II SA/Sz 191/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.),, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2012 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. D. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 81 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. D. wykonanie robót budowlanych polegających na: 1) zamontowaniu wentylacji wysokiej w odległości 2 metrów od granicy działki nr [...] oraz 2) przesunięciu studni chłonnej o 4 metry w kierunku bramy wjazdowej na działce nr [...] , w celu zachowania normatywnej odległości tj. 30 metrów od istniejącej na sąsiedniej działce nr [...] ręcznej pompy wodnej – w celu doprowadzenia robót budowlanych przy wykonanej przydomowej oczyszczalni ścieków na terenie działki o numerze geodezyjnym [...] w G. przy ul. [...] , w gminie S.– do stanu zgodnego z prawem – w terminie do dnia [...] r. Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w związku ze stwierdzeniem wybudowania przez J. D. przydomowej oczyszczalni ścieków postanowieniem z dnia [...] r. (zmienionym następnie postanowieniem z dnia [...] r. w zakresie daty wykonania obowiązku określając go na dzień [...] r.) organ nałożył na J. D. obowiązek przedłożenia w urzędzie organu orzeczenia technicznego odnoszącego się do prawidłowości wykonania robót budowlanych w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno – budowlanymi. Wobec przedłożenia przez J. D. orzeczenia technicznego sporządzonego przez A. P. – legitymującego się uprawnieniami budowlanymi organ nałożył opisane w decyzji obowiązki oraz przytoczył wnioski zawarte w przedłożonej ocenie. Kwestionując powyższą decyzję J. D. wniósł od niej odwołanie podnosząc brak podstaw dla przyjęcia odległości [...] metrów od wzniesionego obiektu do istniejącej na sąsiedniej działce studni. Zdaniem odwołującego wykonana przez niego oczyszczalnia nie koliduje z jakimikolwiek zabudowaniami i urządzeniami na działce sąsiedniej nr [...]. Dodatkowo podkreślił, powołując się na oświadczenie właścicielki sąsiedniej działki – S. B., złożone w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r., że woda z przedmiotowej studnia nie jest używana jako pitna, a być może będzie wykorzystywana do celów gospodarczych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji organ drugiej instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że w dniu [...] r. przeprowadzono oględziny nieruchomości inwestora (działki nr [...]) oraz pomierzono odległości nadziemnych części oczyszczalni celem sprawdzenia zachowania minimalnych odległości określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W konsekwencji stwierdzenia niezgodnych z powołanym rozporządzeniem odległości odpowietrzenia oczyszczalni od granicy działki (wymagane 2 metry) oraz studni wody od dołu chłonnego, pełniącego funkcję rozsączającą (wymagane 30 metrów), postanowieniem z dnia [...] r. nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia orzeczenia technicznego – uwzględniającego zakres robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia zbiornika przepływowego do stanu zgodnego z przepisami. Organ odwoławczy podkreślił, że wykonując powyższe zobowiązanie J. D. przedłożył dokumentację techniczną sporządzoną przez osobę uprawnioną, w oparciu o którą organ pierwszej instancji podjął prawidłowe rozstrzygnięcie. Nie zgadzając się z powyższą decyzją J. D. złożył na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w zakresie dotyczącym obowiązku określonego w punkcie 2 decyzji – czyli przesunięcia studni chłonnej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zarzucił naruszenie: art. 107 § 1 w zw. z § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji oraz art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego niezbędnego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, polegającego na nie wskazaniu, czy woda dostarczana przez ręczną pompę wody – studnię posadowioną na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], jest wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi, a także czy obiekt budowlany oznaczony jako silos – posadowiony na działce nr [...] w rzeczywistości pełniący funkcję szamba posadowiony jest w wyznaczonej przepisami prawa odległości od ręcznej pompy wody – studni, a ponadto czy istnieje odrębne źródło wody nadającej się do spożycia przez właścicielkę sąsiedniej nieruchomości – S. B., tj. instalacji wodnej doprowadzającej wodę do domu, w którym mieszka uczestniczka postępowania. Dodatkowo skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu przez organ, że pojęcie "wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi" oznacza wodę o parametrach pozwalających na spożywanie jej przez ludzi, a nie wodę wykorzystywaną w tym celu. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z § 31 ust. 1 pkt 4 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury poprzez przyjęcie że powołane przepisy mają zastosowanie do niniejszego stanu faktycznego (błąd subsumpcji). W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik uczestniczki postępowania S. B. ustosunkowując się do zarzutów skargi wniosła o jej oddalenie uznając za zasadny obowiązek przesunięcia studni chłonnej, mimo nie korzystania aktualnie ze studni znajdującej się na działce nr [...], ale zasadniczo możliwość czerpania z tego ujęcia wody pitnej winna istnieć. Ponadto wskazała, że określony w skardze "silos" faktycznie pełni funkcję szamba, które istniało już za czasów poprzednich właścicieli nieruchomości. Jednocześnie wskazano, że uczestniczka postępowania wodę pitną uzyskuje z systemu wodociągów gminnych. Zdaniem pełnomocnika działanie skarżącego ma na celu przedłużenie postępowania, a w konsekwencji dalsze narażanie właścicielki działki nr [...] na uciążliwości związane z niewłaściwie wykonaną i usytuowaną oczyszczalnią. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten narusza przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uwzględnienie skargi. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy z naruszeniem art. 7, 77 i 80 kpa, ponieważ będąca podstawą rozstrzygnięć organów, przedłożona przez stronę opinia techniczna nie może stanowić podstawy ustalenia stanu faktycznego, bez dokonania oceny zawartych w tym dokumencie stwierdzeń (zob. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2006 r., II OSK 462/05, LEX nr 206487). Przedstawiona przez stronę opinia techniczna, tak jak każdy inny dowód w sprawie, podlega ocenie organu administracji na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa). Brak oceny oznaczałby, że w istocie sprawę rozstrzygnęła osoba sporządzająca opinię, a nie organ administracji. Dokonanie w niniejszej sprawie takiej oceny miałoby istotne znaczenie i wyjaśniałoby podstawę wydania rozstrzygnięcia, ponieważ jak wynika z akt administracyjnych organ I instancji dokonał oględzin przydomowej oczyszczalni ścieków (k.5 akt administracyjnych) podczas których dokonał pomiarów położenia oczyszczalni i urządzeń z nią związanych względem granic działki nr [...] należącej do inwestora z działką nr [...] uczestniczki postępowania S. B. Z decyzji organów obu instancji nie sposób jednak ustalić toku rozumowania organów oraz braku połączenia wniosków wypływających, z oględzin oraz oceny technicznej z konkretnymi przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które stanowiło również podstawę prawną rozstrzygnięć organów, jednak organy te uzasadniając swoje stanowisko nie wskazały tych konkretnych przepisów. W tej sytuacji za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia prawa procesowego polegający na naruszeniu art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez brak prawnego uzasadnienia decyzji organu I instancji, w której powołano jedynie treść wniosków końcowych zawartych w przedłożonej przez stronę ocenie technicznej. Podobnie organ II instancji, przedstawił jedynie dotychczasowy przebieg postępowania oraz stwierdził, że nałożenie przez organ obowiązków było prawidłowe. W związku z tym należało stwierdzić, że organy nie dokonały samodzielnej oceny materiału dowodowego. Odnośnie wskazanej przez organ materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia należy stwierdzić, że w myśl przepisów procedury administracyjnej, uzasadnienie prawne decyzji zawierać ma wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Przytoczenie przepisów prawa polega na podaniu treści tych przepisów. W wyroku NSA z dnia 10 lipca 1985 r., SA/Kr 579/85, ONSA 1985, nr 2, poz. 14), stwierdzono, że: "Wymienienie przez organ w uzasadnieniu decyzji tylko numeracji artykułów (paragrafów, ustępów) przepisów prawnych przyjętych za jej podstawę prawną, nie spełnia warunku przytoczenia przepisów prawa, o jakim mówi art. 107 § 3 k.p.a.", natomiast wyjaśnienie podstawy prawnej polega na wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 23 lutego 1988 r., SA/Po 1317/87). Wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa polega nie tylko na obowiązku powołania podstawy prawnej w każdej decyzji i przytoczeniu obowiązującego prawa, ale także na wszechstronnym wyjaśnieniu podstawy prawnej i faktycznej decyzji, czyli na wytłumaczeniu, dlaczego właściwy organ orzekający zastosował określony przepis rozstrzygając sprawę. Powyższego wymogu nie spełnia uzasadnienie organu II instancji. Zwłaszcza, że w niniejszej sprawie inwestor wybudował przydomową oczyszczalnię ścieków w oparciu o zgłoszenie na podstawie art. 30 Prawa budowlanego, a właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Rozpatrując ponownie sprawę organ winien uwzględnić powyższe uwagi, a następnie po rozstrzygnięciu sprawy, należycie uzasadnić swoje stanowisko. W związku z tym Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270) orzekł jak w sentencji.