II SA/Sz 1152/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata celem wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy

Postanowieniem z dnia 8 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił jako niedopuszczalną skargę S. J. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1152/15. Odpis postanowienia wraz z informacją o przysługującym w terminie siedmiu dni zażaleniu, oraz o wymogu jego sporządzenia przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, został skarżącemu doręczony w dniu 22 lutego 2018 r. Zakreślony w pouczeniu termin na wniesienie zażalenia upłynął z dniem 1 marca 2018 r. W dniu 6 kwietnia 2018 r. S. J. nadał w urzędzie pocztowym wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku podał, że mieszka z żoną w M. przy ul. [...], wnioskodawca ani jego żona nie posiadają żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a ich dochód miesięczny w postaci świadczeń emerytalnych wynosi [...] zł netto miesięcznie. Zobowiązania i wydatki stałe wynoszą natomiast: wyżywienie ok. [...] zł, ubrania ok. [...] zł, chemia domowa [...] zł, gaz ok. [...] zł, energia elektryczna [...] zł, woda [...] zł, wywóz odpadów [...] zł, telefon [...] zł, leki ok. [...] zł. Wezwaniem z dnia 12 kwietnia 2018 r. starszy referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia, w terminie 7 dni: - dowodów potwierdzających wysokość emerytury, - wyciągów lub wykazów z wszystkich wnioskodawcy i jego żony rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie nieruchomości przy ul. [...] w M. , ewentualnie innych nieruchomości oraz leczenie, w okresie ostatnich trzech miesięcy, - decyzji w sprawie podatku od dotyczącej ww. nieruchomości za ostatni rok podatkowy, - dokumentu z którego wynika uprawnienie wnioskodawcy i jego żony do korzystania z tej nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie S. J. oświadczył, że dom w M. przy ul. [...] w M. którym mieszka wraz z żoną jest własnością córki A. M., a wydatki związane z jego utrzymaniem są ponoszone wspólnie z córką. Wnioskodawca i jego żona dokładają się do opłat za wodę, energię elektryczną i gaz, a pozostałe środki przeznaczają na leki i wyżywienie. Wnioskodawca przedłożył dowody potwierdzające wysokość świadczeń emerytalnych i wyciąg z jego rachunku bankowego prowadzonego przez [...] za okres od 20 stycznia 2018 r. do 20 kwietnia 2018 r. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Osoba składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy powinna złożyć zgodne z prawdą oświadczenie obejmujące dokładne dane o jej stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, również oświadczenie o niezatrudnianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Pojęcie "stan majątkowy" jest zbliżone do pojęcia "sytuacja majątkowa" i obejmuje dochody i majątek osób prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe, czy też wpływających na jego możliwości finansowe. Z oświadczenia wnioskodawcy złożonego na urzędowym formularzu wynika, dochody rodziny wynoszą [...] zł miesięcznie netto, a wydatki ponoszone na utrzymanie nieruchomości, leki i wyżywienie wynoszą [...] zł. S. J. wyjaśnił, że dom przy ul. [...] w M. należy do jego córki A. M., a koszty jego utrzymania wnioskodawca i jego żona dzielą z córką. Z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że córka skarżącego mieszka w M. przy ul. [...] i od [...] r. prowadzi działalność gospodarczą w M. pod adresem [...], oraz [...], a także w T. przy ul. [...] i w miejscowości R.. Nieruchomość w której zamieszkuje wnioskodawca wraz z żoną nie została wpisana do ewidencji jako miejsce prowadzenia działalności przez córkę. Tymczasem z informacji zawartych m. in. na stronie internetowej [...] ( [...]) wynika, że w nieruchomości tej oferowane są noclegi w pokojach 2, 3 i 4 osobowych, (łącznie [...] miejsc), osobą wskazaną do kontaktu jest żona wnioskodawcy, a zaliczki należy wpłacać na jej konto nr [...] prowadzone przez [...]. Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie podał, by żona uzyskiwała inne dochody poza emerytura, a w odpowiedzi na wezwanie nie przedłożył wyciągu z jej konta bankowego. Z wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawcy wynika, że spłaca on kredyt bankowy o którym nie wspomniał w oświadczeniu o wydatkach i zobowiązaniach stałych złożonym na urzędowym formularzu (ok. [...] zł miesięcznie), a ponadto gromadzi środki na rachunku inwestycyjnym ([...] zł miesięcznie) z którego wyciągu nie przedłożył. W dniu 15 lutego 2018 r., a więc już po wniesieniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, która została odrzucona, wnioskodawca opłacił ubezpieczenie OC za samochód [...] ([...] zł). W dniu 30 marca 2018 r. wnioskodawca otrzymał zwrot podatku PIT w kwocie [...]zł. Z rachunku bankowego strony nie wynika, by rzeczywiście ponosił on koszty utrzymania domu w którym mieszka, poza jedną opłatą za gospodarowanie odpadami uiszczoną w dniu 2 lutego 2018 r. w wysokości [...] zł. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, by rzeczywiście znajdował się w takiej sytuacji. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych zobowiązana jest złożyć zgodne ze stanem rzeczywistym oświadczenie o jej sytuacji majątkowe, rodzinnej i dochodach, a w odpowiedzi na wezwanie przedłożyć określone w nim dokumenty źródłowe. Wnioskodawca wraz z żoną mieszka w domu położonym w bezpośrednim sąsiedztwie morza, w którym oferowane są odpłatne noclegi, a żona wnioskodawcy jest osobą wskazaną do kontaktu w tej sprawie. S. J. nie podał, by żona uzyskiwała dochody z tytułu wynajmu pokoi. Nie jest jasne kto oferuje pokoje do wynajęcia w tej nieruchomości, nie jest to córka wnioskodawcy. S. J. nie udokumentował deklarowanych wydatków na leki ani na utrzymanie domu w którym mieszka, poza jedna opłatą za gospodarowanie odpadami. Mimo deklarowanych dochodów w całości pochłaniających udokumentowane wydatki skarżący ponosi koszty utrzymania samochodu, a nawet gromadzi systematycznie środki na rachunku inwestycyjnym. Reasumując stwierdzić należy, iż oświadczenie o sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach wnioskodawcy nie było pełne i nie pozwalało na ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. Wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów wnioskodawca wykonał zaś wybiórczo, przedkładając dowody mające świadczyć i jego trudnym położeniu. Nie pozwoliło to na ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, co uzasadnia oddalenie wniosku. Ponieważ S. J. nie wykazał w sposób przekonujący, by rzeczywiście znajdował się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie pełnych, czy też częściowych kosztów postępowania w sprawie którą zamierza zainicjować, wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.