II SA/Sz 242/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. Ł. na decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego z dnia [...] r. w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 3 lutego 2026 r. G. L.. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w W. z dnia 31 grudnia 2025 r. w sprawie wymierzenia kary dyscyplinarnej osadzonemu poprzez pozbawienie możliwości korzystania z widzeń i samoinkasującego aparatu telefonicznego. Jednocześnie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego w W. wniósł o jej odrzucenie. Odwołując się do zgromadzonego w sprawie materiału stwierdził, że G. L. jest osobą odbywającą karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w W. . Organ decyzją z dnia 31 grudnia 2025 r. wymierzył karę dyscyplinarną osadzonemu. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2026 r. Sąd odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. Postanowienie to jest prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej "p.p.s.a."). W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a ustawy p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Wyliczenie zawarte w powyższym katalogu ma charakter zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności w nim niewymienionych oznacza, że zainicjowana przez dany podmiot sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego. Odnosząc treść przywołanych przepisów do zaskarżonej decyzji w sprawie wymierzenia kary dyscyplinarnej osadzonemu należy przyjąć, że nie mieści się ona w katalogu aktów lub czynności objętych kontrolą sprawowaną przez sąd administracyjny. Stosownie do art. 32 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2025 r., poz. 911, zwanej dalej: "k.k.w.") nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym sprawuje sędzia penitencjarny. W art. 2 pkt 5 k.k.w. jako organy postępowania wykonawczego wskazano dyrektora zakładu karnego, aresztu śledczego, a także dyrektora okręgowego i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej albo osobę kierującą innym zakładem przewidzianym w przepisach prawa karnego wykonawczego oraz komisję penitencjarną. Skazany może, jeżeli k.k.w. nie stanowi inaczej, na podstawie art. 7 § 1 k.k.w. zaskarżyć do sądu decyzje organów postępowania wykonawczego wymienionych w art. 2 pkt 3 - 6 i 10 ustawy. Skargi rozpoznaje właściwy sąd powszechny (art. 7 § 2 w zw. z art. 3 k.k.w.). Powyższe prowadzi do wniosku, że sądy administracyjne nie są uprawione do rozpatrywania skarg na decyzje dyrektora zakładu karnego w kwestiach związanych z wykonywaniem kary pozbawienia wolności (por. postanowienie NSA z 8 grudnia 2011 r., I OZ 972/11). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie - na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a. - odrzucił skargę, o czym orzekł jak w sentencji. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.