II SA/Sz 1125/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w następującym składzie: Przewodniczący sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu [...] stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. B. i J. S. na postanowienie Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: 1. odrzucić skargę R. B.. 2. odrzucić skargę J. S..

Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu zażalenia R. B., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2019 r. o nałożeniu na wnoszącego zażalenie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu konstrukcji drewnianej na działce nr [...] w W. , gm. W.. Postanowienie organu II instancji doręczono R. B. w dniu 13 października 2020 r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru w aktach administracyjnych (k. [...]). W dniu 13 listopada 2020 r. (data stempla pocztowego na kopercie, k. [...] akt sądowych) R. B. i J. S. wnieśli, za pośrednictwem właściwego organu, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skargę na ww. postanowienie z dnia [...] września 2020 r. . W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: W myśl art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a."), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Według art. 54 § 1 p.p.s.a, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Odnośnie skargi R. B.. Jak wynika z akt, termin 30 dni do zaskarżenia opisanego na wstępie postanowienia organu II instancji, liczony od daty doręczenia ww. skarżącemu postanowienia (13 października 2020 r.), upływał w dniu 12 listopada 2020 r. (czwartek). Tymczasem skarga została nadana pocztą w dniu 13 listopada 2020 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. W zaistniałej sytuacji, skarga R. B. jest spóźniona i podlega odrzuceniu, o czym Sąd orzekł w pkt I postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. W przypadku skargi J. S. skarga także okazała się niedopuszczalna. W pierwszej kolejności należało ustalić, czy skarga ww. skarżącej pochodzi od podmiotu uprawnionego w rozumieniu art. 50 p.p.s.a. Uprawnionym do wniesienia skargi jest bowiem każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (art. 50 § 1 p.p.s.a.). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). O statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje zatem posiadanie interesu prawnego (art. 50 § 1 p.p.s.a.), brak przymiotu strony jest przesłanką materialnoprawną. Odrzucenie skargi uznać należy tylko wtedy za dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny, np. gdy skargę wniosła osoba, której ustawa szczególna nie przyznaje w konkretnym przypadku legitymacji. Sytuacja taka zaistniała w przypadku ww. skarżącej, w tej sprawie dotyczącej postanowienia organu egzekucyjnego II instancji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki obiektu, wydanego w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.). Mamy tu do czynienia z egzekucją obowiązku o charakterze niepieniężnym. Grzywna ma na celu zmobilizowanie do samodzielnego wykonania obowiązku i w razie jego spełnienia, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny podlegają umorzeniu. W przypadku wielu adresatów decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązków o charakterze niepieniężnym (np. nakazu rozbiórki), każdy z nich jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie nakazu. Natomiast grzywna w celu przymuszenia ww. obowiązku nie jest zobowiązaniem solidarnym. Postępowanie egzekucyjne o nałożenie takiej grzywny prowadzone jest w stosunku do każdego zobowiązanego oddzielnie. Stroną tego postępowania, jest tylko jeden z zobowiązanych do wykonania nakazu rozbiórki. W ramach tego postępowania osoba ta może zgłosić zarzuty, czy też kwestionować w drodze środków zaskarżenia rozstrzygnięcia zapadłe w tym postępowaniu, jednakże przysługują one wyłącznie określonemu w danym postępowaniu egzekucyjnym zobowiązanemu i żaden inny podmiot np. współwłaściciel nieruchomości, ww. środków prawnych w takiej sprawie zgłosić nie może. W konsekwencji, w przypadku zaskarżonego postanowienia organu w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia R. B. do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, wyłącznie tej osobie zobowiązanej przysługuje prawo kwestionowania przed sądem administracyjnym wymienionego postanowienia. Takiej legitymacji skargowej nie ma natomiast J. S., nawet wówczas, gdy legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości objętej nakazem rozbiórki. Z akt sprawy nie wynika, żeby skarżąca była uczestnikiem postępowania w sprawie objętej zaskarżonym postanowieniem o nałożeniu grzywny i nie doręczano jej tego postanowienia. Sąd zauważa zarazem, że podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono decyzji (zaskarżalnego postanowienia), może wnieść skargę przed upływem 30 dni, liczonego od daty doręczenia decyzji/postanowienia innej stronie tego postępowania. Jeżeli z tego uprawnienia ww. podmiot nie skorzysta, nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli. Zatem J. S., która nie brała udziału w postępowaniu egzekucyjnym i której nie doręczono postanowienia – mogłaby skorzystać z uprawnienia do złożenia przedmiotowej skargi jedynie wówczas, gdy po pierwsze wykazałaby własny interes prawny w kwestionowaniu zaskarżonego postanowienia, a po drugie dokonałaby czynności wniesienia skargi przed upływem terminu 30 dni, licznego od daty doręczenia przedmiotowego postanowienia stronie postępowania, tj. R. B.. Jak wynika tymczasem z ww. ustaleń, skarga obojga skarżących (wniesiona w jednym piśmie), została nadana w urzędzie pocztowym jeden dzień po terminie. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 za "inną przyczynę" niedopuszczalności skargi, uznaje się wniesienie skargi przez podmiot nielegitymowany, gdy brak interesu prawnego strony skarżącej jest oczywisty. W przedmiotowej sprawie bez wątpienia takiej legitymacji skargowej do kwestionowania postanowienia dotyczącego R. B., nie miała inna osoba, tj. J. S.. Z powyższych względów, niedopuszczalna skarga J. S. podlegała odrzuceniu, o czym Sąd orzekł w pkt II postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.