Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Sz 22/21

Wyrok WSA w Szczecinie z 13 maja 2021 r., II SA/Sz 22/21

Wynik

Uchylono decyzje I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia
13 maja 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza C. z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...]

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia [...] maja 2020 r., J. K. (dalej przywoływana jako: "wnioskodawczyni," bądź "skarżąca"), zwróciła się do Burmistrza C. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką – M. K., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Burmistrz C., decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia z powodu niespełnienia przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1b i ust. 5 pkt 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.), dalej przywoływanej jako "u.ś.r.". W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] organ I instancji ponownie odmówił stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, powołując się na te same przesłanki. Pismem z dnia 12 sierpnia 2020 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 wskazała, że decyzja ta jest dla niej krzywdząca i niesprawiedliwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 5 u.ś.r. – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przywołał treść przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i wyjaśnił, że organ I instancji nie zakwestionował faktu rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad córką, zakresu sprawowanej opieki, ani samego faktu jej sprawowania. Z akt sprawy wynika, że skarżąca opiekuje się córką osobiście. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w C. z dnia [...] listopada 2019 r. córkę wnioskodawczyni zaliczono do znacznego stopnia niepełnoprawności do dnia 30 listopada 2021 r. i stwierdzono, że wymaga ona stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Natomiast skarżąca posiada ustalone prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W ocenie Kolegium istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się nie tylko do tego czy na gruncie obowiązujących przepisów opiekunowi może przysługiwać świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 u.ś.r., pomimo że niepełnosprawność dorosłej osoby niepełnosprawnej, która pozostaje pod jego opieką, nie powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej do ukończenia 25 roku życia (stosownie do treści art. 17 ust. 1b u.ś.r.). Istotą sporu jest również stwierdzenie czy w niniejszej sprawie zachodzi negatywna przesłanka wynikająca z art. 17 ust 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Przy rozważaniu pierwszej z wymienionych kwestii konieczne jest wzięcie pod uwagę treści i skutków płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 dla określenia ich wpływu na sytuację prawną skarżącej. Przy rozważaniu kwestii drugiej konieczne jest wzięcie pod uwagę treści i skutków płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, który uznał art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, za niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Organ odwoławczy wskazał dalej, że w niniejszej sprawie organ I instancji uznał, że z uwagi na brak możliwości określenia powstania niepełnosprawności córki, skarżąca nie spełnia warunku do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, określonego w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Wskazany przepis, zdaniem Kolegium, nie może być jednak podstawą odmowy świadczenia pielęgnacyjnego. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. sprawy K 38/13 stwierdzono, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest konieczność oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z pominięciem tego kryterium. W ocenie organu odwoławczego spór w niniejszej sprawie powstał również na kanwie nowej linii orzeczniczej dotyczącej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., zapoczątkowanej wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. II SA/Go 833/18, podtrzymanej w orzeczeniach m.in. WSA w Krakowie (wyrok z 11 kwietnia 2019 r.), WSA w Gdańsku (wyrok z 12 września 2019 r., sygn. III SA/Gd 472/19.) i NSA (wyrok z 28 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 757/19). Zgodnie z nią narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury (renty) w wysokości niższej niż to świadczenie. Sądy dając prymat wykładni systemowej, celowościowej i funkcjonalnej nad dotychczas przyjmowaną wykładnią językową tego przepisu akcentowały istotną zmianę relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do tego świadczenia. W obecnych realiach pozbawienie w całości świadczenia pielęgnacyjnego opiekuna otrzymującego świadczenie niższe nie znajduje uzasadnienia w dyrektywach wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej i narusza konstytucyjną zasadę równości. Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny została zróżnicowana w ten sposób, że tych którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. ustawodawca pozbawił świadczenia pielęgnacyjnego, a tym którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r. pozwolił wybrać świadczenie pielęgnacyjne i wreszcie przyznał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych dwóch przepisach. W tym zakresie właśnie wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 uznał art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, za niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem Kolegium, z powyższego wynika, że ten przepis stracił moc obowiązującą tylko w zakresie, w jakim stanowił, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Tylko bowiem osoba mająca prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może zrezygnować z zatrudnienia, gdyż jest to osoba, która w znacznym stopniu (a nie całkowicie) utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270, ze zm.). Z kolei, osobą całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, dlatego też nie może ona dobrowolnie zrezygnować z zatrudnienia, co jest warunkiem koniecznym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło pogląd, że brzmienie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych jest jasne i nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych, bowiem ustalenie prawa do emerytury wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym takie jednoznaczne rozwiązanie prawne jest przejawem wyboru ustawodawcy w kształtowaniu polityki pomocowej Państwa i wspierania rodzin. Zdaniem Kolegium, brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych, by odmawiać stosowania omawianego przepisu, bądź zmieniać jego treść poprzez wprowadzanie do hipotezy normy prawnej w nim zawartej elementów, które zeń nie wynikają. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem J. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że jest matką osoby wymagającej opieki, opiekuje się nią, nie pracuje i pobiera najniższą emeryturę. Organ odwoławczy poprzestając na literalnym brzmieniu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przyjął, że skoro ma ustalone prawo do emerytury, to nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne w jakiejkolwiek wysokości. Powołując się na wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Go 1045/18 wskazała, że językowa wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. może prowadzić do takiego wniosku, to jednak zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej oraz dyrektyw wykładni funkcjonalnej i celowościowej prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale do wysokości tej emerytury. Skarżąca podała dalej, że kiedy ustawodawca uchwalając w 2003 r. ustawę o świadczeniach rodzinnych wyłączył możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom, którzy mają prawo do określonych świadczeń, określił wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na 420 zł miesięcznie i była to kwota niższa niż ówczesna wysokość najniższej emerytury i innych świadczeń wyłączających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Taka relacja utrzymywała się aż do 1 maja 2014 r., kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do 800 zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie było waloryzowane i obecnie jest już niemal dwukrotnie wyższe od otrzymywanej przez nią najniższej emerytury (wysokość świadczenia pielęgnacyjnego - 1583 zł, wysokość najniższej emerytury - 878 zł). W ocenie skarżącej, niewątpliwie zatem intencją ustawodawcy wprowadzającego to wyłączenie było aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Jednak odczytanie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w obecnych realiach jako pozbawiającego w całości świadczenia pielęgnacyjnego także opiekuna otrzymującego świadczenie znacznie niższe wymagałoby jednoznacznego potwierdzenia przez dyrektywy wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej. W świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. istotną cechą osób, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Końcowo skarżąca podkreśliła, iż z treści ww. ustawy wynika, że sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny została zróżnicowana w ten sposób, że tych którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. au.ś.r. pozbawiono świadczenia pielęgnacyjnego, tym którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r. pozwolono wybrać świadczenie pielęgnacyjne i wreszcie przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienionew tych dwóch przepisach. Brak jest zatem racjonalnych argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegających na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Pozbawienie prawa do całości świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej. Przykładem jest ona sama, bowiem gdyby nie sprawowała opieki nad córką mogłaby "dorobić" do minimalnej emerytury. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się zasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że narusza ona prawo w stopniu wymagającym wyeliminowania jej z obiegu prawnego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Burmistrza C. odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym córką z tego względu, że jej niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nią 18 roku życia, a także z uwagi na to, że skarżąca pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Kolegium powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 uznało, że z uwagi na uznanie przez Trybunał art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, odmowa przyznania świadczenia z tego powodu była niezasadna. W świetle utrwalonego i przytoczonego w zaskarżonej decyzji orzecznictwa sądów administracyjnych, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, odmowa przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na wiek powstania niepełnosprawności jej córki, była niezasadna. Podobne stanowisko należy zająć w odniesieniu do drugiej ze wskazywanych przyczyn – posiadania przez skarżącą prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Na wstępie rozważań konieczne jest odwołanie się do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, określających warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a także przewidujących sytuacje, w których nie może ono zostać przyznane. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie do art. 17 ust. 5 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu; 3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; 4) (uchylony) 5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Dalej wskazać należy, że przywołanym przez organ odwoławczy wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Trybunał wyszedł z założenia, że w przypadku osób posiadających ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, podjęcie zatrudnienia w ograniczonym zakresie jest możliwe, a skoro tak, to możliwa jest również rezygnacja z zatrudnienia w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. W konsekwencji – jeżeli rezygnacja z zatrudnienia w takich przypadkach ma związek ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, dopuszczalne jest przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, trzeba zwrócić uwagę na to, że skarżąca ma ustalone prawo do renty z uwagi na stwierdzoną okresowo całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym. Jednocześnie z przedstawionego przez stronę w toku postępowania administracyjnego wypisu z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z dnia [...] października 2019 r., które pozostaje aktualne do października 2022 r., nie jest ona niezdolna do samodzielnej egzystencji. W tym miejscu wskazanym jest przywołanie przepisów ustawy z dnia 20 grudnia o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2021 poz. 266 – j.t.), dalej jako "u.s.r." i ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (DZ. U. z 2021 poz. 291 – j.t.), dalej "u.f.u.s." Na podstawie art. 34 ust. 1 u.s.r., prawo do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega zawieszeniu na zasadach określonych w przepisach emerytalnych. W takim przypadku nie zawiesza się jednak wypłaty części składkowej emerytury rolniczej lub renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy albo nadwyżki emerytury lub renty inwalidzkiej z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin ponad 95% emerytury podstawowej. Przy stosowaniu zawieszenia prawa do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia, zgodnie z ust. 1, nie bierze się pod uwagę dochodów z działalności rolniczej (art. 34 ust. 2 u.s.r.). Z kolei zgodnie z art. 104 ust. 1 u.f.u.s. prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu, na zasadach określonych w ust. 3-8 oraz w art. 105, w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 2 oraz z tytułu służby wymienionej w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6. Za działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 1, uważa się zatrudnienie, służbę lub inną pracę zarobkową albo prowadzenie pozarolniczej działalności, z uwzględnieniem ust. 3 (art. 104 ust. 2 u.f.u.s). Oznacza to, że skarżąca, która ma ustalone prawo do renty rolniczej, nie będąc jednocześnie niezdolną do samodzielnej egzystencji, może podjąć zatrudnienie inne niż w gospodarstwie rolnym. Tym samym, zdaniem Sądu, renta którą skarżąca pobiera, stanowi świadczenie z tytułu częściowej niezdolności do pracy, o którym mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., a skoro tak, to skutki tego orzeczenia dotyczą również skarżącej. Przepis uniemożliwiający przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom posiadającym ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy został przywołanym wyrokiem wyeliminowany z obiegu prawnego, co oznacza, że w stosunku do skarżącej nie miał zastosowania. Inaczej mówiąc nie ma podstaw do tego, aby odmówić skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego tylko z tego powodu, że ma ustalone prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Może ona bowiem podjąć zatrudnienie w sektorze pozarolniczym, a jeżeli tego nie czyni z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym córką (co w niniejszej sprawie pozostaje poza sporem), to należy uznać, że spełnione są warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z tych względów – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t. ze zm.), Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Informacje o sprawie

Data wpływu
8 stycznia 2021
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder Katarzyna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/ Renata Bukowiecka-Kleczaj

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny