II SA/Sz 420/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpatrzeniu w dniu 16 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa [...] z dnia 24 marca 2026 r. nr [...]/1622214/2023 w przedmiocie zmiany wysokości świadczenia wychowawczego postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.

Pismem z dnia 21 kwietnia 2026 r. M. K., wystąpiła - za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - ze skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 marca 2026 r. nr 010070/680/1622214/2023 utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zmiany wysokości świadczenia wychowawczego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na małoletnie dziecko i początkowo uzyskała prawo do świadczenia w pełnej wysokości. Następnie ZUS zmienił wysokość świadczenia do połowy kwoty, powołując się na wyrok rozwodowy przewidujący opiekę naprzemienną. Organ uznał, że skoro istnieje prawomocne orzeczenie Sądu przewidujące opiekę naprzemienną sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, to świadczenie wychowawcze przysługuje każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty i to niezalenie od tego, czy drugi rodzic wystąpił z wnioskiem o świadczenie. Zdaniem skarżącej powyższe stanowisko organu nie odpowiada prawu, w związku z czym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ poinformował o jej uwzględnieniu w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie organ załączył do akt administracyjnych decyzję z dnia 11 maja 2026 r., którą uchylił w całości decyzję Prezesa ZUS z dnia 24 marca 2026 r. oraz decyzję ZUS z dnia 26 sierpnia 2024 r. i przyznał prawo do świadczenia wychowawczego na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. w kwocie 500 zł miesięcznie i na okres od 1 stycznia 202 r. do 31 maja 2024 r. w kwocie 800 zł miesięcznie. Jednocześnie stwierdził, że decyzja Prezesa ZUS z dnia 24 marca 2026 r. nie została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn (tj. niż wskazane w pkt 1 i 2) stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu tego przepisu mamy do czynienia wówczas, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja występuje, gdy zaskarżony akt zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego, w rezultacie skorzystania przez organ z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. W rozpoznawanej sprawie Prezes ZUS, korzystając z uprawnień autokontrolnych z zachowaniem trzydziestodniowego terminu, uwzględnił w całości skargę M. K., skoro decyzją z dnia 11 maja 2026 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, jednocześnie przyznając skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego w pełnej wysokości. Wobec zastosowania przez organ art. 54 § 3 p.p.s.a., przestał zatem istnieć przedmiot zaskarżenia, co oznacza, że postępowanie sądowe wywołane skargą stało się bezprzedmiotowe. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. orzekł o umorzeniu postępowania sądowego.