II SA/Sz 1053/19

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. F. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej za postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w sprawie ze skargi G. B. na Prezydenta Miasta w przedmiocie rozstrzygnięcia naboru na wolne stanowisko urzędnicze p o s t a n a w i a: przyznać radcy prawnemu M. F. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – kwotę 221,40 (dwieście dwadzieścia jeden 40/100) złotych, która obejmuje kwotę 180 zł, powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone skarżącemu na zasadzie prawa pomocy oraz zwrot wydatków w kwocie 17,70 zł (siedemnaście 70/100).

Postanowieniem wydanym w dniu 13 lutego 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę G. B. na Prezydenta Miasta w przedmiocie rozstrzygnięcia naboru na wolne stanowisko urzędnicze. Następnie postanowieniem z dnia 2 marca 2020 r., sygn. akt II SPP/Sz 40/20 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie odmówił zmiany postanowienia z dnia 16 grudnia 2019 r. odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowił radcę prawnego. Na tej podstawie, Okręgowa Izba Radców Prawnych w S., na pełnomocnika skarżącego wyznaczyła radcę prawnego M. F.. Wyznaczony pełnomocnik zapoznał się w siedzibie Sądu z aktami sprawy i w dniu 4 czerwca 2020 r. złożył oświadczenie G. B. o rezygnacji z wnoszenia skargi kasacyjnej od wydanego postanowienia. Nadto pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz o zwrot wydatków poniesionych na korespondencję w kwocie 11,80 zł oświadczając, że pomoc ta nie została opłacona w całości ani w części. Mając na uwadze fakt, że złożone przez pełnomocnika pismo procesowe wraz z załączonym oświadczeniem skarżącego nie wyczerpywało znamion ani skargi kasacyjnej ani opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2020 r. st. referendarz sądowy zobowiązał pełnomocnika do nadesłania w terminie 7 dni, od daty doręczenia niniejszego wezwania skargi kasacyjnej bądź opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – pod rygorem przyjęcia, że pełnomocnik nie sporządził żadnego z wymienionych pism procesowych. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik złożył pismo procesowe, w którym oświadczył, że: - nie może przedstawić opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, ponieważ w jego opinii – wskutek znacznej rozbieżności w orzecznictwie – podstawy kasacyjne istnieją, - nie może przedstawić skargi kasacyjnej, ponieważ nie została ona sporządzona i wniesiona zgodnie ze stanowiskiem skarżącego. W uzasadnieniu pełnomocnik opisał stan faktyczny sprawy oraz podstawy kasacyjne z przywołaniem orzeczeń sądów administracyjnych w tym zakresie, nadto wniósł o przyznanie wynagrodzenia w wysokości 150% stawki minimalnej podwyższonego o podatek VAT z powodu zwiększonego nakładu pracy związanego z koniecznością sporządzenia niniejszego pisma oraz zwrotu wnioskowanych wydatków w kwocie podwyższonej o 5,90 zł z tytułu nadania niniejszego pisma. Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz.2325) – dalej "p.p.s.a.", wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady przyznawania wynagrodzenia w niniejszej sprawie reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 68). Pełnomocnik w sprawie został ustanowiony już na etapie postępowania drugoinstancyjnego. W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia opłata w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny wynosi 75 % opłaty określonej w pkt 1lit. c tego paragrafu (tj. 240 zł), nie mniej niż 120 zł. W myśl natomiast § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Z uwagi na to, że ustawodawca pozostawił możliwość uwzględnienia przez sąd (referendarza sądowego) pewnych nadzwyczajnych okoliczności, które zwiększają nakład pracy profesjonalnego pełnomocnika procesowego należało rozważyć czy faktycznie istnieją podstawy do przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi w podwyższonej kwocie. Generalnie przyjmuje się, że podwyższenie wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych jest możliwe po wykazaniu przez pełnomocnika, że znajduje to uzasadnienie w rodzaju i stopniu zawiłości sprawy oraz niezbędnym nakładzie pracy pełnomocnika. W ocenie referendarza brak jest podstaw do zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych, ponieważ pełnomocnik nie wskazał żadnych szczególnych okoliczności wymagających zwiększonego nakładu pracy. Nie można przyjąć, by podejmowane czynności, w tym czas poświęcony na wyjaśnienie skarżącemu okoliczności sprawy i przygotowanie pisma procesowego, stanowiły o wykroczeniu poza granice zwykłej staranności, jakiej wymaga się od profesjonalnego pełnomocnika, który to podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu radcy prawnego. W orzecznictwie wskazuje się, że nie ma powodów do podwyższenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, gdy jego aktywność w wypełnianiu obowiązków w toku całego postępowania nie przekracza granic zwykłej staranności (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II FZ 878/12). Mając na uwadze fakt, że w niniejszej sprawie pełnomocnik sporządził pismo procesowe, w którym przedstawił argumentację przemawiającą za wniesieniem skargi kasacyjnej przyznano zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 221,40 zł, na którą składa się opłata określona w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia (180 zł) podwyższona o 23 % stawki podatku od towarów i usług. Dodatkowo należało orzec o zwrocie wydatków w wysokości 17,70 zł z tytułu poniesionych kosztów korespondencji. Wobec tego, starszy referendarz sądowy działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.