II SA/Sz 1190/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lipca 2022 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. nr 30, poz. 151 ze zm.), Prezydent Miasta S. skierował na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami B. R., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii A i B. Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wynika, że zostało ono wydane z uwagi na uzyskanie od administratora centralnej ewidencji kierowców informacji potwierdzającej, że kierowca kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, z jakich względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], uchyliło poprzednio wydaną decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] o skierowaniu B. R. na badania lekarskie (niezawiadomienie strony o wszczęciu postępowania, braki w ustaleniach stanu faktycznego w zakresie posiadania przez stronę uprawnień do kierowania pojazdami). Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uzupełnił akta sprawy o odpis decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta S. z dnia [...] października 2002 r. o wydaniu B. R. prawa jazdy kategorii AB o numerze [...] serii "[...] ważnego bezterminowo. Następnie zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania jej na badania lekarskie. W odpowiedzi na powyższe, strona zwróciła się w dniu 5 października 2020 r. z pisemną prośbą o odstąpienie od skierowania jej na badanie lekarskie (oraz od skierowania na badanie psychologiczne i kurs reedukacyjny) motywując to swoimi niskimi zarobkami i spłacanymi wysokimi kredytami długoterminowymi. Skarżący podał, że nie ma środków finansowych na pokrycie kosztów badania lekarskiego, badania psychologicznego i kursu reedukacyjnego. Zdaniem organu, stan faktyczny sprawy dowodzi, że B. R. kierował w dniu 1 grudnia 2019 r. pojazdem marki H. w ruchu drogowym, tj. na ul. [...] w S., będąc w stanie po użyciu alkoholu wyrażającym się stężeniem 0,14 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Z uwagi na powyższe, wystąpiła przesłanka do skierowania wymienionego na badanie lekarskie w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2a ustawy o kierujących pojazdami. W odwołaniu od powyższej decyzji, B. R. podniósł, że skierowanie go na badania lekarskie w związku z wyrokiem Sądu z dnia [...] lutego 2020 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...] jest dla niego jako obywatela Unii Europejskiej krzywdzące. Odbyta kara "zatrzymania prawa jazdy uprawnień nabytych [...] września 1982 r. i [...] sierpnia 1982 r. przez sześć miesięcy" spowodowała u niego nieodwracalne skutki zdrowotne, a kara finansowa i wszelkie opłaty z tym związane skutkowały zaciągnięciem kredytu do istniejących już kredytów hipotecznych i długoterminowych. W jego ocenie, organ nie uwzględnił okoliczności, o których skarżący wspomniał w piśmie z dnia 5 października 2020 r. Skarżący dodał, że podczas wydania wyroku skazującego, nie wzięto pod uwagę, dowodów wskazujących na to, że pomiary zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu miały tendencję spadkową. Powyższe świadczyło, że nie spożywał "przed prowadzeniem samochodu żadnego środka". Zaznaczył, że rok 2020 był rokiem panującej pandemii COVID-19 i wszelkie sądy były nieczynne, "nie można się było do nikogo odwołać ani odnieść, nie były na czas przesyłane pisma sądowe, praca zdalna sądów nie była spójna z datami wyroków sądowych". Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] września 2021 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1212), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, że decyzja wydawana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami ma tzw. charakter związany. Oznacza to, że jej wydanie, gdy dana osoba kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości nie zależy od uznania organu administracji publicznej, który w sytuacji zaistnienia ustawowych przesłanek ma obowiązek wydania decyzji o treści określonej przepisami prawa. Przepis ten nie wskazuje i nie upoważnia organu do badania żadnych innych przesłanek skierowania kierowcy na badanie lekarskie niż sam fakt kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. Z uwagi na kategoryczne brzmienie wskazanego wyżej przepisu – organ I instancji był zobowiązany do wydania kwestionowanej decyzji administracyjnej bowiem w wyroku Sądu z dnia [...] lutego 2020 r. orzeczono wobec strony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy, za prowadzenie w ruchu lądowym pojazdu marki H. – "będąc w stanie po spożyciu alkoholu". B. R. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Oprócz argumentów podnoszonych w odwołaniu od decyzji z dnia [...] czerwca 2021 r., skarżący wskazał także na dodatkowe koszty, które musiał ponieść w związku z zatrzymaniem prawa jazdy (tj. m.in. naprawy samochodu, który stał bezużytecznie oraz zakupu akumulatora, który uległ uszkodzeniu). Zdaniem strony, "większość obywateli Unii Europejskiej, w której jesteśmy już ponad 17 lat nie jest tak okrutnie karana przez urzędników jak w Polsce. W bardzo wielu krajach granicą dopuszczalną jest 0,25 mg/l". Do tej granicy w razie kontroli nic nikomu nie grozi, nie jest nękany i gnębiony i nie jest sosowany wobec takiego obywatela "mobbing administracyjny" jak w przypadku skarżącego. Strona wniosła o "zwolnienie od skierowania na badania psychologiczne, lekarskie i kurs reedukacyjny". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 - dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. orzekającą o skierowaniu B. R. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) – na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w związku z wystąpieniem przesłanek wymienionych w tym przepisie. W niniejszej sprawie, poza sporem pozostaje okoliczność, że wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego S. Wydział Karny – z dnia [...] lutego 2020 r. (wydanym w sprawie o sygn. akt [...]), B. R. został uznany za winnego, tego, że w dniu [...] grudnia 2019 r., na drodze publicznej ul. [...] w S., w ruchu lądowym kierował pojazdem marki H. o nr rej. [...], znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, wyrażającym się stężeniem 0,14 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. czynu z art. 87 § 1 k.w. Za ten czyn wymierzono wymienionemu karę grzywny w wymiarze [...] zł oraz orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 6 miesięcy, zaliczając na poczet wspomnianego zakazu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] grudnia 2019 r. Jak wynika z adnotacji na odpisie wskazanego wyżej wyroku, uprawomocnił się on w dniu [...] marca 2020 r. Jako podstawę skierowania na badania lekarskie organ wskazał art. 99 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.). Zgodnie ze wspomnianym wyżej przepisem, w brzmieniu aktualnym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (tj. przed zmianą wprowadzoną z dniem 5 grudnia 2021 r., na podstawie art. 4 pkt 30 ustawy z dnia 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw), starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Podzielając w pełni stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2022 r. (sygn. akt II GSK 102/22), należy wskazać, że decyzja wydawana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami ma tzw. charakter związany. Oznacza to, że jej wydanie, gdy dana osoba kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, nie zależy od uznania organu administracji publicznej, który w sytuacji zaistnienia ustawowych przesłanek ma obowiązek wydania decyzji o treści określonej przepisami prawa. Przepis ten nie upoważnia organu do badania żadnych innych przesłanek skierowania kierowcy na badanie lekarskie niż sam fakt kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. Nie mają więc znaczenia żadne dodatkowe okoliczności, w jakich doszło do zdarzenia, takie jak stopień nietrzeźwości, dotychczasowe zachowanie kierowcy na drodze czy stan jego zdrowia fizycznego i psychicznego, jak również to, czy dana osoba ma w chwili kierowania na badania faktyczną lub prawną możliwość prowadzenia pojazdów. W razie stwierdzenia, że dana osoba prowadziła pojazd w stanie nietrzeźwości, starosta ma obowiązek wydania decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami. Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie otrzymanie odpisu prawomocnego wyroku karnego Sądu Rejonowego S. Wydział Karny – z dnia [...] lutego 2020 r. wydanego w sprawie o sygn. akt [...], uznającego skarżącego za winnego popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń, obligowało starostę do wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie. Nie miał on zatem żadnej możliwości analizowania wskazywanych przez skarżącego okoliczności związanych z dokonanymi u niego w dniu [...] grudnia 2019 r. pomiarami zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, ewentualnie uprawomocnieniem się tego wyroku czy też z jego sytuacją majątkową bądź zdrowotną. Skoro przesłany organowi odpis wyroku z dnia [...] lutego 2020 r., zawiera poświadczenie jego prawomocności - z dniem [...] marca 2020 r., zatem organ zobligowany był taką właśnie datę przyjąć. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu z dnia [...] września 2021 r. opisał zaskarżoną decyzję jako orzekającą o skierowaniu na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku "przeciwskazań psychologicznych" do kierowania pojazdami, podczas gdy decyzja ta wydana została na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami - nie dotyczącego przeciwskazań psychologicznych lecz przeciwskazań lekarskich - do kierowania pojazdami. Powyższy błąd nie miał jednak, w ocenie Sądu, wpływu na wynik sprawy bowiem z uzasadnienia decyzji Kolegium wynika jednoznacznie, że dotyczy ona rozstrzygnięcia z dnia [...] czerwca 2021 r. o skierowaniu na badania lekarskie (nie zaś psychologiczne) w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych (nie zaś psychologicznych) do kierowania pojazdami. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.