II SA/Sz 220/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia zawiadomienia o nabyciu pojazdu stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności.

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] [...], Prezydent Miasta poinformował M. K., dalej jako "skarżąca", że odmawia przyjęcia zawiadomienia o nabyciu pojazdu marki F. nr rej. [...] [...] Organ wyjaśnił w uzasadnieniu pisma, że w dniu [...] lutego 2020 r. wpłynęło zawiadomienie o nabyciu przez M. K. wyżej opisanego pojazdu. Do zgłoszenia dołączono kopie umów z dnia [...] grudnia 2019 r. i z dnia [...] stycznia 2020 r. Zdaniem organu, z uwagi na treść art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm.), dalej jako "u.p.r.d.", oraz § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2355 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie", strona powinna wraz z zawiadomieniem o nabyciu pojazdu złożyć wniosek o jego rejestrację. Podstawą odmowy przyjęcia zawiadomienia jest brak wniosku o rejestrację pojazdu. W dniu [...] lutego 2020 r., M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skargę na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy przyjęcia zawiadomienia o nabyciu pojazdu. W uzasadnieniu skargi strona podała, że samochód w chwili obecnej nie nadaje się do ruchu drogowego, ponieważ jest uszkodzony oraz nie posiada ważnych badań technicznych, a co za tym idzie, nie można go zarejestrować. Zleciła naprawę samochodu profesjonalnemu warsztatowi samochodowemu. W związku z powyższym w chwili obecnej nie może złożyć wniosku o rejestrację pojazdu. Zdaniem skarżącej zgłoszenie powinno zostać zarejestrowane zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1, który mówi o zawiadomieniu starosty o nabyciu pojazdu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu redakcja § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa wskazuje na jednoczesność dokonywanych przez organ czynności. Oznacza to, że organ przyjmując zawiadomienie, powinien otrzymać również wniosek o rejestrację pojazdu. Gdyby ustawodawca nie dążył do tego, aby zgłoszenie nabycia pojazdu pociągało za sobą konieczność jednoczesnego wniesienia wniosku o rejestrację pojazdu, to wówczas § 17 ust. 1 rozporządzenia byłby zbędny. Jedynie taka interpretacja przywołanych przepisów, zdaniem organu, zapewni pełną realizację założenia, jakim było uporządkowanie informacji zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, jak również zapewni jej wiarygodność. Skarżąca nie wniosła jednak o rejestrację pojazdu. Wobec powyższego, zdaniem organu, brak było podstaw do przyjęcia zawiadomienia o nabyciu pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 – j.t. ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – j.t. ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (§ 2 pkt 4). Sąd uwzględniając skargę na taki akt lub czynność, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności, a przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio (art. 146 § 1p.p.s.a.). Do stwierdzenia bezskuteczności czynności konieczne jest uznanie przez sąd, że czynność ta narusza prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy albo narusza prawo dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądu w sprawie objętej skargą jest czynność Prezydenta Miasta, opisana w piśmie z dnia [...] lutego 2020 r., polegająca na odmowie przyjęcia od skarżącej - na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d., zawiadomienia o nabyciu pojazdu, ze względu na to, że wraz ze zgłoszeniem nabycia pojazdu nie złożono wniosku o jego rejestrację. W ocenie organu, obowiązek zgłoszenia nabycia pojazdu wraz z równoczesnym wnioskiem o jego rejestrację wynika z przepisu § 17 ust. 1 rozporządzenia. Z kolei skarżąca prezentuje odmienny pogląd wskazując, że nie ma możliwości złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, z uwagi na fakt brak aktualnych badań technicznych, które uzyska dopiero po jego naprawie, Kwestią sporną w badanej sprawie pozostaje zatem, czy zgłoszenie nabycia pojazdu powinno być dokonane łącznie z wnioskiem o dokonanie rejestracji, a także czy odnosi skutek prawny czynność polegająca na zgłoszeniu nabycia pojazdu, niezawierająca wniosku o rejestrację. Merytoryczną ocenę zgodności z prawem czynności podjętej przez Prezydenta Miasta należy zatem poprzedzić odwołaniem się do przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia, które stanowiły podstawę odmowy przyjęcia zgłoszenia skarżącej. Zgodnie z art. 78 ust. 1 u.p.r.d. w razie przeniesienia na inną osobę własności pojazdu zarejestrowanego, dotychczasowy właściciel przekazuje nowemu właścicielowi dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana. Stosownie do ust. 2 cytowanego przepisu, właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o: 1) nabyciu lub zbyciu pojazdu; 2) zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Zdarzenia, o których mowa w ust. 2, są dokumentowane w karcie pojazdu; odpowiednich wpisów dokonuje starosta (art. 78 ust. 3). W art. 72 u.p.r.d. wymieniono dokumenty niezbędne do dokonania rejestracji pojazdu, a w art. 73 ust. 1 tej ustawy wskazano, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Powtórzeniem tej regulacji jest § 17 ust. 1 rozporządzenia, który wskazuje, że organ rejestrujący dokonuje rejestracji pojazdu na wniosek właściciela pojazdu. Przepisy § 2 i § 19 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Lektura przytoczonych przepisów prowadzi do wniosku, że ustawodawca przewidział dwie odrębne czynności prawne związane z nabyciem pojazdu zarejestrowanego – zgłoszenie nabycia pojazdu oraz jego rejestrację. Pierwsza z tych czynności ma charakter informacyjny i stanowi powiadomienie organu o zmianie właściciela pojazdu. Druga z czynności dokonywana jest na wniosek i uruchamia postępowanie administracyjne, którego efektem jest wydanie przez organ decyzji o rejestracji pojazdu, bądź decyzji takiej rejestracji odmawiającej. Przepisy, o których mowa mają charakter porządkowy. Ich ratio legis sprowadza się do zapewnienia zgodności danych zawartych w rejestrach dotyczących pojazdów ze stanem faktycznym. Temu ma służyć zawiadomienie o nabyciu bądź zbyciu pojazdu, jak również proces jego rejestracji. Wbrew wywodom organu, żaden z przytoczonych przepisów nie zawiera nakazu jednoczesnego zawiadomienia o nabyciu pojazdu i złożenia wniosku o jego rejestrację. W ocenie sądu takie rozumienie przepisów prowadziłoby do nadmiernego formalizmu. Skoro bowiem nabywca pojazdu składa wniosek o rejestrację, do którego – stosownie do art. 72 ust. 1 pkt 1 u.p.r.d. musi załączyć dowód własności pojazdu, to za zbędne należałoby uznać jednoczesne odrębne zawiadomienie o jego nabyciu. Wniosek o rejestrację jest wówczas równoznaczny z zawiadomieniem o nabyciu pojazdu. Inaczej rzecz się ma w sytuacji, gdy nabywca pojazdu nie zamierza go rejestrować na przykład z uwagi na to, że trudni się zawodowo odsprzedażą pojazdów, bądź - gdy jak w niniejszej sprawie, nabywca pojazdu nie może chwilowo wystąpić z wnioskiem o rejestrację z uwagi na brak aktualnych badań technicznych, które zobowiązany jest przedłożyć przy rejestracji zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 4 u.p.r.d. Wówczas zasadnym jest dokonanie odrębnego zawiadomienia o nabyciu pojazdu. Odrębną rzeczą pozostaje wówczas złożenie wniosku o rejestrację pojazdu i ewentualne kwestie związane z oceną złożenia tego wniosku. W niniejszej sprawie skarżąca zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym powiadomiła organ o nabyciu pojazdu. Nie było zatem – w ocenie sądu, podstaw do odmowy przyjęcia zawiadomienia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżąca nabyła pojazd, a zatem ziściły się przesłanki do zawiadomienia organu o tym fakcie, o których mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. Końcowo podkreślenia wymaga, że zawiadomienie, o którym mowa stanowi realizację obowiązku nałożonego na nabywcę pojazdu przepisami ustawy, zatem nie jest – w ocenie sądu dopuszczalna odmowa jego przyjęcia, skoro ustawodawca nie nałożył na nabywcę żadnych innych obowiązków związanych z zawiadomieniem, w szczególności nie nałożył expressis verbis obowiązku jednoczesnego złożenia wniosku o rejestrację. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł o bezskuteczności zaskarżonej czynności.