II SA/Sz 136/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: odmówić przywrócenia terminu

Postanowieniem z dnia 22 lutego 2021 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 136/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru zaskarżonej decyzji z którego wynika, iż w związku z nieobecnością skarżącej w miejscu zamieszkania, przesyłkę doręczono dorosłemu domownikowi w dniu 23 grudnia 2020 r. Skarżąca złożyła skargę na powyższą decyzję nadając ją w urzędzie pocztowym w dniu 25 stycznia 2021 r., natomiast ustawowy termin do skutecznego jej wniesienia upłynął z dniem 22 stycznia 2021 r. Zatem skarga jako złożona z uchybieniem ustawowego terminu podlegała odrzuceniu. Odpis wskazanego postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o możliwości jego zaskarżenia został skierowany na adres zamieszkania A. S. i wobec nieobecności adresatki doręczony dorosłemu domownikowi – F. S. w dniu 26 lutego 2021 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 21). Pismem z dnia 3 marca 2021 r., nadanym do Sądu w dniu 5 marca 2021 r., A. S. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Jednocześnie wskazała, że w dniu 23 grudnia 2020 r. jej babcia – F. S. odebrała kierowaną do niej korespondencję zawierającą kwestionowaną decyzję Kolegium z dnia 21 grudnia 2020 r., zaś termin do złożenia skargi upłynął. Wyjaśniła, że nie mogła dochować wskazanego terminu bez swojej winy, ponieważ większość czasu spędza w domu swojej niepełnosprawnej babci – I. O., którą się opiekuje, przy czym dynamiczny postęp choroby nowotworowej babci powoduje zwiększenie czasochłonności procesów opiekuńczych. Nadto skarżąca zwróciła uwagę, że czas pandemii nakłada szereg dodatkowych trudności. Do wniosku dołączono kartę informacyjną leczenia szpitalnego, potwierdzającą pobyt I. O. na Oddziale [...] w S. w dniu [...] lutego 2021 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 j.t. ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Z powyższego wynika, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Od tej reguły jest jednak wyjątek i dotyczy on sytuacji, gdy o uchybieniu terminu do złożenia skargi strona dowiedziała się z postanowienia o jej odrzuceniu przez sąd. Wtedy wniosek o przywrócenie terminu składa się do sądu, a nie za pośrednictwem organu, ponieważ akta sprawy są już w sądzie (por. postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt II FZ 19/18, z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1343/10, z 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 146/12 - publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z opisaną powyżej sytuacją. Skarżąca o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedziała się bowiem z postanowienia Sądu z dnia 22 lutego 2021 r. o odrzuceniu jej skargi. Wobec tego przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu należało złożyć do sądu, a nie w trybie określonym w art. 87 § 3 p.p.s.a. Nadto w okolicznościach sprawy skoro postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 lutego 2021 r. odrzucające skargę zostało skierowane na adres zamieszkania skarżącej i wobec jej nieobecności doręczone dorosłemu domownikowi – F. S. w dniu 26 lutego 2021 r., zatem nadanie wniosku o przywrócenie terminu w urzędzie pocztowym dnia 5 marca 2021 r. stanowi o jego złożeniu w zakreślonym siedmiodniowym terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Dokonując oceny kwestii winy w nieterminowym złożeniu skargi przyjąć należy, że uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy czym brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza się np.: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GZ 499/14, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt. II OZ 712/08, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na stronie domagającej się przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności w postępowaniu, spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak jej winy w uchybieniu terminu, przy czym uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem, niemniej wymaga wiarygodnej argumentacji, przekonywującej, że zaistniała niedająca się usunąć przeszkoda, uniemożliwiająca dotrzymanie terminu (por. post. NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności. Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza przyjęcie, że okoliczność na którą powołuje się wnioskodawca, miała charakter niezawiniony. We wniosku skarżąca podała, że podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania decyzję z dnia 21 grudnia 2020 r. odebrała jej babcia – F. S.. Znajduje tutaj zastosowanie doręczenie zastępcze określone w art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.). Stosownie do powołanego przepisu w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Skoro przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została odebrana przez F. S., czyli dorosłego domownika, zatem takie doręczenie należy uznać za prawnie skuteczne. Strona będzie więc ponosić konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma, gdy pismo doręczane jest podczas jej nieobecności, w miejscu jej zamieszkania (por. post. NSA z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 174/09, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, ogólnikowo wskazane we wniosku okoliczności związane z przebywaniem "przez większość czasu" poza miejscem zamieszkania wobec pełnienia opieki nad babcią oraz związana z tym "czasochłonność procesów opiekuńczych", jak też wynikające z pandemii "dodatkowe trudności" – nie stanowią usprawiedliwienia dla przekroczenia ustawowego terminu do złożenia skargi. Skarżąca przebywając przez większość czasu poza miejscem zamieszkania, powinna podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie spraw. Jeżeli strona takich czynności nie podjęła, w konsekwencji czego uchybiła terminowi wyznaczonemu do dokonania czynności, to nie można mówić o braku jej winy w powstaniu uchybienia. Wnioskodawczyni nie wyjaśniła ponadto na czym polegała "czasochłonność procesów opiekuńczych" związanych z opieką nad babcią oraz co należy rozumieć przez powołane "dodatkowe trudności", wynikające z pandemii, które uniemożliwiły jej dochowanie terminu. Tymczasem zadaniem Sądu nie jest poszukiwanie uzasadnienia dla podniesionej przez skarżącą argumentacji. Na uwzględnienie wniosku nie ma także wpływu dołączona karta informacyjna leczenia szpitalnego, z której wynika, że babcia wnioskodawczyni w dniu 8 lutego 2021r., a zatem już po upływie terminu do wniesienia skargi, przez cztery godziny przebywała na Oddziale. Wobec powyższego, zdaniem Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. W tej sytuacji należało orzec stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jak w postanowieniu.