II SA/Sz 1025/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. i M. P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Koszalinie z dnia 12 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodów postanawia odrzucić skargę

M. P. i M. P. (dalej jako: "skarżące") wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Koszalinie z dnia 12 października 2023 r. nr [...], w zakresie pkt 2 dotyczącego oddalenia wniosków dowodowych skarżących w postępowaniu w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Koszalinie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej wskazując, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości wnoszenia skarg do sądów administracyjnych na naruszenie przepisów prawa w postępowaniu administracyjnym będącym w toku (z wyjątkiem bezczynności i przewlekłości postępowania). Skarga dotyczy postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji na podstawie art. 71a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku położonego przy ul. [...] w K., na działce nr [...], obręb ewidencyjny [...]. Skarżące kwestionują postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 14 lipca 2023 r. nr [...] wstrzymujące użytkowanie przedmiotowego budynku w części dotyczącej funkcji niemieszkalnej oraz nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, zgodnie z art. 71a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zmienione postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2023 r. w zakresie terminu wykonania obowiązku. Postanowienie takie nie podlega odrębnemu zaskarżeniu, dlatego skarżące składają liczne wnioski, uwagi, zastrzeżenia, a nawet zarzucają organowi popełnienie przestępstwa. Z dniem 30 listopada 2023 r. upłynął termin na wykonanie obowiązku nałożonego postanowieniem, obowiązek nie został wykonany. Organ nadzoru budowlanego przystąpi do wykonywania dalszych czynności w sprawie zmierzających do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę i w ramach tych czynności ponownie przeanalizuje wnioski stron. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Przed merytoryczną oceną wniesionej skargi obowiązkiem Sądu jest ustalenie, czy akt lub czynność podlegający zaskarżeniu dotyczy kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli określa przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. zgodnie z którym, kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615 z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), oraz w sprawach w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Mając na uwadze powołane przepisy, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych, powołanych do kontroli określonej działalności administracji publicznej. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Koszalinie o nie uwzględnieniu wniosków dowodowych skarżących w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Postępowanie to jest w toku, nie zostało wydane postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną ani decyzja nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku. Przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości odrębnego zaskarżania do sądu administracyjnego działań organu dotyczących postępowania dowodowego. Czynności takie mogą być kwestionowane wyłącznie w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a następnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 1 w związku z art. 52 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami skargę do sądu administracyjnego można wnieść na decyzję administracyjną, po wykorzystaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie. Skarga do sądu administracyjnego przysługuje także na postanowienie organu odwoławczego ustalające opłatę legalizacyjną (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie postępowanie legalizacyjne nie zostało jeszcze zakończone. Z powodów wskazanych powyżej, skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.