II SA/Sz 398/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

B.O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody uchylającą decyzję organu I instancji i orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu położonego [...]. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, złożył, na urzędowym formularzu PPF, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego sytuacja materialna jest bardzo trudna, ponieważ prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i otrzymuje wynagrodzenie za pracę w kwocie [...] zł netto miesięcznie, ma zasądzone alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie, a ponieważ został wyrzucony z domu resztę wynagrodzenia przeznacza na wynajem pokoju oraz wyżywienie. Pismem z dnia [...] referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia, w terminie 7 dni: - dowodów potwierdzających wydatki na utrzymanie mieszkania lub pokoju, w którym zamieszkuje (czynsz, media, telefony), z okresu ostatnich trzech miesięcy, -wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, -dowodu potwierdzającego wysokość wynagrodzenia za pracę, -dowodu potwierdzającego wysokość zasądzonych alimentów oraz potwierdzającego dokonywanie wpłat na poczet alimentów, w okresie ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych. Przedłożył dowody opłacania czynszu za mieszkanie przy [...] z okresu ostatnich trzech miesięcy, zaświadczenie pracodawcy o wynagrodzeniu i potrącanych alimentach, umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych, dowody wpłaty należności sądowych Sądowi Okręgowemu w kwocie [...] zł miesięcznie, dowody opłacania składek w PZU w kwocie [...] zł kwartalnie, kopię umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych z dnia [...], oświadczenie, że do jego wydatków należy również opłata za sprawę rozwodową rozłożona na 20 rat, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji. Skarżący nie przedłożył natomiast żadnych dowodów potwierdzających koszty wynajmu pokoju, czy utrzymania innego miejsca, w którym aktualnie zamieszkuje. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu [...] skarżący wniósł, w ustawowym terminie, sprzeciw od ww. postanowienia, w którym zwrócił się ponownie o zwolnienie go od kosztów sądowych, ze względu na aktualną, trudną sytuację materialną. Skarżący podał, że jego miesięczne zarobki to kwota [...] zł netto, z której potrąca się alimenty w wysokości [...] zł wraz z kosztami komorniczymi, dodatkowo płaci czynsz miesięcznie [...] zł za mieszkanie, w którym przebywa jego była żona z dwojgiem dzieci. Nie ma stałego miejsca zamieszkania, pomieszkuje na działkach w zamian za remonty altanek. Nie stać go na wynajęcie mieszkania, czy pokoju. Po opłaceniu wszystkiego pozostaje mu na życie kwota [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 260 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na względzie ww. przepis, sąd ponownie rozpoznał wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i w związku z tym dokonał na nowo oceny sytuacji materialnej, życiowej, ekonomicznej skarżącego, w oparciu o przedłożone do akt dokumenty i wyjaśnienia skarżącego. Podkreślić należy, że przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. następuje w określonych ustawą przypadkach. W zakresie w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w częściowym, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Z treści ww. przepisu wynika, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tej instytucji. Osoba składająca wniosek o prawo pomocy obowiązana jest złożyć dokładne oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach oraz sytuacji rodzinnej umożliwiając tym samym rzetelną ocenę jej sytuacji ekonomicznej. Zdaniem sądu, skarżący wykazał w sposób dostateczny, że w chwili obecnej jego sytuacja finansowa i życiowa jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie Z akt wynika, że skarżący pracuje zawodowo i otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Z listy płac sporządzonej przez główną księgową Zakładu A. wynika, że skarżący otrzymuje wynagrodzenie miesięczne w kwocie [...] zł netto, zaś do wypłaty gotówką, po rozliczeniu pensji, w tym po potrąceniu alimentów w wysokości [...] zł, pozostaje mu kwota ok. [...] zł. Z dokumentów wynika, że kwota alimentów przekazywana jest na konto komornika sądowego w związku z prowadzoną egzekucją alimentów na rzecz dwójki jego dzieci. Z akt wynika również, że skarżący opłaca czynsz za mieszkanie przy [...] i jest to dla niego dodatkowe obciążenie finansowe w wysokości [...] zł. Na bieżące wydatki, według oświadczenia skarżącego, pozostaje mu kwota [...] zł. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący nie przedstawił wszystkich wymaganych przez referendarza sądowego dokumentów, jednakże doszedł do wniosku, że dla oceny jego sytuacji majątkowej, bytowej i życiowej przedłożone dokumenty są wystarczające, a oświadczenie w kwestii miejsca pobytu skarżącego, w świetle okoliczności sprawy, jest wiarygodne dla sądu. W ocenie sądu, dla oceny możliwości finansowych skarżącego nie ma znaczenia z jakich powodów skarżący ponosi opłaty za mieszkanie przy [...], istotnym faktem jest to, że kwota ta jest wydatkiem dla niego i uszczupla jego budżet domowy. Miesięczne wydatki na utrzymanie skarżącego sąd przyjął według wiedzy życiowej odnośnie średnich kosztów utrzymania jednej osoby dorosłej. Zdaniem sądu, udokumentowana kwota pobieranego przez skarżącego wynagrodzenia w wysokości ok. [...] zł uzasadnia jego argument, że skarżący znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej i brakuje mu środków na podstawowe utrzymanie siebie. Tym samym należało zwolnić skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych tej sprawy, o czym sąd orzekł na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. na wstępie postanowienia.