II SA/Sz 292/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. P. na uchwałę Rady Gminy Ustronie Morskie nr XXXVIII/292/2017 z dnia 29 listopada 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów w zamian za uiszczoną przez właścicieli nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: 1) odrzucić skargę 2) zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] zł.

Rada Gminy Ustronie Morskie w dniu 29 listopada 2017 r. podjęła uchwałę nr XXXVIII/292/2017 w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów w zamian za uiszczoną przez właścicieli nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. G. P. w dniu 23 stycznia 2018 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą uchwałę. W uzasadnieniu skargi wskazał, że uchwała ta we wskazanych przez niego postanowieniach narusza jego interes prawny, a on jako mieszkaniec i właściciel nieruchomości w gminie, z mocy ustawy i prawa miejscowego podlega zaskarżonej uchwale. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi. Zarządzeniem z dnia 6 kwietnia 2018 r. Sąd wezwał skarżącego do wykazania naruszenia jego interesu prawnego zaskarżoną uchwałą, o którym mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenie doręczono w dniu 17 kwietnia 2018 r. pod adresem strony skarżącej, osobie uprawnionej do odbioru przesyłki –J. E., która podjęła się oddać przesyłkę adresatowi (k. 42 akt sądowych). Do dnia dzisiejszego skarżący na wezwanie Sądu nie odpowiedział. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej z mocy art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., obejmuje również akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Jednocześnie zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest będąca aktem prawa miejscowego uchwała Rady Gminy Ustronie Morskie nr XXXVIII/292/2017 z dnia 29 listopada 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów w zamian za uiszczoną przez właścicieli nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarga na powyższą uchwałę wniesiona została w trybie i na zasadach określonych w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017r. poz. 1875 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g.". Przepis ten, po zmianie dokonanej ustawą dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), która weszła w życie w dniu 1 czerwca 2017 r. – stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Ustawa o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw zmieniła również brzmienie art. 52 i 53 p.p.s.a. W konsekwencji w odniesieniu do aktów prawa miejscowego, po zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawy o samorządzie gminnym dokonanej z dniem 1 czerwca 2017 r., zniesiono obowiązek uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi oraz usunięto ograniczenie czasowe do wniesienia skargi wprowadzając w art. 53 § 2a p.p.s.a. zasadę, zgodnie z którą w przypadku innych aktów (niż określonych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym im ustawą zmieniającą mają zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem zaskarżoną uchwałę podjęto w dniu 29 listopada 2017 r., czyli już po wejściu w życie ustawy zmieniającej (art. 17 ust. 2 ustawy dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw). Z powołanych wyżej przepisów wynika więc, że wniesienie skargi na akt prawa miejscowego wydany po dniu 1 czerwca 2017 r. nie jest ograniczone w czasie i nie wymaga uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. W tej sytuacji Sąd przed dokonaniem kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, zobowiązany jest zbadać czy akt ten narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Dopiero ustalenie, że strona skarżąca posiada legitymację do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy, otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu wskazuje się, że przepis art. 101 u.s.g. określający legitymację skargową do zaskarżenia uchwały organu gminy z zakresu administracji publicznej, nakłada na stronę skarżącą obowiązek wykazania naruszenia indywidualnego interesu prawnego polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jego własną, indywidualną i prawnie chronioną sytuacją. Interes ten powinien mieć charakter bezpośredni, konkretny i realny (por. wyroki NSA z dnia 3.09.2004r. sygn. akt OSK 476/04, z dnia 23.11.2005r. sygn. akt I OSK 715/05). Interes prawny wnoszącego skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną skarżącego. Podstawę legitymacji procesowej strony musi zatem stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96 (ONSA 1997/2/89) interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, iż podmiot ten działa bezpośrednio, we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący nie wykazał interesu prawnego do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Zaskarżona uchwała została podjęta m.in. na podstawie art. 6 r ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U z 2017 r. poz. 1289). W myśl art. 2 ust.1 pkt 4 tej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. G. P. w uzasadnieniu skargi wskazał, że jest mieszkańcem i właścicielem nieruchomości w gminie. Tymczasem adres jaki skarżący podał wnosząc niniejszą skargę wskazuje, że jest on mieszkańcem K., czyli administracyjnie podlega pod obszar działania gminy K., a nie gminy U. M.. Zarządzeniem Sądu z dnia 6 kwietnia 2017 r. G. P. wezwany został do wykazania naruszenia jego interesu prawnego zaskarżoną uchwałą. Powyższe zarządzenie wraz z pouczeniem o konsekwencji jego niewykonania, zostało doręczone osobie uprawnionej do odbioru przesyłki w dniu 17 kwietnia 2018r. Siedmiodniowy termin do wykonania powyższego zobowiązania upłynął w dniu 24 kwietnia 2018 r., który to dzień nie był sobotą ani dniem wolnym od pracy, jednakże w zakreślonym terminie ani do dnia dzisiejszego skarżący na wezwanie Sądu nie odpowiedział. W świetle powyższego należało stwierdzić, że G. P. nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego zaskarżoną uchwałą. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w postanowieniu. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego orzeczono w pkt II postanowienia, w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.