II SA/Sz 140/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Wiesław Drabik po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. na zarządzenie Prezydenta Miasta Kołobrzeg z dnia 21 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...] p o s t a n a w i a odrzucić skargę

Pismem z dnia 23 stycznia 2024 r. I. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta Kołobrzeg z dnia 21 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta K.. Zarządzeniem z dnia 7 marca 2024 r. Przewodniczący Wydziału II Sądu wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych jej skargi, w terminie 7 dni po rygorem jej odrzucenia, poprzez podpisanie własnoręcznym podpisem egzemplarza skargi zawartego w aktach sprawy przez osoby uprawnione do reprezentacji Spółki lub nadesłanie odpisu skargi opatrzonej własnoręcznym podpisem, jak również nadesłanie odpisu z KRS-u Spółki. Ponadto zobowiązano Spółkę do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpała tryb wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa zaskarżonym zarządzeniem, w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że nie wystąpiła do organu z takim wezwaniem. Przesyłka zawierająca ww. wezwania została doręczona skarżącej w dniu 19 marca 2024 r. W dniu 25 marca 2024 r. Spółka przedłożyła pismo przewodnie z dnia 23 marca 2024 r. oraz odpis KRS-u, kopię wezwania do usunięcia naruszenia prawa zaskarżonym zarządzeniem z dnia 19 marca 2024 r. oraz dwie kopie pisma z dnia 23 stycznia 2024 r. o złożeniu sprzeciwu co do zamiaru włączenia karty adresowej budynku przy ul. [...] w K. do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta K.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 446), zwanej dalej: "u.s.g." każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi rzez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Powołane wyżej brzmienie przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. - obowiązujące do dnia 1 czerwca 2017 r. - ma zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na treść art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), która weszła w życie 1 czerwca 2017 r. Przepis ten stanowi, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", w brzmieniu sprzed nowelizacji, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W konsekwencji, w okolicznościach niniejszej sprawy, w której kwestionowane zarządzenie podjęto w dniu 21 października 2014 r., skargę należało poprzedzić wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z powołanymi przepisami, w tym art. 101 ust. 1 u.s.g., warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na zarządzenie organu gminy podjęte przed dniem 1 czerwca 2017 r. jest uprzednie bezskuteczne wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego jego postanowieniami. Wezwanie takie może być wniesione w każdym czasie, ale dopiero jego dokonanie otwiera drogę do sądowej kontroli aktu administracyjnego. Instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa (stanowiąca surogat środka zaskarżenia) nie ma wyłącznie charakteru formalnego, lecz ma umożliwiać kompetentnemu organowi gminy, który podjął kwestionowany akt, wyeliminowanie z obrotu prawnego takich unormowań zawartych w zarządzeniu, które w świetle obowiązującego, obiektywnego porządku prawnego, naruszają interes prawny lub uprawnienie podmiotu wzywającego do usunięcia naruszenia prawa. Czynność wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie może mieć jedynie charakteru formalnego, a musi dawać ww. organowi rzeczywistą możliwość odniesienia się do indywidualnie zgłoszonych zarzutów. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na zarządzenie organu gminy bez wyczerpania trybu uprzedniego wezwania tego organu do usunięcia naruszenia skutkuje odrzuceniem skargi przez ten sąd jako niedopuszczalnej, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że I. nie złożyła do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa zaskarżonym zarządzeniem przed wniesieniem skargi na to zarządzenie. Uczyniła to dopiero pismem z dnia 19 marca 2024 r., które wpłynęło do organu w dniu 20 marca 2024 r. Wbrew twierdzeniom skarżącej, za takie wezwanie nie można uznać również pisma z dnia 23 stycznia 2024 r., informujące organ – w odpowiedzi na jego pismo z dnia 3 stycznia 2024 r. - o złożeniu sprzeciwu co do zamiaru włączenia karty adresowej budynku przy ul. [...] w K. do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta K.. Z treści ww. pisma z dnia 23 stycznia 2024 r. nie wynika bowiem, że intencją skarżącej było zakwestionowanie zaskarżonego zarządzenia i żądanie jego wyeliminowania z obrotu prawnego. W ocenie Sądu, skarga złożona w niniejszej sprawie przed wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa zaskarżonym zarządzeniem, jest przedwczesna i podlega odrzuceniu. W konsekwencji, w świetle treści art. 101 ust. 1 u.s.g. (w brzmieniu przed nowelizacją) stwierdzić należy, że skarżąca nie spełniła wymogu wyczerpania trybu, o jakim mowa w tym przepisie – co stanowi jedną z przesłanek formalnych dopuszczalności jej skargi. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Stosownie do treści art. 49 § 1 ustawy w przypadku, gdy pismo z powodu braków formalnych nie może otrzymać prawidłowego biegu, sąd zobowiązany jest wezwać stronę do ich usunięcia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 58 § 1 pkt 3 ustawy sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W rozpatrywanej sprawie, skarżąca - prawidłowo zawiadomiona o konieczności podpisania własnoręcznym podpisem egzemplarza skargi zawartego w aktach sprawy przez osoby uprawnione do reprezentacji Spółki (znajdująca się w aktach sprawy skarga zawiera fotokopię podpisu) lub nadesłania odpisu skargi opatrzonej własnoręcznym podpisem oraz pouczona o konsekwencjach nieuzupełnienia powyższego braku formalnego skargi - nie usunęła tego braku w wyznaczonym przez Sąd terminie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz pkt 3 i § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił.