II SA/Sz 182/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. L. – S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a: 1/ zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w ½ części, a w pozostałym zakresie odmówić zwolnienia, 2/ ustanowić adwokata.

Razem ze skargą na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie warunków zabudowy, Z. L. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne [...], jest właścicielką [...] o [...] oraz [...] o [...], która bez warunków zabudowy nie ma żadnej wartości, posiada również niewielkie oszczędności na "czarna godzinę"(kwoty nie podała), a jej dochód stanowi [...] w kwocie [...]zł. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej ponoszone miesięcznie stałe wydatki i zobowiązania to: [...] – ok. [...] zł, [...] – ok. [...] zł, [...] – [...] zł, [...] – [...] zł, koszty [...] – ok. [...] zł (w okresie [...]), [...] – ok. [...] zł, zakup [...] – ok. [...] zł, [...] – [...] zł, [...] – [...] zł. W wykonaniu zobowiązania starszego referendarza sądowego zobowiązującego do nadesłania dodatkowych dokumentów potwierdzających opisaną sytuację materialną i osobistą wnioskodawczyni nadesłała [...] za okres [...] na kwotę – [...] zł, [...] w S. o korzystaniu z [...], [...] za [...] r. na łączną kwotę [...]zł, za [...] r. w wysokości – [...] zł, potwierdzenie [...] w kwocie [...]zł za miesiąc, [...] za okres od [...] r. do [...] r., zawiadomienie S.j SM o wysokości [...] wynoszącej [...] zł, miesięczne [...] na kwoty [...]zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, dowód [...] [...] SA w wysokości [...] zł. Nadto wnioskodawczyni oświadczyła, że inwestycję w postaci [...] prowadzić będzie przez szereg lat sposobem gospodarczym polegającym na rozłożeniu wysiłku finansowego i kolejnych kosztów na szereg połączonych ze sobą etapów, zamierza również wystąpić o kredyt. Starszy referendarz sądowy zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, str. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Podkreślić zatem należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Przy tym należy zaznaczyć, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 P.p.s.a. ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z informacji złożonych przez Z. L. – S. wynika, że prowadzi ona [...] a jej miesięczny dochód stanowi [...] w wynosząca [...] zł, natomiast miesięczne niezbędne wydatki kształtują się na poziomie ok. [...] zł ([...]). Z przesłanych dokumentów wynika natomiast, że dochód skarżącej wynosi [...] zł [...] w kwocie [...]zł), natomiast miesięczne udokumentowane niezbędne wydatki to kwota rzędu ok. [...] zł ( [...] – [...] zł, TV – [...] zł, [...] – [...] zł, [...] – [...] zł, [...] – ok. [...] zł), do tego należy doliczyć wskazywane przez skarżącą koszty wyżywienia wynoszące ok. [...] zł. Skarżąca dysponuje także oszczędnościami, których wysokości nie podała. W ocenie referendarza sądowego z przedstawionych okoliczności nie wynika, aby Z. L. - S. znajdowała się w sytuacji uniemożliwiającej jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie wpis od skargi wynosi [...] zł. Biorąc pod uwagę wnioskowany zakres prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uznano, że skarżąca będzie w stanie wygospodarować środki finansowe na uiszczenie wpisu w wysokości ˝ jego części tj. [...] zł oraz ewentualnie dalszych kosztów sądowych również w ˝ ich wysokości. Z uwagi na sytuację finansową strony, uwzględniono wniosek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, ponieważ wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż jest to wydatek przekraczający jej możliwości finansowe. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji postanowienia.