II SA/Sz 1228/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców Stowarzyszenia Ogrodowego w W. Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w D. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia dopłaty za IV kwartał 2018 r. opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych postanawia: odrzucić skargę.

Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej zwany: "organem") informacją z dnia 28 listopada 2018 r., nr [...] ustalił Polskiemu Związkowi Działkowców Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" w D. (dalej jako: "strona skarżąca") opłatę zmienną w wysokości [...] zł, za okres IV kwartału 2018 r., za pobór wód podziemnych. Strona nie skorzystała z prawa do wniesienia reklamacji na wskazaną informację. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), organ: - w pkt I decyzji, określił ww. stronie za okres IV kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych, - w pkt II decyzji, stwierdził, że strona dokonała zapłaty za IV kwartał 2018 r. opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych w wysokości [...] zł, - w pkt III decyzji, określił stronie wysokość dopłaty za IV kwartał 2018 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych. Powyższa decyzja, doręczona stronie w dniu 22 listopada 2019 r., zawierała pouczenie o przysługującym prawie wniesienia od niej odwołania do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, za pośrednictwem organu I instancji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W dniu 29 listopada 2019 r. (data stempla pocztowego na kopercie) strona wystąpiła, za pośrednictwem organu I instancji, ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Wniesienie skargi na decyzję administracyjną, jest co do zasady dopuszczalne wówczas, gdy został wyczerpany tryb przewidziany w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) zwanej dalej "k.p.a.". Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a., właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (§ 2). Skarga wniesiona z pominięciem środków zaskarżenia, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm.) zwanej dalej: "p.w.", do postępowania przed organami, o których mowa w ust. 1 pkt 3-6, czyli również przed dyrektorem zarządu zlewni Wód Polskich, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego. W myśl art. 14 ust. 4 p.w., właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu przepisów k.p.a. w stosunku do dyrektorów zarządów zlewni Wód Polskich w sprawach określonych ustawą. Jak wynika z art. 300 ust. 1 p.w., do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom. W związku z powyższym Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja z dnia [...] r. została wydana przez Dyrektora Zarządu Zlewni, w trybie art. 20 § 3 Ordynacji podatkowej, jest więc decyzją organu pierwszej instancji. Stosownie do art. 127 § 1 k.p.a., stronie niezadowolonej z wydanego w tym trybie rozstrzygnięcia przysługiwało odwołanie do organu wyższego stopnia (art. 14 ust. 4 p.w.), a nie skarga do sądu administracyjnego. Prawidłowe pouczenie o przysługującym odwołaniu organ umieścił w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie, Sąd nie przesądza, czy zastosowany przez organ tryb rozpoznania sprawy administracyjnej jest prawidłowy, jednak w pierwszej kolejności winien to zweryfikować właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich, czyli organ odwoławczy, a dopiero na dalszym etapie postępowania – sąd administracyjny. Na marginesie, wskazać należy, że strona skarżąca, pomimo wezwania, nie nadesłała dokumentu, z którego wynika sposób reprezentacji Rodzinnego Ogrodu Działkowego, zwanego dalej: "ROD", co również stanowi przesłankę do odrzucenia skargi. Zgodnie bowiem z art. 28 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Jak wynika z art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., w odniesieniu do tzw. stowarzyszeń polega na przedstawieniu aktu prawnego np. statutu, regulaminu regulującego zadania, strukturę organizacyjną i sposób działania podmiotu prawa publicznego lub prywatnego. Tymczasem, w niniejszej sprawie, strona skarżąca przedłożyła dwukrotnie te same dokumenty, tj. uchwałę w sprawie wyniku wyborów do organu strony skarżącej oraz protokół z posiedzenia zarządu strony skarżącej w sprawie wyboru jej organów, z których jednak nie wynika sposób jej reprezentacji. Takim dokumentem mógłby być natomiast Statut Polskiego Związku Działkowców, na który strona skarżąca powołała się, wskazując na § 73 Statutu, który określa prawo składania oświadczeń woli w imieniu ROD przez jego zarząd. Należy jednak zaznaczyć, że Statut PZD nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego, tak więc powołanie się na niego przez stronę, bez przedłożenia Sądowi tego dokumentu, nie stanowi skutecznego sposobu usunięcia braku z art. 29 p.p.s.a. W tej sytuacji, skargę wniesioną z pominięciem trybu odwoławczego Sąd odrzucił jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzekł, jak na wstępie.