II SA/Sz 130/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy p o s t a n a w i a: odmówić zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 lutego 2017 r.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wpłynął na formularzu PPF wniosek T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten jest drugim wnioskiem skarżącego złożonym w niniejszej sprawie. Z jego treści wynika, że z prowadzonej działalności gospodarczej skarżący osiąga niższy dochód (bez podania wysokości), a właściwie nie osiąga go, ponieważ z uwagi na zatrzymane prawo jazdy nie może wykonywać pracy w charakterze taksówkarza. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, nieruchomości ani oszczędności. T. S. wezwany do nadesłania dokumentów potwierdzających opisaną sytuację finansową i materialną, na wezwanie starszego referendarza sądowego nie odpowiedział. Starszy referendarz sądowy zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postepowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zatem zgodnie z treścią ww. przepisu ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych należało rozpoznać pod kątem zmiany okoliczności, które były przedmiotem orzekania na wcześniejszym etapie sprawy. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie przepisu zawartego w art. 165 p.p.s.a. jest zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji materialno – bytowej wnioskodawcy. Te okoliczności bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Chodzi więc o zmianę tych okoliczności, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie, przy czym zmiana ta musi być na tyle istotna, aby uzasadniała modyfikację tego orzeczenia. Ponadto stosownie do treści art. 246 P.p.s.a., to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Analizując ponowny wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stwierdzić należy, że nie wykazał on okoliczności przemawiających za zmianą postanowienia w tym zakresie. Wnioskodawca nie podał bowiem żadnych nowych okoliczności, które miałyby wpływ na ocenę jego sytuacji. W formularzu zawarł sprzeczne oświadczenia: najpierw stwierdził, że osiąga niższy dochód do uprzednio podanego, ale nie podał jego wysokości, następnie w dalszej części wniosku stwierdził, że dochodu nie osiąga. Tak jak przy pierwszym wniosku, pomimo wezwania starszego referendarza sądowego, nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych pozwalających na dokonanie oceny jego rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych. Dopiero wykazanie, że nastąpiła utrata dochodu, bądź pojawiły się nowe konieczne wydatki mogłoby wpłynąć na zmianę sytuacji majątkowej strony w takim stopniu, że uzasadniałoby to zmianę wcześniejszego postanowienia. Z uwagi na fakt, że skarżący okoliczności takich nie wykazał na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.