II SA/Sz 1100/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2021 r. przy udziale Prokuratora Rejonowego [...] sprawy ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.

1. Prezydent Miasta S., decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 341, ze zm. dalej przywoływaną jako "u.k.p.", orzekł o zatrzymaniu W. J. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), prawa jazdy kat[...] nr [...] blankiet nr [...] wydanego dnia [...] października 2001 r. i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Organ wskazał, że w wymaganym terminie Skarżący nie przedłożył orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. 2. W odwołaniu od decyzji Organu I instancji Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania Organu I instancji kwestionując zasadność skierowania go na badania lekarskie, jak też powołując się na brak możliwości finansowych zrealizowania obowiązku poddania się badaniu. Skarżący wskazał, że nie posiada samochodu, nie jest zawodowym kierowcą, nigdy nie otrzymał mandatu, nie popełnił wykroczenia, ani przestępstwa drogowego, nigdy też nie prowadził pojazdu pod wpływem alkoholu. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) oraz art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. – utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. W uzasadnieniu Organ wskazał, że warunkujący orzeczenie o zatrzymaniu prawa jazdy brak przedłożenia w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego, wynikający z uprzednio wydanej ostatecznej decyzji o skierowaniu na badania lekarskie, czyni uzasadnionym zatrzymanie prawa jazdy, niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy. Organ przy tym przywołał stosowne przepisy prawne. Organ wskazał, że w sprawie nie zaistniała obiektywna okoliczność uniemożliwiająca adresatowi obowiązku jego wykonanie a czas jaki upłynął bezskutecznie od dnia otrzymania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie, nie znajduje usprawiedliwienia. 4. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący wskazał, że SKO w sposób niestaranny przeanalizowało wszystkie dowody i okoliczności w sprawie. Skarżący podkreślił, że decyzja nie zawiera przesłanki faktycznej zatrzymania prawa jazdy a jedynie oparta jest na przepisach prawa. Dodał, że nie jest kierowcą zawodowym, nie kieruje tramwajem, nie dokonał żadnego wykroczenia, przestępstwa w ruchu drogowym ani nie spowodował żadnego zagrożenia w ruchu drogowym ze względu na stan zdrowia. Podkreślił, ze posiada prawo jazdy od roku 1976 i nie otrzymał żadnego mandatu ani punktu karnego, nie spowodował żadnej kolizji; nie posiada też żadnego samochodu ani innego środka mechanicznego. Zdaniem Skarżącego Prokuratura Rejonowa S. w S., kierując go na badania psychiatryczno-psychologiczne w uzasadnieniu przypisała mu zachowanie innej osoby. Wskazał, że od dnia [...] 2017 r. do dnia [...] 2018 r. pozbawiony był wolności. Skarżący wskazał, że [...] października 2017 r. Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w S. skierowała wniosek do Sądu Rejonowego [...] w S. [...] w celu skierowania na leczenie odwykowe a w dniu [...] marca 2019 r. Sąd ten postanowieniem odrzucił wniosek komisji. 5. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. 6. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa o COVID-19". Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Rozporządzenie Rady Ministrów z 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, wydane na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. poz. 1758 ze zm.) w § 1 ustaliło, że obszarem, na którym wystąpił stan epidemii wywołany zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazanie rodzajów obszarów, na których obowiązują dodatkowe ograniczenia, nakazy i zakazy w związku z wystąpieniem stanu epidemii obejmujący powiaty nastąpiło w wykazie będącym załącznikiem do rozporządzenia. W okolicznościach tej sprawy należy stwierdzić wypełnienie warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta S. będącego siedzibą tutejszego sądu oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. Zgodnie ze wskazaną regulacją brak jest podstaw do uzależnienia rozpatrzenia sprawy od zgody lub sprzeciwu strony. Niemożliwy jest bowiem do przewidzenia termin, w którym mogłoby nastąpić rozpatrzenie sprawy na rozprawie (por. postanowienie NSA z 5 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1745/18; wszystkie przytaczane orzeczenia dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 7. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie przejmują ich kompetencji do końcowego załatwienia sprawy administracyjnej i wydania rozstrzygnięcia. Orzeczenia sądów administracyjnych, w razie uwzględnienia skarg, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu bądź zobowiązują organ administracji publicznej do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy administracyjnej. 8. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1268), zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Z powyższego przepisu wynika, że fakt niepoddania się przez kierowcę badaniom lekarskim, lub ich nieprzedstawienie, w zakreślonym terminie, w oparciu o wydaną decyzję o skierowaniu na takie badania, zobowiązuje organ do podjęcia kolejnego kroku polegającego na zatrzymaniu prawa jazdy, przy czym nie jest to decyzja uznaniowa zależna od woli organu, gdyż organ jest związany dyspozycją przepisu art.102 ust.1 pkt 3 lit. a u.k.p. w pełnym zakresie. 9. W ocenie Sądu, trafnie przyjęły kontrolowane Organy, że ww. przypadek zaistniał w odniesieniu do Skarżącego, którego Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. skierował na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Stosownie do art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Zgodnie z art. 101 ust. 2 u.k.p., osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lub 3, jest obowiązana do: poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu (pkt 1), przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu (2). Termin ten ma charakter materialny, a więc jego niedochowanie musi skutkować wydaniem przez organ decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W oparciu o niewadliwie ustalony przez organy stan faktyczny sprawy, Sąd wskazuje, że Skarżący nie wypełnił ww. obowiązku przedstawienia orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Jak trafnie wskazał Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nieprzedstawienie przedmiotowego orzeczenia lekarskiego w ustalonym terminie stanowi niezbędny i wystarczający warunek wszczęcia postępowania administracyjnego, a następnie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Skarżący zakwestionował decyzje organów obu instancji wydanych w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, podnosząc zarzuty błędnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Sąd uznaje za nietrafne na gruncie sprawy wywody Skarżącego, gdyż dla zatrzymania prawa jazdy nie ma znaczenia, że Skarżący nie popełnił wykroczenia czy przestępstwa w ruchu drogowym ani to, że aktualnie nie posiada auta. Podkreślenia wymaga, że żadna argumentacja tego rodzaju bez przedstawienia stosownego orzeczenia lekarskiego nie może odnieść skutku na gruncie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. 10. Podkreślenia wymaga, że Organy wzięły pod uwagę fakt przebywania Skarżącego w zakładzie karnym, a wezwanie do przedłożenia orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, wydanego przez uprawnionego lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z [...] sierpnia 2019 r. Skarżący odebrał osobiście w dniu [...] sierpnia 2019 r. już po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności, w miejscu zamieszkania. Nie znajduje zatem uzasadnienia także argument Skarżącego o przebywaniu w zakładzie karnym od [...] 2017 do [...] 2018 r. Warto zauważyć, ze Prezydent Miasta S. zainicjował postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy w związku niedostarczeniem w terminie orzeczenia lekarskiego w dniu [...] grudnia 2020 r. Związanie decyzją o skierowaniu na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami organów obu instancji orzekających w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oznacza, że organy te nie mogą czynić już samodzielnych ustaleń co do stanu zdrowia Skarżącego, czy faktu posiadania lub nie pojazdu mechanicznego, ale w pełnym zakresie winny uwzględnić okoliczność zobowiązania Skarżącego do poddania się przedmiotowemu badaniu lekarskiemu i przedstawieniu stosownego orzeczenia dotyczącego stanu zdrowia w kontekście możliwości uczestniczenia przez niego w ruchu drogowym, jako kierowca. Argumentacja skargi nie mogła tym samym wpłynąć na prawidłowość wydania decyzji Organów obu instancji. 11. W granicach poddanych kontroli na gruncie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p., istotne jest jedynie, że Skarżący nie przedstawił Organowi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego (pomimo istnienia ostatecznej decyzji Organu w tym przedmiocie), wydanego przez lekarza posiadającego stosowne kwalifikacje, ani nie wyjaśnił uzasadnionych obiektywnie przyczyn nieprzedłożenia tego orzeczenia. Do tego rodzaju przyczyn nie można zaliczyć braku pojazdu, czy dotychczasowego bezkolizyjnego okresu posiadania prawa jazdy, jak i aktualnego stanu zdrowia i stosunków rodzinnych Skarżącego. 12. Sąd uznał, że Organy zebrały pełny i prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy i przedstawiły tę ocenę w uzasadnieniu decyzji, spełniającej wymogi w zakresie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, stąd zarzuty naruszenia w sprawie przepisów postępowania, nie znajdują uzasadnienia. 13. Podsumowując zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o niewadliwie ustalony stan faktyczny sprawy, który uzasadniał zastosowanie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. i wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Sąd nie dostrzegł z urzędu innych, niż podniesione skargą, uchybień przepisom prawa materialnego lub procesowego, które mogłyby mieć odpowiedni wpływ na wynik sprawy. 14. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.