II SA/Sz 407/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., nr [...], II. przyznaje od Skarbu Państwa-Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego B. K.-F. kwotę [...]([...]) złotych, obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu oraz kwotę [...]( [...] ) złotych, tytułem zwrotu wydatków.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) zwanej dalej: "k.p.a.", art. 2 pkt 1, 2, 4, 14 i 20 lit. a, art. 4 ust. 2 i 3, art. 5 ust. 3 i 4, art. 7 ust. 3, art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1851 ze zm.) zwanej dalej: "u.p.p.w.d.", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., nr [...], odmawiającą M. O. przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz dziecka A. O., w okresie od [...] r. do [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że strona w dniu 4 kwietnia 2016 r. wystąpiła do organu z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na ww. dziecko oraz na J. J.. Decyzją z dnia [...] r., organ I instancji przyznał stronie prawo do świadczenia wychowawczego w kwocie po [...] na każde dziecko, na okres od [...] r. do [...] r., uznając, że strona spełnia przesłanki zawarte w u.p.p.w.d. Po ponownej weryfikacji wniosku strony, organ wyliczył, że dochód rodziny za [...] r. wyniósł [...] zł, dochód miesięczny [...] zł, natomiast na osobę (rodzina [...]) wyniósł [...] zł, zatem przekraczał kryterium dochodowe w wysokości [...] zł. W związku z powyższym, organ I instancji zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r., w części dotyczącej przyznania stronie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło nieważność ww. decyzji organu I instancji z dnia [...] r., w części dotyczącej przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w kwocie 500 zł, na okres od [...] r. do [...] r. Organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia 4 kwietnia 2016 r., decyzją z dnia [...] r. odmówił stronie przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko na wskazany w tej decyzji okres. Strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] r., podnosząc, że nie ukryła żadnych dochodów, a organ posiadał wiedzę o świadczeniach alimentacyjnych. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. Organ odwoławczy wskazał na poczynione w sprawie ustalenia organu I instancji. Wynika z nich, że strona w [...] r. uzyskała miesięczny dochód w wysokości [...] zł, co w przeliczeniu na osobę ([...] rodzina) dało kwotę [...]zł, a zatem dochód przekraczał kryterium dochodowe w wysokości [...] zł. Wskazał, że spełnienie właściwego kryterium dochodowego jest warunkiem koniecznym do przyznania tego świadczenia. Organy obu instancji nie mają w tym przypadku żadnego "luzu" decyzyjnego i jeśli organ I instancji prawidłowo ustalił, że osoba uprawniona nie spełnia przedmiotowego kryterium dochodowego, to był zobowiązany wydać decyzję odmowną. Strona wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. Skarżąca podniosła, że nie ukrywała swojego dochodu z tytułu świadczeń alimentacyjnych i organ posiadał wiedzę na ten temat. Uważa, że błąd pracownika organu spowodował, że dochód na osobę został błędnie obliczony i została wydana decyzja o przyznaniu świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Skarżąca była pewna, że świadczenia należą się jej córce. Zaskarżony organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W piśmie z dnia 23 lipca 2018 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, ustanowionego na zasadzie prawa pomocy, wniosła o przeprowadzenie dowodu z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 150/18, uchylającego. decyzję Kolegium z dnia [...] r., stwierdzającą nieważność decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, skarżąca zarzuciła nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W związku z tym, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności wskazanych decyzji oraz umorzenie postępowania w sprawie. Pełnomocnik skarżącej wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Skarżąca wskazała, iż wobec uchylenia przez Sąd wyrokiem z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 150/18 decyzji stwierdzającej nieważność decyzji z dnia [...] r., w obrocie funkcjonują obecnie dwie decyzje, regulujące tę samą materię, pozostające ze sobą w sprzeczności. Na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2018 r. Sąd postanowił zawiesić postępowanie sądowe do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o sygn. akt II SA/Sz 150/18. W związku z uprawomocnieniem się ww. wyroku, Sąd postanowieniem z dnia 9 listopada 2018 r. podjął zawieszone postępowanie sądowe w niniejszej sprawie. Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącej wniósł, jak w piśmie procesowym z dnia 23 lipca 2018 r. o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola sprawy potwierdziła zasadność wniesionej skargi. Należy podkreślić, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) "k.p.a.", lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Rzecz dotyczy występowania w kolejnej sprawie administracyjnej tożsamości sprawy poprzednio rozstrzygniętej. O tożsamości spraw można mówić, jeżeli zachodzi ich tożsamość podmiotowa i przedmiotowa, co oznacza, że sprawy między tymi samymi stronami oparte są na tym samym stanie faktycznym i prawnym. Sąd stwierdził, że z ww. sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Niesporne jest w okolicznościach sprawy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] r., odmawiająca przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na rzecz pierwszego dziecka za okres od [...] r. do [...] r. dotyczy tożsamej sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji z dnia [...] r., w części przyznającej świadczenie wychowawcze na rzecz pierwszego dziecka za ten sam ww. okres świadczeniowy. Kolegium decyzją z dnia [...] r. stwierdziło nieważność decyzji organu I instancji z dnia [...] r. w zakresie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na rzecz pierwszego dziecka. W następstwie powyższego, organ I instancji ponownie rozpoznał wniosek strony z dnia [...] r. i decyzją z dnia [...] r. odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Jednakże, wskutek wniesionej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Kolegium z dnia [...] r. Orzeczenie to jest prawomocne. W zaistniałej sytuacji, skutkiem wyroku sądowego nastąpił stan przywrócenia do obrotu prawnego decyzji organu z dnia [...] r., co oznacza, na co słusznie zwrócił uwagę pełnomocnik skarżącej, że w sprawie funkcjonują dwie decyzje regulujące tę samą materię, skierowane do tego samego podmiotu. Wydanie przez organ administracji publicznej decyzji tożsamej podmiotowo i przedmiotowo, w sprawie która została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną, narusza zasadę trwałości decyzji, wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. oraz pewność obrotu prawnego. W zaistniałym stanie faktycznym, zachodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego kolejnych decyzji wydanych przez organy obu instancji w sprawie uprzednio rozstrzygniętej decyzją o przyznaniu skarżącej świadczenia wychowawczego na okres od [...] r. do [...] r. Uwzględnienie skargi, w oparciu o przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, czyni zbędną potrzebę dokonania przez Sąd merytorycznej oceny zarzutów zawartych w skardze. Przyczyna uwzględnienia skargi jest tego rodzaju, że niemożliwe staje się także podjęcie przez Sąd rozważań w kwestii bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego objętego skargą (art. 145 § 3 p.p.s.a.). Uwzględnić bowiem należy, że w sprawie występuje związek z postępowaniem w przedmiocie nieważności decyzji organu z dnia [...] r., w którym doszło do przekazania sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania, wskutek prawomocnego wyroku z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 150/18. Wynik wskazanego postępowania administracyjnego w trybie nieważności decyzji, będzie mieć niewątpliwie wpływ na ponowne rozstrzygnięcie sprawy objętej przedmiotem zaskarżonej decyzji. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, w pkt I sentencji wyroku stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] r. O przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono, jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 250 § 1 ww. ustawy w zw. z § 2 ust. 1 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715 ze zm.).