II SA/Sz 313/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. A. i M. A. o wstrzymanie wykonania zaskrzonego postanowienia oraz decyzji Burmistrza D. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej w sprawie z ich skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: 1. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, 2. odmówić wstrzymania wykonania decyzji Burmistrza D. z dnia [...] r., nr [...].

A. A. i M. A. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia [...] r., nr [...], którym organ odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza D. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie w skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz decyzji organu I instancji. Wniosek nie zawiera uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl art. 61 § 3 wskazanej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powołana regulacja prawna przewiduje jednocześnie możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych w granicach tej samej sprawy. Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku w zakresie, w jakim dotyczy on zaskarżonego postanowienia, należy stwierdzić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma zastosowanie wyłącznie do takich aktów administracyjnych, które podlegają wykonaniu. Z kolei wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze Lexis.Nexis. Warszawa 2005 r., s. 295). Zaskarżone postanowienie nie ma cech wykonalności, gdyż nie nakazuje wykonania jakiegokolwiek obowiązku, ani nie przyznaje jakiegokolwiek uprawnienia. Stanowi ono jedynie dokonane przez organ administracji, formalne rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, a zatem rozstrzygniecie stricte proceduralne. Nie jest więc możliwe wymuszenie jego wykonania działaniami egzekucyjnymi. Stąd też niedopuszczalne jest zastosowanie w stosunku do niego ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odnosząc się z kolei do wniosku o wstrzymanie wykonania w zakresie, w jakim dotyczy on decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji – Burmistrza D. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, konieczne jest odniesienie się do dopuszczalności wstrzymania objętej wnioskiem decyzji. W kwestii omawianego zagadnienia zwraca się uwagę, że kluczowe dla zakresu zastosowania ww. przepisu będzie znaczenie, jakie się przypisze dla pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności. Przyjęte jest, że ustawodawca odsyła do stosowania pojęcia "sprawy" w znaczeniu materialnoprawnym. Przyjęte jest również, że zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 P.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i art. 135 tej ustawy, które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc powiedzieć, że pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne (patrz T. Woś, H. Knysiak – Molczyk M. Romańska. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. 5. s. 495-496). Reasumując uznaje się, że tożsamość pojęcia "sprawy" w sposób wyżej określony wyznaczają elementy skonkretyzowanego w danym rozstrzygnięciu stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw, tj. prawnej i faktycznej (por. postanowienia NSA z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I FZ 404/11 opubl. w Lex nr 1069479, z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 138/12 opubl. w Lex nr 1121276). Jednakże mimo stwierdzenia tak szerokiego ujmowania sprawy administracyjnej, nie uprawnia to sądu administracyjnego do wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji, gdy brak było merytorycznej kontroli dokonanej przez organ drugiej instancji, a postępowanie zakończone zostało odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez stronę. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji nie zachowują tożsamości w zakresie podstawy rozstrzygnięcia, odróżnić trzeba bowiem kwestię ustalenia opłaty planistyczną od oceny zachowania terminu do wniesienia odwołania. W kwestionowanym skargą postanowieniu organu odwoławczy nie odnosił się do zasadności nałożonego na stronę obowiązku, gdyż przeszkodą do tego była właśnie przeszkoda formalna, tj. uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia tożsamości obu wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć w znaczeniu materialnoprawnym. W świetle powyższych rozważań wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ustalającej opłatę planistyczną nie mógł zostać uwzględniony. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak na wstępie.