowadzenia tego postępowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, uznać należało, że organy procedowały z naruszeniem przepisów o właściwości. Jakkolwiek Prezydent Miasta S., jako organ, który wydał skarżącemu prawo jazdy kategorii B, prawidłowo orzekł o wznowieniu postępowania, to jednak wydane po przeprowadzeniu postępowania rozstrzygnięcie było wadliwe. Organ ten co prawda uchylił swoją wcześniejszą decyzję, co jawi się działaniem prawidłowym, zważywszy na ustalone w sprawie okoliczności dotyczące sfałszowania istotnego dowodu, stanowiącego między innymi podstawę do wydania skarżącemu prawa jazdy i potwierdzone prawomocnym skazującym wyrokiem sądu. W punkcie II rozstrzygnięcia, organ ten jednak umorzył dalsze postępowanie w sprawie, co mogłoby sugerować, że w ten sposób sprawa wydania skarżącemu prawa jazdy została definitywnie zakończona. Nieprawidłowo również, w świetle przedstawionych wyżej uwag, organ ten przekazał wniosek skarżącego o wydanie prawa jazdy Prezydentowi Ś., celem dalszego procedowania, w związku ze wskazaną przez skarżącego zmianą miejsca pobytu. Wznowienie postępowania nakładało bowiem na Prezydenta Miasta S. obowiązek przeprowadzenia postępowania i wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Doszło zatem do naruszenia przepisów o właściwości, czego nie dostrzegł organ odwoławczy dwukrotnie orzekając w niniejszej sprawie w związku ze składanymi przez skarżącego odwołaniami od decyzji Prezydenta Miasta Ś.. W myśl art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzja wydana z naruszeniem przepisów o właściwości dotknięta jest wadą nieważności, którą to okoliczność sąd, badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, bierze pod uwagę z urzędu. Stanowiło to podstawę stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] Z uwagi na dostrzeżoną wadliwość decyzji Prezydenta Miasta S., o której była mowa wyżej, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t.), orzekł o jej uchyleniu. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 przywołanej ustawy. W związku ze stwierdzonymi naruszeniami prawa o charakterze proceduralnym, sąd nie dokonywał merytorycznej oceny zasadności podniesionych w skardze zarzutów.