II SA/Sz 50/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg i Transportu w K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 13 listopada 2025 r. nr S.RUT.477.1.26.2025.MW w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za korzystanie z usługi wodnej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.

Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] (dalej jako: "Dyrektor Zarządu Zlewni") 5 lutego 2025 r. na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne ustaliłw formie informacji Zarządowi Dróg i Transportu w [...] (dalej jako: "Zarząd Dróg", "skarżący", "strona") za IV kwartał 2024 r. opłatę zmienną w wysokości 3 080 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do rzeki D. ([...], ul. [...]). Informacja ta została doręczona 13 lutego 2025 r. Zarządowi, który 20 lutego 2025 r. dokonał zapłaty. Pismem z 10 marca 2025 r., organ I instancji na podstawie art. 472aa ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne zawiadomił Zarząd, o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z przedmiotowego terenu w okresie IV kwartału 2024 r. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Decyzją z 8 maja 2025 r., nr SK.ZUT.477.31.2025.AZ, Dyrektor Zarządu Zlewni, na podstawie art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2, art. 472aa ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 3 pkt 3, art. 472c ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, art. 104 § 1 i 2, art. 107 § 1 i § 3, art. 189a, art. 189b, art. 189d, art. 189f i art. 189i ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej "k.p.a."), wymierzył Zarządowi Dróg i Transportu w [...] administracyjną karę pieniężną w wysokości 15 400 zł za odprowadzanie do rzeki D. w km 7 + 385 ([...], ul. [...]), wód opadowych lub roztopowych w okresie IV kwartału 2024 r. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Organ I instancji wskazał, że odprowadzanie wód opadowych ze wspomnianego terenu, do rzeki D. w IV kwartale 2024 r. nastąpiło bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że poprzednio obowiązujące pozwolenie wodnoprawne udzielone stronie decyzją Marszałka Województwa Z. z 10 lipca 2014 r., było ważne do dnia 9 lipca 2024 r. Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania przed organem I instancji w całości. Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 14 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2025 r., poz. 960, dalej "u.p.w."), wydał 13 listopada 2025 r. decyzję nr S.RUT.477.1.26.2025.MW, w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wyjaśnił, że zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w., odprowadzanie wód do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast stanowi usługę wodną, na którą, według art. 389 pkt 1 u.p.w., wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. Z kolei w myśl art. 472aa ust. 1 pkt 2 u.p.w., administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej. Zdaniem organu, bezspornym jest, że odprowadzanie przez skarżącego wód opadowych z rejonu ul. [...] w IV kwartale 2024 r. nastąpiło bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że udzielone mu pozwolenie wodnoprawne ważne było do 9 lipca 2024 r. Organ wyjaśnił, że strona złożyła wniosek 19 grudnia 2024 r. o udzielenie kolejnej zgody wodnoprawnej na usługę wodną obejmującą odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do rzeki D. pochodzących z terenów w rejonie ul. [...] w K.. Jednocześnie uprzednio obowiązujące pozwolenie wodnoprawne udzielone zostało m.in. na szczególne korzystanie z wód oraz wykonanie urządzeń wodnych dla przedsięwzięcia "Rozbudowa ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] w K.". Wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego obejmował zatem odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych tym samym wylotem z tego samego obszaru, pomimo że w oświadczeniu wskazano odprowadzanie wód z rejonu ul. [...] w K.. Jak ocenił organ odwoławczy, wysokość kary za wskazane naruszenie została obliczona prawidłowo. Zgodnie bowiem z art. 472aa ust. 3 u.p.w. wysokość administracyjnej kary pieniężnej (...), wynosi od 5.000 zł do 1.000.000 zł, z wyjątkiem odprowadzania wód opadowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód - gdzie podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowi 500% opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast do wód (art. 472aa ust. 3 pkt 3 u.p.w.). Organ I instancji prawidłowo zatem wyliczył wysokość kary jako wielkość równą 500% opłaty zmiennej (wynoszącej 3 080 zł), która ustalona została stronie w informacji z 5 lutego 2025 r. Rozważając, czy zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary organ II instancji wyjaśnił, że przepisy u.p.w. nie regulują kryteriów odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, wobec czego w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy zawarte w dziale IVa k.p.a. Dokonując oceny czy w sprawie zachodzi obligatoryjna przesłanka odstąpienia od ukarania zawarta w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., organ podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie stopień naruszenia prawa należy uznać za większy niż znikomy ze względu na jego długotrwałość oraz przede wszystkim z uwagi na to, iż brak pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych powoduje stan braku warunków prowadzenia działalności, a tym samym obciążanie środowiska w sposób niekontrolowany, zarówno pod kątem jakościowym, jak i ilościowym. Zdaniem organu, nie może mieć znaczenia dla podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, podniesiony w odwołaniu fakt, że korzystanie z przedmiotowej usługi wodnej – w czasie, w którym nie obowiązywało już uprzednio wydane pozwolenie wodnoprawne – odbywało się wyłącznie na warunkach tegoż pozwolenia, a opóźnienie w złożeniu wniosku miało miejsce pierwszy raz. W ocenie organu odwoławczego, nie można również zgodzić się z argumentacją strony skarżącej, że waga naruszenia prawa jest znikoma i zaprzestała ona naruszenia prawa, bowiem samodzielnie czyniła starania zmierzające do usunięcia stwierdzonego uchybienia, składając wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego przed wszczęciem postępowania o wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej. Według organu odwoławczego, Zarząd Dróg, legitymując się we wcześniejszym okresie pozwoleniem wodnoprawnym zezwalającym na odprowadzanie wód opadowych do cieku D. oraz będąc jednostką powołaną do wykonywania usług w takim właśnie zakresie bez wątpienia miał wiedzę, że obowiązkiem korzystającego z usług wodnych jest prowadzenie ich na podstawie określonych regulacji jak również zachowanie ciągłości wymaganej zgody na ich prowadzenie, które wymaga wystąpienia o nowe zezwolenie z odpowiednim wyprzedzeniem. Analizując możliwość odstąpienia od nałożenia kary w trybie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że w dniu wydania przez Dyrektora Zarządu Zlewni w K. zaskarżonej decyzji Zarząd Dróg posiadał już pozwolenie wodnoprawne, czyli przed wydaniem decyzji przez organ I instancji nastąpiło już zaprzestanie naruszania prawa przez stronę, rozumiane jako przywrócenie stanu zgodnego z prawem, ponieważ decyzją z 26 lutego 2025 r., która stała się ostateczna 18 marca 2025 r., strona uzyskała pozwolenie wodnoprawne na omawianą usługę wodną. Jednakże aby można było odstąpić w trybie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, oprócz tego, że zaprzestano naruszenia prawa, waga tego naruszenia musi być znikoma, zaś obie te przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy nie stwierdził również wystąpienia okoliczności pozwalających na zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. Wobec informacji przedstawionej przez stronę, że za to samo co rozpatrywane w niniejszej sprawie zachowanie nie została na podmiot nałożona administracyjna kara pieniężna, Zarząd nie został ukarany za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe i nie został prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, organ uznał, że nie ma podstaw do przyjęcia, że spełnione są przesłanki zawarte we wskazanym wyżej przepisie, regulującym możliwość odstąpienia od ukarania. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma również podstaw do fakultatywnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu zgodnie z art. 189f § 2 i § 3 k.p.a. Przepisy te zakładają możliwość wyznaczenia stronie, w drodze postanowienia, terminu na przedstawienie dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, o ile pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby zostać nałożona kara. Zdaniem organu odwoławczego, celem bezpośrednim sankcji ustanowionej w normie prawnej zawartej w art. 472aa ust. 1 pkt 2 u.p.w. jest doprowadzenie do działania zgodnego z prawem poprzez nakłonienie strony do uzyskania wymaganej zgody wodnoprawnej na korzystanie z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Celem pośrednim wynikającym z ww. przepisu jest z kolei dążenie do zapewnienia ochrony wód, w szczególności poprzez przestrzeganie warunków wprowadzania zanieczyszczeń zgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu wodnoprawnym. Istotne znaczenie dla skuteczności nakładanej administracyjnej kary pieniężnej ma przy tym prewencja ogólna polegająca na oddziaływaniu na podmioty korzystające z wód w sposób nieuregulowany w stosownej zgodzie wodnoprawnej, której brak może skutkować poniesieniem odpowiedzialności prawnej. Wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w omawianym przypadku było zatem niezbędne dla ochrony interesu publicznego (tzn. ochrony środowiska wodnego jako dobra wspólnego). Odnosząc się do możliwości zastosowania regulacji art. 189e k.p.a. w rozpatrywanej sprawie, organ odwoławczy zauważył, że wskazane unormowanie wyłącza możliwość ukarania strony jedynie w szczególnej sytuacji, jaką jest siła wyższa. Tymczasem brak jest podstaw do przyjęcia, aby naruszenie prawa, którego strona się dopuściła, było spowodowane działaniem siły wyższej. Zarząd Dróg i Transportu pismem z 18 grudnia 2025 r. złożył do sądu administracyjnego skargę na ww. decyzję i wniósł o uchylenie decyzji wydanych przez organy administracyjne obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. art. 189f § 1 i § 2 k.p.a., przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w sprawie brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, mimo że naruszenie miało charakter przejściowy, a strona zaprzestała naruszenia prawa; ponadto strona uzyskała w toku postępowania decyzję wodnoprawną, a w sprawie nie wykazano żadnych realnych, konkretnych negatywnych skutków środowiskowych; 2. art. 472aa ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego poprzez jego zastosowanie w sposób automatyczny, bez dokonania rzeczywistej, indywidualnej oceny wagi naruszenia i okoliczności sprawy. Strona podniosła ponadto zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj.: 1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności "rzeczywistego stopnia społecznej szkodliwości naruszenia braku ustalenia, czy i jakie konkretne szkody środowiskowe wystąpiły, pominięcie znaczenia faktu uzyskania pozwolenia wodnoprawnego"; 2. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które w istocie ogranicza się do obszernej argumentacji teoretycznej i orzeczniczej, bez rzeczywistego odniesienia jej do indywidualnej sytuacji skarżącego. W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały uszczegółowione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania tej decyzji. Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.). Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana w oparciu o kryterium zgodności z prawem wykazała, że akt ten nie narusza ani przepisów wskazywanych w skardze, ani innych przepisów, co w konsekwencji prowadzić musiało do uznania skargi za niezasadną. Jak stanowi art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w., odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast stanowi usługę wodną, na którą według art. 389 pkt 1 u.p.w. wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. W podstawie materialnoprawnej zaskarżonej decyzji wskazano przepis art. 472aa ust. 1 pkt 2 u.p.w., zgodnie z którym administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 korzysta z wód, wykonuje urządzenia wodne, roboty w wodach lub inne działania wymagające odpowiedniej zgody wodnoprawnej, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej. W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że w okresie, którego dotyczy decyzja (tj. IV kwartał 2024 roku), skarżący odprowadzał wody opadowe z rejonu ul. [...] do rzeki D. , jak również, że powyższe korzystanie z usługi wodnej następowało bez pozwolenia wodnoprawnego, bowiem stosowne pozwolenie wodnoprawne udzielone przez Marszałka Województwa Z. decyzją z 10 lipca 2014 r. obowiązywało do 9 lipca 2024 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że decyzją z 26 lutego 2025 r. Zarząd Dróg i Transportu w K. uzyskał pozwolenie wodnoprawne na usługę wodną obejmującą odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do rzeki D. pochodzących z przedmiotowego terenu. Jak podaje organ, decyzja ta stała się ostateczna 18 marca 2025 r. Z uwagi na jednoznaczność i kategoryczność przywołanej wyżej regulacji (art. 472aa ust. 1 pkt 2 u.p.w.) należy podzielić stanowisko organu, że przepis ten w sposób niewymagający dodatkowych założeń i wykładni nakazuje wymierzyć karę podmiotowi, który działał wbrew obowiązującym regulacjom. Samo zaś wyliczenie należnej kary (jako 500 % opłaty zmiennej za IV kwartał 2024 r. ustalonej stronie w informacji z 5 lutego 2025 r.) jest zgodne z art. 472aa ust. 3 pkt 3 u.p.w. Skarżący zakwestionował pogląd organu o braku możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, uregulowanej w art. 189f k.p.a. podnosząc, że naruszenie miało charakter czasowy. Wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego został przez Zarząd złożony z opóźnieniem gdyż osoba mająca w zakresie obowiązków sprawy z tym związane, z końcem 2024 r. przeszła na emeryturę, a wcześniej przez dłuższe i różne okresy czasu nie była obecna w pracy, przy czym o niewykonaniu tego obowiązku nie poinformowała swojego następcy, ani podległych pracowników. Strona podkreśliła, że w momencie powzięcia wiadomości, iż wspomniany wniosek nie został w odpowiednim terminie złożony, Zarząd Dróg najpierw zlecił wykonanie operatu wodnoprawnego, a następnie złożył wniosek o wydanie nowego pozwolenia 19 grudnia 2024 r. W ocenie skarżącego, dotychczasowa działalność Zarządu pokazuje, że stopień szkodliwości stwierdzonego zaniedbania jest w rzeczywistości znikomy. Trudno także mówić, że jego działanie mogło mieć wpływ na negatywne i nieodwracalne skutki względem środowiska. W ocenie Sądu podnoszone przez stronę zarzuty naruszenia art. 189f § 1 i 2 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności trafne jest stanowisko organów, że w niniejszej sprawie waga naruszenia prawa nie może być uznana za znikomą. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, stwierdzenie przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa, uzasadniającej odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wymaga przeprowadzenia swego rodzaju testu proporcjonalności tj. wyważenia hierarchii dóbr (wartości) chronionych przez prawo na tle konkretnego stanu faktycznego. Podkreśla się również konieczność uwzględnienia indywidualnych okoliczności i przyczyn braku pozwolenia wydanego na kolejny okres, w którym dany podmiot korzysta z wód w takim zakresie, jak w oparciu o poprzednio udzielone pozwolenie, w tym okoliczności związanych z datą złożenia wniosku o nowe pozwolenie i czasem trwania postępowania administracyjnego w tym przedmiocie (por. przykładowo: wyroki NSA z 26 marca 2025 r., III OSK 1695/23; z 14 maja 2025 r., III OSK 108/22; z 27 maja 2025 r., III OSK 1598/23; z 11 lipca 2023 r., III OSK 2544/21; wyroki WSA w Białymstoku z 7 października 2025 r., II SA/Bk 969/25, II SA/Bk 972/25, II SA/Bk 974/25, II SA/Bk 975/25, II SA/Bk 979/25, II SA/Bk 981/25, II SA/Bk 982/25, II SA/Bk 1190/25, II SA/Bk 1193/25, II SA/Bk 1195/25; z 9 października 2025 r., II SA/Bk 970/25, II SA/Bk 971/25, II SA/Bk 976/25, II SA/Bk 977/25, II SA/Bk 978/25, II SA/Bk 983/25, II SA/Bk 1191/25, II SA/Bk 1192/25; z 14 października 2025 r., II SA/Bk 1286/25; z 23 października 2025 r., II SA/Bk 1329/25; wyroki WSA w Bydgoszczy z 20 sierpnia 2025 r., II SA/Bd 241/25 i II SA/Bd 242/25; wyrok WSA w Gdańsku z 23 lipca 2025 r., II SA/Gd 224/25; wyrok WSA w Poznaniu z 24 lipca 2025 r., IV SA/Po 499/25; wyrok WSA w Rzeszowie z 17 czerwca 2025 r., II SA/Rz 304/25; wyroki WSA w Szczecinie z 4 września 2025 r., II SA/Sz 347/25 i z 18 września 2025 r., II SA/Sz 348/25). Z przywołanego orzecznictwa sądów administracyjnych - na tle zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że ocena czy naruszenie prawa miało charakter istotny czy znikomy wymaga odniesienia do elementów przedmiotowych i podmiotowych danej sprawy. Orzecznictwo zwraca również uwagę na aspekt proporcjonalności – ważenia dóbr – czy kara będzie proporcjonalna. Wobec wspomnianej "sztywności" regulacji statuujących administracyjne kary pieniężne, instytucja odstąpienia (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.) może stanowić narządzie gwarantujące zachowanie proporcjonalności sankcji. Konieczność uwzględnienia aspektu proporcjonalności sankcji wymaga odmiennego podejścia do różnych postaci naruszenia obowiązku uzyskania pozwolenia na usługi wodne. Z uwagi na wymogi proporcjonalności nie można jednakowo traktować przypadków: (1) gdy dany podmiot rozpoczął działalność kwalifikowaną jako usługi wodne (korzystanie z wód) całkowicie bez pozwolenia; (2) gdy korzystał uprzednio z wód, ale pozwolenie wygasło na skutek upływu czasu i w ogóle zaniechał wystąpienia o nowe pozwolenie; (3) gdy wystąpił o uzyskanie nowego pozwolenia, ale uczynił to zbyt późno – nie dając organowi szans na rozpoznanie wniosku w rozsądnym terminie, uwzględniając skomplikowany pod względem faktycznym charakter spraw dotyczących udzielenia pozwolenia wodnoprawnego (konieczność analizy operatu wodnoprawnego); (4) wreszcie takiego, w którym podmiot korzystający dotychczas z wcześniej udzielonego pozwolenia złożył wniosek o uzyskanie nowego pozwolenia w rozsądnym terminie, ale na skutek długotrwałego rozpatrywania wniosku doszło do sytuacji, w której korzystano z usługi wodnej bez pozwolenia do czasu uzyskania nowego pozwolenia. Zastosowanie zasady proporcjonalności w wymierzaniu sankcji wymaga uwzględnienia elementów indywidualnej sprawy, które mają charakter podmiotowy. W tym zakresie należy brać pod uwagę charakter działalności prowadzonej przez dany podmiot. W perspektywie oceny zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary istotne znaczenie ma charakter działalności danego podmiotu – czy jest to działalność konieczna w tym sensie, że wiąże się z zaspokajaniem podstawowych potrzeb społeczeństwa i która w związku z tym musi być prowadzona w sposób ciągły (nieprzerwany), ze względu na podstawowy charakter tych potrzeb. Z drugiej jednak strony podmiot, który świadczy takie usługi musi być traktowany jako profesjonalista, działający z zachowaniem należytej staranności. Należyta staranność wymaga dbania o to, aby działalność była prowadzona zgodnie z wymogami określonymi w obowiązujących przepisach, w tym w związku z wymogiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Podmiot, który prowadzi działalność w zakresie zaspokajania wskazanych wyżej podstawowych potrzeb społeczeństwa musi mieć przecież pełną świadomość, że działalność ta wymaga posiadania aktualnego pozwolenia. W związku z tym jednym z podstawowych obowiązków tego podmiotu jest podjęcie w odpowiednim (racjonalnym) terminie działań w celu uzyskania nowego pozwolenia (względnie skorzystania z możliwości przedłużenia okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia – art. 414 ust. 2 u.p.w.). Podmiot, który zaniedbał dopełnienia tego obowiązku (nie złożył stosownego wniosku w racjonalnym terminie niezbędnym do uzyskania nowego pozwolenia), nie może bronić się przed zastosowaniem wobec niego sankcji za naruszenie obowiązku posiadania pozwolenia, argumentem odwołującym się do charakteru prowadzonej działalności (niezbędnej do zaspokajania podstawowych potrzeb bytowych społeczności). Wręcz przeciwnie – specyfika działalności wymaga odpowiedniego poziomu staranności, obejmującej również dbałość o legalność jej wykonywania (m.in. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 514/25 i 510/25). W perspektywie oceny, czy waga naruszenia prawa przez brak pozwolenia wodnoprawnego miała charakter istotny, czy też znikomy, istotne znaczenie ma zatem to, czy dany podmiot złożył wniosek o uzyskanie nowego pozwolenia w rozsądnym terminie, a korzystanie z wód bez pozwolenia było skutkiem długotrwałego rozpatrywania wniosku. Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący bez wątpienia zaniedbał dopełnienia obowiązku złożenia wniosku o kolejne pozwolenie wodnoprawne w racjonalnym terminie. Jak już wskazano wcześniej, pozwolenie wodnoprawne udzielone skarżącemu decyzją z 10 lipca 2014 r. obowiązywało do 9 lipca 2024 r. Natomiast strona złożyła wniosek 19 grudnia 2024 r. a zatem ponad 5 miesięcy po upływie okresu ważności poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego. Należy zgodzić się z organem, że Zarząd Dróg nie dołożył należytej staranności składając wniosek o pozwolenie wodnoprawne z tak znaczącym opóźnieniem. Takiego działania strony nie mogą usprawiedliwiać trudności kadrowe Zarządu. Te wiążą się bowiem niewątpliwie z brakiem staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw. Jak również odpowiedniego zorganizowania pracy tego podmiotu, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim czasie, aby uzyskanie decyzji na kontynuację prowadzonego korzystania z usługi wodnej nastąpiło we właściwym terminie. Skarżący, jako profesjonalny podmiot, ponosi odpowiedzialność za swoje działania, w tym także błędy. Zgodnie z treścią art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. O ile w niniejszej sprawie jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, a także przez organ I instancji, strona zaprzestała naruszania prawa, bowiem uzyskała stosowne pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych z przedmiotowego terenu do rzeki D. , to jednak - z przyczyn o których mowa powyżej - nie może być mowy o spełnieniu drugiej z przesłanek niezbędnych do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (które muszą wystąpić łącznie), bowiem wagi naruszenia prawa nie można określić jako znikomej. Długotrwałość występującego naruszenia w zakresie uzyskania kolejnego pozwolenia wodnoprawnego nie daje podstaw do uznania zaistniałego naruszenia za naruszenie prawa o charakterze znikomym. Skarżący jest jednostką powołaną do realizacji zadań publicznych. Raz jeszcze należy podkreślić, że zmiany organizacyjne i personalne nie mogą usprawiedliwiać oczywistych naruszeń obowiązków ciążących na takim podmiocie, a wymagana staranność w działaniu takiego podmiotu powinna być jeszcze wyższa niż w przypadku przedsiębiorców, od których wymaga się profesjonalizmu w wykonywaniu nałożonych prawem obowiązków. W szczególności w wieloletnim okresie obowiązywania poprzednio obwiązującego pozwolenia wodnoprawnego Zarząd powinien był podjąć działania pozwalające na uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, tak aby posiadać wymagane pozwolenie w sposób nieprzerwany. Trafnie organ wskazuje też na zasadę zaufania do organów władzy, która wpisuje się w definicję interesu publicznego oraz przyjęte wartości wspólne, jakimi są równe i sprawiedliwe traktowanie wszystkich znajdujących się w podobnej sytuacji, co w tym przypadku tyczy się podmiotów korzystających ze środowiska. Z powyższych powodów niezasadne są także zarzuty dotyczące naruszenia art. 189f § 2 k.p.a. W szczególności organ odwoławczy był uprawniony do uznania, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie było podstaw do fakultatywnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu zgodnie z art. 189f § 2 i § 3 k.p.a. Bez znaczenia dla zmniejszenia ciężaru naruszenia prawa w rozpatrywanym przypadku pozostaje także - wskazany w skardze - fakt korzystania z przedmiotowej usługi wodnej w czasie, w którym nie obowiązywało już poprzednie pozwolenie wodnoprawne wyłącznie na warunkach określonych w tym pozwoleniu. Jak podał bowiem organ, a czemu strona nie zaprzecza, w nowo udzielonym pozwoleniu wodnoprawnym zakres zobowiązań nałożonych na korzystającego z przedmiotowej usługi wodnej został rozszerzony w stosunku do uprzednio obowiązującego pozwolenia z 2014 r. Zarząd Dróg zobowiązany został dodatkowo m.in. do utrzymywania w czystości powierzchni utwardzonych w celu zmniejszania ładunku zanieczyszczeń odprowadzanych z wodami opadowymi i roztopowymi, a także zapobieżenia, szczególnie w trakcie wymiany lub czyszczenia układu oczyszczania, przed przedostawaniem się zanieczyszczeń z urządzeń podczyszczających do środowiska. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia wskazywanych przez stronę skarżącą przepisów postępowania administracyjnego. Organ dokonał niezbędnych ustaleń i wyjaśnił istotne dla sprawy okoliczności, w szczególności przeanalizował szczegółowo, czy w sprawie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, w tym zwłaszcza czy wagę naruszenia prawa można ocenić jako znikomą. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że powyższe wymagało – wbrew twierdzeniom strony – badania okoliczności sprawy, a zatem nie sposób zgodzić się z sugestią strony, że organ zastąpił indywidualną ocenę sprawy rozbudowanymi rozważaniami teoretycznymi. Pomimo tego, że należy zgodzić się ze stroną, że samo stwierdzenie korzystania z usług wodnych bez pozwolenia wodnoprawnego nie wyklucza automatycznie możliwości uznania naruszenia za znikome, jednak w niniejszej sprawie przeciwko takiemu uznaniu przemawia długotrwałość występującego naruszenia w zakresie uzyskania kolejnego pozwolenia wodnoprawnego, jak i brak staranności strony w zakresie dopełnienia obowiązku złożenia wniosku o kolejne pozwolenie wodnoprawne w racjonalnym terminie. Z tego względu nie sposób też zgodzić się ze skarżącym, że w sprawie doszło do naruszenia art. 472aa ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego poprzez jego zastosowanie w sposób automatyczny, bez dokonania rzeczywistej, indywidualnej oceny wagi naruszenia i okoliczności sprawy. W świetle powyższego organ prawidłowo ustalił wysokość kary oraz należycie ocenił określone w k.p.a. przesłanki odstąpienia od jej wymierzenia. Powyżej przedstawione względy skutkowały oddaleniem skargi przez Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a.