Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Sz 207/26

Wyrok WSA w Szczecinie z 3 czerwca 2026 r., II SA/Sz 207/26 – warunki zabudowy terenu

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia
3 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 31 grudnia 2025 r. nr SKO/Ma/420/4074/25 w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wójt Gminy K. (dalej: "organ I instancji", "Wójt [...]") działając na podstawie art. 151 § 1, w związku z art. 107 § 1, art. 147, art. 148, art. 149 § 1 oraz art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku z 21 maja 2024 r., złożonego 23 maja 2024 r. przez A. Z. (dalej: "skarżąca", "strona", "wnioskodawczyni"), we wznowionym postanowieniem z 14 listopada 2025 r. postępowaniu, decyzją z 7 kwietnia 2025 r., nr PP.6730.182.2023.MW, odmówił uchylenia (ostatecznej) decyzji własnej nr 36/2024, z 6 lutego 2024 r., w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie hali produkcyjno-magazynowej z zapleczem biurowo-socjalnym wraz z zagospodarowaniem terenu oraz elementami infrastruktury technicznej do realizacji na działce nr [...] obręb M., gm. K.. W motywach uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy stwierdził, że skarżąca słusznie nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją tego organu nr 36/2024, z 6 lutego 2024 r., ustalającą warunki zabudowy. Organ I instancji podał, że co do zasady stroną postępowania administracyjnego jest strona ustalana zgodnie z art. 28 k.p.a. oraz że zgodnie z art 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Ten sam przepis zdaniem Wójta Gminy stosowany jest przy ustalaniu stron postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Dalej organ wskazał, że dla ustalenia kręgu stron niniejszego postępowania kluczowe znaczenie ma pojęcie "obszar oddziaływania obiektu". Powołując się na art. 3 pkt. 20 ustawy Prawo budowlane organ podał, że jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. W dalszej części uzasadnienia powołano poglądy prawne orzecznictwa sądowego dotyczące obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz z w zakresie zagadnienia ustalania stron postepowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Konkludując organ I instancji uznał, że wnioskodawczyni nie przysługiwał status strony w tym postępowaniu, albowiem żadne okoliczności sprawy nie wskazywały, by wykazała po swojej stronie interes prawny. A. Z., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym zarzuciła organowi naruszenie: - art. 151 § 1 ust. 1 w związku z art. 149 § 2w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie skutkujące odmową uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy nr 36/2024 z 6 lutego 2024 r., w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy; - naruszenie art. 151 § 1 ust. 2 w związku z art. 149 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie skutkujące odmową uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy nr 36/2024 z 6 lutego 2024 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy; - art.- 28 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w zaskarżonym postępowaniu; - art. 28 ust. 2 ustawy prawo budowlane poprzez zastosowanie w/w przepisu podczas, gdy w przedmiotowej sprawie przepis ten nie znajdzie zastosowania z uwagi na fakt, iż przedmiotowy przepis definiuje stronę w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na- budowę, a nie postępowania w przedmiocie wydania warunków zabudowy; - art. 8 ust. 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie; zgodnie z w/w przepisem organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, tym samym organ w oderwaniu od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw nie zastosował w/w przepisu i bezpodstawnie wydal postanowienie odmawiające wznowienie postępowania. - art. 6, 7, 7a 7b, 8 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia sprzecznego ze słusznym interesem obywateli i w sposób niebudzący zaufania uczestników do władzy publicznej; W wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało 31 grudnia 2025 r. decyzję nr SKO/Ma/420/4074/25, w której na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., utrzymało w całości w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił ustalony stan faktyczny w sprawie. W szczególności podał, że jako przesłankę wznowienia wnioskodawczyni wskazała art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. podnosząc, że naruszono jej prawa jako strony postępowania, albowiem nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy z 6 lutego 2024 r. ustalającej warunki zabudowy. Jednocześnie skarżąca wskazała, że o wydaniu ww. decyzji dowiedziała się 9 maja 2024 r. na zebraniu wiejskim zorganizowanym przez sołtysa Sołectwa M. Dalej organ odwoławczy powołał treść podstaw prawnych wydanej decyzji dotyczących przedmiotu sprawy - wznowienia postępowania administracyjnego, tj. art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz poglądy orzecznictwa sądowego i stwierdził, że jeżeli w wyniku wznowienia postępowania na żądanie podmiotów twierdzących, że przysługuje im przymiot stron postępowania w zakresie decyzji objętej wznowionym postępowaniem, okoliczność ta nie zostanie potwierdzona, organ zobowiązany jest o wydania decyzji od odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Okoliczność, czy dany podmiot jest stroną postępowania ustalany jest wyłącznie na podstawie art. 28 k.p.a. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes ten powinien być bezpośredni, konkretny i realny. Powinien on także znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. Ustalenie, zatem czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a zatem uznanie czy ma on interes prawny w rozstrzygnięciu danej sprawy, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Interes prawny wyraża się więc w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa. W przypadku postępowania o warunki zabudowy stroną postępowania pozostaje ten podmiot na którego sferę praw w tym prawa własności do własnej nieruchomości (art. 140 i nast. kodeksu cywilnego) może obiektywnie oddziaływać planowana inwestycja na gruntach sąsiednich. Z zasady przyjmuje się, iż w postępowaniu w przedmiocie warunków zabudowy (inwestycji celu publicznego) stroną pozostają właściciele gruntów bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji, choć w tej kwestii nie istnieje żaden automatyzm, a samodzielne sąsiedztwo fizyczne samo w sobie nie przesądza o posiadaniu przymiotu strony w postępowaniu o warunki zabudowy, ale tylko takie sąsiedztwo, które skutkuje włączeniem w obszar oddziaływania inwestycji wyznaczony przepisami prawa.. Zasadnym jest zatem pogląd, że nie można wykluczyć a priori, iż istnieją takie inwestycje których uciążliwości na etapie planowania przestrzennego w ramach wydawanej decyzji lokalizacyjnej wykraczają poza grunty sąsiednie i mogą dotyczyć dalej Położonych nieruchomości. Orzekający organ wskazał za WSA w K. (w sprawie II SA/Kr 1224/13 LEX nr 1493081), że: "o interesie prawnym właścicieli działki leżącej w sąsiedztwie działki, której dotyczy postępowanie o wydanie warunków zabudowy decyduje nie charakter tego sąsiedztwa (bezpośredni, pośredni), ale zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości". Kolegium podkreśliło jednak, że odziaływanie to nie może być subiektywne, a występujące uciążliwości muszą podlegać obiektywnej ocenie. Mając na uwadze okoliczność, że planowana zabudowa dotyczy posadowienia hali produkcyjno -magazynowej na działce nr [...], będącej rozbudowywaną częścią już istniejącego zakładu Kolegium nie znalazło żadnych obiektywnych przesłanek powodujących uciążliwości tą inwestycją dla działki nr [...] będącej własnością skarżącej. Według organu odwoławczego w przedmiotowym postępowaniu zgodzić się należy z poglądem, że ocena oddziaływania tej inwestycji choć realizowana jest na działce nr [...], jako że stanowi część rozbudowywanego zakładu obejmującego miedzy innymi także działkę nr [...], może obiektywnie wpływać np. na interes właścicieli działki nr [...], albowiem zakład ten jako całość znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...], przy czym budynek mieszkalny na działce nr [...] znajduje się blisko granicy działki nr [...]. Takiej zależności organ odwoławczy nie dostrzegł jednak w stosunku do nieruchomości skarżącej. Nieruchomość ta oddzielona jest drogą i znajduje się w trzeciej linii zabudowy od terenu przedmiotowego zakładu, w tym działki nr [...]. Nie zachodzą zatem żadne obiektywne okoliczności skutkujące istnieniem interesu prawnego po stronie skarżącej. Przepisy ustawy o planowaniu nie gwarantują bowiem niezmienności zastanego stanu urbanistycznego i istniejącego otoczenia ani ochrony prawnej umożliwiającej udział w postępowaniu administracyjnym w sytuacji subiektywnego odczucia utraty bezpieczeństwa, spadku wartości pobliskich nieruchomości, czy domniemanych immisji w postaci hałasu, tudzież innych uciążliwości mogących wpływać na nieruchomość skarżącej. Kolegium podkreśliło, że każda inwestycja generuje jakieś uciążliwości, a bez ich istnienia niemożliwym byłaby jakakolwiek zabudowa i postęp urbanistyczny. Interes prawny jako podmiotu będącego stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. materializuje się jedynie wówczas, gdy hipotetycznie spodziewane uciążliwości z punktu widzenia obiektywnego obserwatora mogą faktycznie posiadać realny wpływ mą korzystanie z praw należnych dla danej nieruchomości gruntowej. Jak wspomniało wcześniej Kolegium, ze względu na znaczne oddalenie gruntu skarżącej od terenu przedmiotowej inwestycji, tego związku nie dostrzegło. Skarżąca może w tej sprawie posiadać interes faktyczny, który nie przekłada się na istnienie jej interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wypowiadając się odnośnie zarzutów odwołania poza ww. wywodami Kolegium uznało za trafny zarzut dotyczący wadliwego stosowania przez organ I instancji art. 28 ust. 2 ustawy prawo budowlane w przedmiocie oceny przymiotu strony we wznowionym postępowaniu o warunki zabudowy. Przedmiotowy przepis nie znajduje faktycznie zastosowania we wznowionym postępowaniu z uwagi na fakt, iż definiuje on stronę tylko w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę, nie zaś postępowania w przedmiocie warunków zabudowy. Wadliwość ta nie zmienia jednak faktu braku istnienia interesu prawnego po stronie skarżącej i nie prowadzi do uznania, że zasadnie nie brała ona udziału jako strona we wznowionym postępowaniu o warunki zabudowy. Organ odwoławczy wyjaśnił bowiem, że mając na uwadze okoliczność, że postępowanie w II instancji ma na celu ponowne rozpoznanie sprawy w całokształcie obowiązujących przepisów prawa dokonał ponownie samodzielnej oceny istnienia interesu prawnego skarżącej w oparciu o właściwą podstawę prawną tj. art 28 k.p.a. Pomimo zatem wadliwej przesłanki prawnej przywołanej przez organ I instancji decyzja tego organu co do jej istoty tj. braku istnienia po stronie skarżącej przymiotu strony w znaczeniu materialnoprawnym okazała się prawidłowa. Końcowo Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie dostrzegło żadnych naruszeń zasad postępowania uregulowanych w rozdziale 2 k.p.a. Skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę do sądu administracyjnego na wyżej opisaną decyzję zarzucając naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., przez jego błędne zastosowanie i uznanie za prawidłowe wydanie przez organ I instancji decyzji w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy; 2. naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, że skarżącej przysługuje wyłącznie interes faktyczny, a nie prawny; 3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że nieruchomość skarżącej (dz. [...]) nie leży w obszarze oddziaływania inwestycji, a co za tym idzie, że nie przysługuje jej przymiot strony; 4. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że nieruchomość skarżącej leży w znacznej odległości od nieruchomości objętej decyzją o warunkach zabudowy, podczas gdy skarżąca, co organ zupełnie pominął jest również współwłaścicielem działki [...] graniczącej z przedmiotową inwestycją około 5 metrów; 5. art. 6, 7, 7a 7b, 8 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I Instancji, podczas gdy przedmiotowe stanowisko jest sprzeczne ze słusznym interesem obywateli i nie budzi zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I Instancji oraz o zasądzenie dla niej kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że do naruszenia art. 28 k.p.a. doszło w kontekście ustalania kręgu stron postępowania administracyjnego, a tym samym ich interesu prawnego, nie uwzględniając charakteru inwestycji. Wskazano, że w świetle utrwalonych poglądów prawnych orzecznictwa sądowego stronami postępowania o wydanie warunków zabudowy mogą być również właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, których sytuacja prawna (zespół praw i obowiązków) może zostać dotknięta przez planowaną inwestycję lub jej skutki. Wskazano, że przedmiotowa inwestycja będzie oddziaływać na działki położone w najbliższym sąsiedztwie planowanej inwestycji, niekoniecznie bezpośrednio graniczące z inwestycją. Przedmiotowa inwestycja dotyczy budowy nie niewielkiego obiektu, ale hali produkcyjnej, a więc olbrzymiego obiektu, stanowiącego część istniejącego zakładu produkcyjnego, który będzie oddziaływał nie tylko na działki sąsiednie, ale całą okolice, w szczególności położone w najbliższym sąsiedztwie budynki mieszkalne. Przedmiotowa inwestycja faktycznie dotyczyć będzie rozbudowy istniejącego już zakładu a nie budowy obiektu do indywidulanych potrzeb jej właściciela, co spotęguje immisje i negatywne oddziaływanie na działki sąsiednie. Na dzień wydania decyzji brak jest jakichkolwiek barier naturalnych chroniących przed immisjami, które z uwagi na funkcjonujący i ciągle rozbudowujący się zakład występują w coraz to większym natężeniu. Skarżąca jest zdania, że celem uzyskania przedmiotowej decyzji przez osobę trzecią jako wnioskodawcę było umożliwienie rozbudowy istniejącego zakładu produkcyjnego bez konieczności uzyskania decyzji środowiskowej przez faktycznego właściciela - spółkę z o.o. Skarżąca podniosła, że przedmiotowa działka, na której ma zostać wybudowana hala produkcyjna do produkcji blachy bezpośrednio graniczy z osiedlem domów jednorodzinnych. Osiedle domów jednorodzinnych przy ul. [...] oraz ul. [...] oddziela od granicy inwestycji wyłącznie wąska droga gminna (dz. nr ew. [...] oraz [...]) o szerokości około 5 m. Pomiędzy nieruchomościami skarżącej a nieruchomością co do której toczyło się postępowanie administracyjne w przedmiocie warunków zabudowy do wybudowanej hali produkcyjnej nie ma żadnych zabudowań, drzewostanu, barier ochronnych mogących w jakikolwiek sposób ograniczyć immisje powstałe wskutek planowanej działalności, Nieruchomości oddziela "pusta przestrzeń" w postaci wąskiej drogi gminnej. Skarżąca wzmocniła argumentacje poglądami prawnymi orzecznictwa sądowego, m.in. wskazując, że o statusie stron w sprawach z zakresu ustalenia warunków zabudowy decydują nie tyle rzeczywiste ograniczenia w zagospodarowaniu, jakie realizacja planowanego zamierzenia inwestycyjnego może spowodować dla właścicieli nieruchomości, lecz już potencjalna możliwość negatywnych ingerencji w prawo własności, np. z uwagi na zamiar usytuowania w bliskiej odległości obiektu kubaturowego o wysokości i uciążliwości nieporównywalnej z zabudową mieszkaniową jednorodzinną, którego realizacja może rodzić obawy związane z immisjami. Skarżąca wywiodła, że przepisy art. 140 i art. 144 k.c. należy uwzględnić przy określaniu kręgu stron postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W związku z czym w przedmiotowej sprawie konieczna była ocena, czy planowana inwestycja — ze względu na rozmiar, charakter — stwarza ryzyko immisji bezpośrednich albo pośrednich, czego organ nie dokonał, a tym samym w sposób nieuprawniony określił krąg stron postępowania administracyjnego. Tym bardziej, że przedmiotowa inwestycja już teraz emituje immisje w postaci hałasu, pyłu, a nadto obniża wartość rynkową nieruchomości sąsiednich, w tym nieruchomości skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w decyzji i ustosunkowując się do zarzutów skargi. W piśmie procesowym z 25 maja 2026 r. uczestnik postępowania Pruszyński-Nowicki Sp. z o.o. wniosła o oddalenie skargi popierając stanowisko organu odwoławczego i ustosunkowując się do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje: Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrolowana sprawa dotyczy wznowienia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy planowanej inwestycji. Osią sporu jest nieuznanie skarżącej za stronę w postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji nr 36/2024, z 6 lutego 2024 r. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową, wymienioną w art. 145 § 1 k.p.a. Przesłanki wznowienia są ściśle określone. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 145a k.p.a. i art. 145b k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. W niniejszej sprawie skarżąca jako podstawę wznowienia wskazała przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a, tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podkreślić należy, że ocena legitymacji procesowej wnioskodawcy, w tym ocena podstawy wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., następuje w pierwszej kolejności. W przypadku ustalenia, że wnioskodawcy nie przysługuje legitymacja do skutecznego żądania wznowienia postępowania nie jest możliwa dalsza weryfikacja decyzji podlegającej wznowieniu . Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, mieć charakter indywidualny, własny, aktualny i obiektywnie istniejący. Nie jest wystarczające powoływanie się na interes faktyczny, rozumiany jako zainteresowanie określonym rozstrzygnięciem sprawy. W postępowaniach dotyczących ustalenia warunków zabudowy krąg stron nie jest wyznaczany wyłącznie przez kryterium sąsiedztwa nieruchomości. O statusie strony decyduje możliwość wykazania, że planowana inwestycja może oddziaływać na sferę praw i obowiązków właściciela konkretnej nieruchomości, wynikających z przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że skarżąca nie wykazała istnienia takiego interesu prawnego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, że nieruchomość oznaczona jako działka nr ew. [...] nie znajduje się w takim położeniu względem planowanej inwestycji, które uzasadniałoby przyznanie jej właścicielowi statusu strony postępowania zakończonego wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Nie można także podzielić stanowiska skarżącej, że samo potencjalne występowanie immisji przesądza o istnieniu interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Interes prawny nie może być bowiem wyprowadzany wyłącznie z hipotetycznej możliwości oddziaływania inwestycji na nieruchomość sąsiednią. Musi on wynikać z konkretnych norm prawa materialnego, które w okolicznościach danej sprawy mogą zostać naruszone przez planowane zamierzenie inwestycyjne. Owszem, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przepisy prawa cywilnego, w tym art. 144 k.c., mogą wyjątkowo stanowić źródło interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiedniej. Nie oznacza to jednak, że każdy właściciel nieruchomości położonej w pobliżu inwestycji automatycznie uzyskuje status strony postępowania administracyjnego. Konieczne jest bowiem wykazanie realnego i konkretnego zagrożenia naruszenia praw właścicielskich wynikających z tych przepisów. W realiach niniejszej sprawy skarżąca nie przedstawiła żadnych obiektywnych danych pozwalających przyjąć, że planowana inwestycja będzie powodowała ponadprzeciętne oddziaływania na należące do niej nieruchomości. Twierdzenia dotyczące emisji hałasu, pyłu czy obniżenia wartości nieruchomości mają charakter wyłącznie ogólnikowy i nie zostały poparte żadnym materiałem dowodowym pozwalającym na ustalenie skali, zasięgu oraz charakteru tych oddziaływań. Należy przy tym podkreślić, że decyzja o warunkach zabudowy nie uprawnia jeszcze do realizacji inwestycji i nie przesądza o sposobie jej wykonania. Decyzja ta określa jedynie dopuszczalność zagospodarowania terenu z punktu widzenia ładu przestrzennego i wymogów wynikających z przepisów planistycznych. Ocena szczegółowych rozwiązań technicznych inwestycji oraz ich wpływu na otoczenie następuje co do zasady na dalszych etapach procesu inwestycyjnego, w szczególności w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów prawa budowlanego lub przepisów dotyczących ochrony środowiska. Za niewystarczający dla wykazania interesu prawnego należy również uznać argument dotyczący obniżenia wartości rynkowej nieruchomości. Ewentualny wpływ inwestycji na wartość ekonomiczną nieruchomości nie stanowi samodzielnej podstawy przyznania statusu strony w postępowaniu administracyjnym. Tego rodzaju interes ma charakter faktyczny i majątkowy, nie zaś prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. W konsekwencji Sąd podziela stanowisko organów, że skarżąca nie wykazała istnienia takiego związku pomiędzy planowaną inwestycją a sferą jej praw podmiotowych, który uzasadniałby przyznanie jej przymiotu strony postępowania zakończonego wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Samo powołanie się na możliwość wystąpienia immisji oraz na przepisy art. 140 i art. 144 k.c., bez wykazania realnego i skonkretyzowanego zagrożenia naruszenia wynikających z nich uprawnień, nie jest wystarczające do uznania, że organ wadliwie określił krąg stron postępowania. Nie jest zasadny zarzut błędnego ustalenia, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Należy podkreślić, że w postępowaniu wznowieniowym organ nie bada ponownie merytorycznej zasadności decyzji o warunkach zabudowy, lecz ustala, czy zachodzi jedna z ustawowych przesłanek wznowienia. W tym zakresie organy dokonały oceny położenia nieruchomości skarżącej oraz charakteru planowanego przedsięwzięcia i nie stwierdziły takiego wpływu inwestycji na sytuację prawną skarżącej, który uzasadniałby uznanie jej za stronę postępowania. Odnosząc się do zarzutu pominięcia okoliczności, że skarżąca jest współwłaścicielem działki nr [...] graniczącej z terenem inwestycji, Sąd stwierdza, że okoliczność ta sama w sobie nie przesądza o istnieniu interesu prawnego. Dla uzyskania statusu strony nie jest wystarczające wykazanie bezpośredniego sąsiedztwa nieruchomości. Konieczne jest bowiem wykazanie, że realizacja inwestycji może prowadzić do ograniczenia lub naruszenia uprawnień właścicielskich wynikających z konkretnych przepisów prawa materialnego. Takich okoliczności skarżąca nie wykazała ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze. W ocenie Sądu organ prawidłowo dokonał analizy położenia nieruchomości objętej inwestycją oraz nieruchomości należących do podmiotów domagających się udziału w postępowaniu, odnosząc te ustalenia do charakteru planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Analiza ta doprowadziła do trafnego wniosku, że sytuacja prawna właścicieli działki nr [...] nie jest tożsama z sytuacją skarżącej. Z akt sprawy wynika, że planowana inwestycja realizowana na działce nr ew. [...] stanowi element funkcjonalnie powiązany z istniejącym zakładem obejmującym również działkę nr ew. [...] W konsekwencji ocena potencjalnego oddziaływania inwestycji nie mogła ograniczać się wyłącznie do granic działki nr ew. [...], lecz powinna uwzględniać funkcjonowanie całego zakładu jako jednego organizmu gospodarczego. Z tego względu organ zasadnie przyjął, że właściciele działki nr ew. [...], graniczącej bezpośrednio z działką nr ew. 189, mogą znajdować się w sferze potencjalnego oddziaływania inwestycji. Dodatkowo znaczenie ma okoliczność, że budynek mieszkalny posadowiony na działce nr ew. [...] znajduje się w niewielkiej odległości od granicy terenu zakładu, co obiektywnie uzasadniało objęcie właścicieli tej nieruchomości kręgiem stron postępowania. Odmiennie przedstawia się natomiast sytuacja skarżącej. Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie, należąca do niej nieruchomość nie graniczy z terenem inwestycji ani z terenem zakładu, którego rozbudowę przewiduje zaskarżona decyzja. Nieruchomość ta oddzielona jest od zakładu drogą publiczną oraz innymi nieruchomościami i znajduje się w trzeciej linii zabudowy względem działki objętej inwestycją. Takie usytuowanie nieruchomości skarżącej powoduje, że nie sposób przyjąć istnienia bezpośredniego i indywidualnego związku pomiędzy rozstrzygnięciem dotyczącym warunków zabudowy a sferą jej praw i obowiązków. Sąd podkreśla, że dla ustalenia przymiotu strony nie jest wystarczające samo twierdzenie o możliwości odczuwania skutków funkcjonowania określonego obiektu lub prowadzonej działalności gospodarczej. Konieczne jest wykazanie istnienia obiektywnych przesłanek pozwalających stwierdzić, że zamierzenie inwestycyjne może oddziaływać na konkretną nieruchomość w stopniu powodującym ingerencję w prawa właścicielskie chronione przez przepisy prawa materialnego. Takich okoliczności w odniesieniu do nieruchomości skarżącej organy nie stwierdziły, a skarga nie zawiera argumentacji podważającej tę ocenę. Nie można przy tym podzielić stanowiska skarżącej, jakoby sam fakt funkcjonowania zakładu w szerszym otoczeniu jej nieruchomości prowadził do automatycznego przyznania jej statusu strony postępowania. Przyjęcie takiego poglądu prowadziłoby do nieuprawnionego rozszerzenia kręgu stron postępowań dotyczących warunków zabudowy na nieograniczony krąg właścicieli nieruchomości położonych w bliższym lub dalszym sąsiedztwie inwestycji, co pozostawałoby w sprzeczności z art. 28 k.p.a. i utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych. W konsekwencji Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu odwoławczego, że wprawdzie charakter i skala przedsięwzięcia uzasadniały objęcie kręgiem stron właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem zakładu, jednak brak było podstaw do przyjęcia, iż analogiczny interes prawny przysługuje skarżącej, której nieruchomość położona jest w znacznie większej odległości od inwestycji, oddzielona drogą oraz innymi działkami. Tym samym organy zasadnie uznały, że po stronie skarżącej nie występuje interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., a w konsekwencji nie mogła ona skutecznie powoływać się na przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd podziela również stanowisko organów, że argumentacja skarżącej koncentruje się przede wszystkim na wskazywaniu potencjalnego zainteresowania wynikiem postępowania dotyczącego sąsiedniej nieruchomości. Okoliczność ta może świadczyć o istnieniu interesu faktycznego, jednak nie stanowi interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b oraz art. 8 k.p.a. Skarżąca nie wykazała bowiem, na czym konkretnie miałoby polegać naruszenie wskazanych zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz jaki wpływ uchybienia te miałyby na wynik sprawy. Tymczasem analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że organy zgromadziły materiał niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy, dokonały jego oceny oraz przedstawiły argumentację pozwalającą na kontrolę instancyjną i sądowoadministracyjną wydanych rozstrzygnięć. W konsekwencji należało uznać, że organy prawidłowo przyjęły brak przymiotu strony po stronie skarżącej, a tym samym brak jednej z niezbędnych przesłanek zastosowania art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skoro skarżąca nie była stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji o warunkach zabudowy, nie mogła skutecznie domagać się wznowienia tego postępowania z powodu niebrania w nim udziału. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

Informacje o sprawie

Data wpływu
2 marca 2026
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska Krzysztof Szydłowski Wiesław Drabik /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny