II SA/Sz 121/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. S., B. S. i M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowalnych postanawia I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić adwokata

H. S., B. S. i M. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie w sprawie robót budowalnych wykonanych przez M. Z. na poddaszu budynku mieszkalnego dwurodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]. Skarżący są współwłaścicielami tej nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, wszyscy skarżący złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Jednocześnie, w dniu 9 lutego 2017 r. J. J. S. zamieszkały przy ul. [...] w S. uiścił wpis sądowy należny w niniejszej sprawie. W oświadczeniu o sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach złożonym na urzędowym formularzu M. S. oświadczył, że mieszka z żoną i 18 letnia córką w mieszkaniu o pow. 40 m2, a ich dochód miesięczny wynosi [...] zł miesięcznie i składa się zasiłku z MOPS skarżącego w kwocie [...] zł, oraz z dochodu w kwocie [...] zł jaki żona uzyskuje z umowy zlecenia. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 27 lutego 2017 r. M. S. przedłożył zaświadczenie z Liceum Ogólnokształcącego w [...], że jego córka uczęszcza do klasy 2a, zaświadczenie z OPS w [...] o zasiłkach pobranych przez wnioskodawcę i jego żonę w okresie od grudnia 2016 r. do lutego 2017 r. ([...] zł), zaświadczenie o pobraniu zasiłku rodzinnego na córkę w tym samym okresie w kwocie [...] zł, dowód wpłaty [...] zł tytułem wywozu odpadów stałych, fakturę VAT w kwocie [...] zł za dostawę wody, kilka faktur za leki. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Podnieść należy, iż co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia odstępstwo od tej generalnej zasady. Oceniając sytuację rodzinną i materialną M. S. należało uznać, iż sytuacja majątkowa i finansowa skarżącego nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, jedynym ich dochodem są zasiłki z pomocy społecznej, a na utrzymaniu pozostaje nastoletnia córka. Nikt z członków rodziny nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Mając zatem na względzie wskazane informacje odnośnie sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów wnioskodawcy należało wniosek uwzględnić w całości na podstawie art. 245 § 2 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.