II SA/Sz 463/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2018 r. sprawy ze skargi A. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej A. A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Burmistrz D. decyzją z dnia 28 listopada 2016 r. nr [...] ustalił A. A. opłatę adiacencką w wysokości [...] zł w związku ze wzrostem wartości nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położonej w obrębie nr [...] miejscowości D., spowodowanego jej podziałem. Decyzja ta została wysłana na adres przy ul. [...] w miejscowości C. i mimo dwukrotnego awizowania nie została odebrana. Wezwaniem do zapłaty z dnia 7 marca 2017 r., wysłanym na adres ul. [...] w S., Burmistrz D. wezwał skarżącą do uiszczenia w terminie 7 dni opłaty adiacenckiej wraz z odsetkami. W dniu 20 marca 2017 r. A. A. nadała w urzędzie pocztowym odwołanie od decyzji Burmistrza D. z dnia [...] r. nr [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. We wniosku wskazała, że bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym ponieważ korespondencja była kierowana na błędny adres mimo tego, że organ I instancji posiadał aktualny adres zamieszkania odwołującej się w S.. Korespondencję odbierali rodzice strony, którzy jednak nie byli [...], bo skarżąca od [...] nie prowadzi z nimi [...], a kontakty z nimi ma sporadyczne. Zresztą rodzice skarżącej w [...] r. wyprowadzili się z miejscowości C. do K.. O wydanej decyzji odwołująca się dowiedziała się z wezwania do zapłaty, które zostało jej doręczone 13 marca 2017 r., od tego dnia zaczął bieg 7 dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznając, że strona nie uprawdopodobniła należycie okoliczności mających świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 815/17 stwierdził nieważność tego postanowienia, z uwagi na brak podpisu strony. Następnie S. K. O. w S. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza D. z dnia [...] r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 816/17 oddalił skargę A. A. na to postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 lutego 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po ponownym rozpoznaniu wniosku A. A. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza D. z dnia [...] r., umorzyło postępowanie wywołane wnioskiem jako bezprzedmiotowe. Postanowienie wydano na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 144, art. 58 § 1 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.) – dalej "K.p.a.". W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że pismem z dnia 2 lutego 2018 r. wezwało wnioskodawczynię do podpisania wniosku o przywrócenie terminu i brak ten został usunięty. Odnosząc się do zasadności wniosku Kolegium uznało, że wobec uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, postanowienie Kolegium z dnia [...] r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest prawomocne w rozumieniu art. 16 § 3 K.p.a. i wiąże sądy i organy administracji. Przedmiotem rozpoznawanego wniosku jest przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w sprawie, w której prawomocnie stwierdzono, że do uchybienia terminu do wniesienia odwołania doszło. Zdaniem Kolegium, po dacie uprawomocnienia się wyroku Sądu z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 816/17, nie jest dopuszczalne rozstrzyganie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, albowiem prawomocnie stwierdzono, że strona terminowi uchybiła. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o przywrócenie terminu stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że w sprawie brak było podstaw do uznania wniosku strony z dnia 20 marca 2017 r. za wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż woli takiej A. A. nie wyraziła na żadnym etapie postępowania, mimo poinformowania jej o istnieniu tego nadzwyczajnego trybu kwestionowania decyzji ostatecznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na to postanowienie A. A. wniosła o jego uchylenie jako wydanego z naruszeniem art. 105 § 1 K.p.a., przez błędne przyjęcie, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 września 2017 r. czyni postępowanie dotyczące wniosku o przywrócenie terminu bezprzedmiotowym. Sąd potwierdził jedynie fakt uchybienia terminu do wniesienia odwołania co nie czyni bezprzedmiotowym wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Istotą wniosku o przywrócenie terminu jest właśnie bezsporność co do tego, że termin do wniesienia odwołania upłynął, a organ rozstrzygając wniosek o przywrócenie terminu ma jedynie zbadać, czy spełnione zostały przesłanki do przywrócenia terminu, któremu strona uchybiła. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że pismem z dnia 20 marca 2017 r. złożyła do SKO w S., za pośrednictwem organu I instancji, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza D. ustalającej wysokość opłaty adiacenckiej. Zgodnie z art. 58 § 2 K.p.a., wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżąca złożyła także odwołanie od decyzji ustalającej wysokość opłaty adiacenckiej. Odwołanie od decyzji w istocie stanowiło element formalny wniosku o przywrócenie terminu, jednak z ostrożności procesowej skarżąca zaskarżyła także postanowienie stwierdzające uchybienie terminu. Argumentacja SKO, że prawomocne stwierdzenie, iż do uchybienia terminu doszło, czyni bezprzedmiotowym wniosek o przywrócenie terminu, nie jest trafna. Tylko termin do uchybienia którego doszło, można przywrócić. Nie jest skuteczny wniosek o przywrócenie terminu, jeżeli do uchybienia nie doszło. Fakt prawomocnego stwierdzenia, że doszło do uchybienia terminu, w żadnym razie nie czyni bezprzedmiotowym wniosku o jego przywrócenie. Przyjęcie argumentacji zaproponowanej przez SKO w S. oznacza, że w sytuacji gdy termin do dokonania czynności upłynął, nie można złożyć wniosku o jego przywrócenie. Nie po to WSA wyrokiem z dnia [...]. stwierdził nieważność poprzedniego postanowienia SKO dotyczącego wniosku o przywrócenie terminu i nakazał uzupełnić brak formalny wniosku, aby SKO mogło umorzyć to postępowanie jako bezprzedmiotowe. Zaskarżone rozstrzygnięcie ewidentnie narusza art. 105 § 1 K.p.a. i stanowi próbę uniemożliwienia skarżącej skutecznego wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość opłaty adiacenckiej w sytuacji, gdy postępowanie to toczyło się bez udziału skarżącej. W niniejszej sprawie, zdaniem strony, doszło też do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, bowiem wniosek o przywrócenie terminu nie został rozpoznany najpierw przez Burmistrza D., ale od razu przez SKO w S., które przecież jest organem odwoławczym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśniło, że brak jest podstaw prawnych do łącznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu oraz o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ jest zobowiązany w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu i wydać w tej sprawie stosowne postanowienie. Dopiero ostateczne orzeczenie organu odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania umożliwia wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Powyższa zasada zastosowana w toku rozstrzygania przez SKO została zaakceptowana przez Sąd który wyrokiem z 14 września 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 816/17 oddalił skargę na postanowienie z dnia [...] r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wprawdzie w tej sprawie Sąd nie sporządził uzasadnienia wyroku, ale przez taką a nie inną treść rozstrzygnięcia zaakceptował prawidłowość postanowienia Kolegium o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, po uprzednim rozstrzygnięciu wniosku o przywrócenie terminu. W dacie orzekania przez WSA w Szczecinie postanowienie [...] pozostawało w obrocie prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonych aktów organów administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) - dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 58 § 1 K.p.a. zgodnie z którym, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 K.p.a.). W sprawie w której wydano zaskarżone postanowienie, niewątpliwie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza D. z dnia [...] r., co prawomocnie potwierdził wyrok WSA z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 816/17. Skarżąca jednak uważa, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy, dlatego jednocześnie z odwołaniem wniosła o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Wniosek ten nie został dotychczas rozpoznany merytorycznie przez organ odwoławczy. Zgodnie z art. 59 § 1 K.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 K.p.a.). Zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. jako organ uprawniony do rozpoznania odwołania skarżącej od decyzji Burmistrza D. ustalającej opłatę adiacencką, był organem właściwym do rozpoznania wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek ten w żadnym razie nie jest jednak bezprzedmiotowy i brak było podstawy prawnej do umorzenia postępowania wywołanego wnioskiem o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie odwołanie od decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu, z wnioskiem o jego przywrócenie. Okoliczność, że Sąd prawomocnym wyrokiem potwierdził, że do uchybienia terminu rzeczywiście doszło, nie czyni wniosku o jego przywrócenie bezprzedmiotowym. Jak trafnie podniosła skarżąca, tylko termin który nie został dochowany można przywrócić. Pogląd SKO w S., że po dacie uprawomocnienia się wyroku WSA w Szczecinie z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 816/17 oddalającego skargę na postanowienie z dnia [...] r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie jest dopuszczalne rozstrzygnięcie o przywrócenie terminu, nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Ponownie rozpoznając sprawę organ rozpozna wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, uwzględniając powyższe uwagi i ocenę prawną a następnie wyda postanowienie na podstawie art. 59 § 2 K.p.a. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania wydano na podstawie art. 200 tej ustawy.