II SA/Sz 1501/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...].

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 267), art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79 poz. 856), art. 3 pkt 2, art. 5 ust. 1, 3 i 8 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (jednolity tekst Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika GOPS z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia SKO stwierdziło, iż organ I instancji jako przyczynę odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia podał, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł i był wyższy od ustawowego kryterium określonego na poziomie [...] zł. E. J. odwołała się od powyższej decyzji, uznając ją za niezgodną z prawem, ponieważ niektóre dochody są rozliczane rocznie a niektóre miesięczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznało powyższy zarzut za bezzasadny. W uzasadnieniu swego stanowiska Kolegium podało, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje, jeśli miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na jedną osobę nie przekracza kwoty [...] zł. Ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny, oznacza to sumę dochodów członków rodziny, natomiast dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. Jak wykazała analiza akt dochody rodziny w 2012 r. były następujące: świadczenie alimentacyjne [...] zł., alimenty od dłużnika [...] zł oraz stypendium szkolne [...] zł. Od 1 stycznia 2012 r. zmienił się sposób ustalenia miesięcznego dochodu rodziny w ten sposób, że zgodnie z art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, uzyskany dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten został osiągnięty. A zatem obliczenie dochodu rodziny jest następujące: kwota świadczenia alimentacyjnego [...] zł uzyskiwana była przez 11 miesięcy, to i łączna kwota [...] zł również musi być podzielona przez 11 miesięcy, stypendium [...] zł podzielone przez 3 miesiące oraz alimenty od dłużnika [...] zł podzielone przez dwa miesiące. Daje to razem dochód rodziny w kwocie [...] zł, który trzeba podzielić przez liczbę członków (3 osoby), co daje kwotę [...] zł. Wynika zatem, że dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł, a więc jest wyższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie o [...] zł. Powyższą decyzję E. J. zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając, iż wydana ona została z naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącej przedstawiony przez SKO w zaskarżonej decyzji sposób obliczenia dochodu dla potrzeb ustalenia zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku nie jest prawidłowy i jest to dla niej niezrozumiałe, ponieważ w następnym miesiącu dochód wyniósł poniżej kwoty [...] zł. Podnosząc powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przyznanie prawa do wnioskowanych świadczeń. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności jego wykładni. Stwierdzenie przez Sąd naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, skutkują wyeliminowaniem zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Analiza zaskarżonej decyzji przeprowadzona według określonych wyżej kryteriów przemawia za uwzględnieniem skargi. Należy przede wszystkim zauważyć, iż zasadą jest, że przez pojęcie dochodu na członka rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4 - 4b. Zasadę tę ustanawia art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych, na który powołuje się organ, stanowi, iż w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten zostaje osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Nie jest więc tak, jak twierdzi organ, iż od 1 stycznia 2012 r. tzn. od czasu gdy wszedł w życie przepis art. 5 ust.4a zmienił się sposób obliczania dochodu uprawniającego do ubiegania się o świadczenia rodzinne. Wymieniony przepis odnosi się jedynie do tych dochodów, które uzyskiwane były jedynie przez część okresu, o którym mowa w art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, pod warunkiem, że dochód ten jest nadal uzyskiwany w dniu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych. Oznacza to, że w zasadzie uzyskany w roku poprzedzającym okres zasiłkowy dochód dzieli się przez pełną liczbę miesięcy w roku, tj. przez 12. Tylko te świadczenia lub dochody, uzyskiwane okresowo w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, które uzyskiwane są nadal w dniu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, dzieli się przez ilość miesięcy, za które zostały przyznane. Decyzja organu I instancji nie zawiera żadnych danych na temat rodzaju i źródeł dochodu, które organ ten przyjął do ustalenia czy skarżąca spełnia kryterium dochodowe do uzyskania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku. Organ odwoławczy świadczenia te wprawdzie nazwał i określił, ale ani z treści decyzji, ani z akt postępowania nie wynika, czy którekolwiek z tych świadczeń tj. świadczenie alimentacyjne, alimenty lub stypendium, uzyskiwane było przez skarżącą lub jej dzieci w dacie ustalania prawa do zasiłku, tj. w dniu 25.09.2013 r., kiedy wydawał decyzję organ I instancji. Brak ten wskazuje na naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a., które w tym wypadku mogło mieć wpływ na wynik sprawy, związany z błędnym zastosowaniem art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych i w konsekwencji błędne ustalenie dochodu, warunkującego uprawnienie do zasiłku rodzinnego oraz związanych z nim dodatków. W tym stanie rzeczy należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić powyższe uwagi, a w szczególności ustalić, czy dochody z roku 2012, przyjęte przez organy za podstawę do ustalenia wysokości dochodu uprawiającego do zasiłku rodzinnego skarżąca uzyskiwała również w dacie ustalenia prawa do tych świadczeń.