Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Rz 993/25

Wyrok WSA w Rzeszowie z 14 listopada 2025 r., II SA/Rz 993/25 – ewidencja gruntów i budynków

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia
14 listopada 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ WSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2025 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 5 czerwca 2025 r. nr GK-II.7221.62.2025 w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia 15 kwietnia 2025 r. nr GK.6620.58.4.2024; II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie na rzecz skarżącego D. W. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi D.W. (dalej: "skarżący") jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie (dalej: "PWINGiK" lub "organ odwoławczy") z dnia 5 czerwca 2025 r. nr GK-II.7221.62.2025 w sprawie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Starosta [....] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") w latach 2018-2019 przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków na obszarze obrębu [...], gmina [...]. Informacja Starosty [...] o tym, że projekt operatu opisowo-kartograficznego z modernizacji stał się operatem ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...], została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego dnia [...] 2019 r., pod poz. [...]. Operat techniczny, który powstał w wyniku prac modernizacyjnych został wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30 września 2019 r. pod numerem [...]. Pismem z dnia 24 stycznia 2023 r. skarżący, nawiązując do wykonanej w 2019 roku modernizacji ewidencji gruntów i budynków, zwrócił się do Starosty "o ponowne ustalenie granic działek ewidencyjnych [...]". W jego ocenie "prace geodezyjne zostały nieprawidłowo wykonane, a ustalone granice nie zostały ustalone zgodnie z ostatnim spokojnym stanem posiadania lub na zgodne oświadczenie stron". W piśmie tym skarżący wskazał dokumenty, które jego zdaniem świadczą o błędnym wykazaniu granic powyższych działek w aktualnie obowiązującym operacie ewidencyjnym. Następnie w wyniku doprecyzowania wniosku, w piśmie z dnia 17 marca 2023 r. skarżący wskazał, że ma zastrzeżenia do wszystkich działek oraz granic wskazanych we wniosku z dnia 24 stycznia 2023 r. oraz wniósł o ponowne ustalenie granic: działki nr [...] z działką nr [...], działki nr [...] z działką nr [...] oraz działki nr [...] z działką nr [...]. W wyniku przeprowadzonego w tej sprawie postępowania, Starosta decyzją z dnia 4 lipca 2024 r. nr GK.6620.58.4.2024, orzekł o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [....]. Na skutek odwołania skarżącego, PWINGiK decyzją z dnia 15 października 2024 r. nr GK-II.7221.125.2024 uchylił decyzję Starosty z dnia i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Kolejną decyzją nr GK.6620.58.4.2024 z dnia 18 listopada 2024 r. Starosta orzekał o umorzeniu postępowania w ww. sprawie. Również ta decyzja została uchylona decyzją PWINGiK z dnia 9 stycznia 2025 r. nr GK-II.7221.125.2024. W pismach z dnia 12 lutego 2025 r. i z dnia 27 marca 2025 r. skarżący po raz kolejny sprecyzował swoje żądania, wnosząc o ponowne ustalenie granic działek ewidencyjnych przez wykonawcę prac modernizacyjnych. Decyzją z dnia 15 kwietnia 2025 r. nr GK.6620.58.4.2024, Starosta odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...], polegającej na zmianie przebiegu granic: - działki nr [...] z działką nr [...], - działki nr [...] z działką nr [...], - działki nr [...] z działkami nr [...] i [...], - działki nr [...] z działką nr [...], - działki nr [...] z działką nr [...] oraz - działki nr [...] z działkami nr [...] i [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, gdyż w analizowanych danych ewidencyjnych nie doszukano się błędów, a skarżący nie przedłożył dowodów, które mogłyby stanowić podstawę zmian w ewidencji. Organ wskazał, że przedstawione przez skarżącego dowody, tj. wyrok Sądu Rejonowego w [...] Sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 1977 r., zgodnie z którym W. i A.W. nabyli na zasadach ustawowej wspólności małżeńskiej przez zabudowę działkę nr [...] oraz postanowienie tego Sądu o sygn. akt [...] dotyczące stwierdzenia nabycia spadku po W.W., zgodnego działu spadku i zniesienia współwłasności, nie mogą stanowić podstawy do wykazania granic działek w ewidencji. Starosta zaznaczył również, że w zasobach powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej w [...] nie odnaleziono dokumentacji geodezyjnej z rozgraniczenia [...], na które powołuje się skarżący. Ponadto na podstawie zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji i oświadczeń, organ I instancji ustalił, że pomiędzy pełnomocnikiem wnioskodawcy, tj. A.W., a J.W. i jej matką W.K. istnieje od lat spór graniczny. Dokonując analizy atrybutów punktów granicznych Starosta stwierdził, że większość punktów granicznych (poza punktami granicznymi nr [...]) posiada niską dokładność i nie spełnia kryteriów dokładnościowych. Organ wskazał, że skarżący może wobec tego w każdym czasie na własny koszt zlecić ustalenie przebiegu granic działek, uprawnionej do tego jednostce wykonawstwa geodezyjnego, a wynik tych prac posłuży do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Starosta wyjaśnił, że zmiana danych ujawnionych w ewidencji, która została ukształtowana o zalegające w jej zasobach dokumenty, wymaga przedłożenia dokumentów "aktualniejszych", a więc takich, które dowodzą, że aktualny stan ewidencyjny się zmienił, ewentualnie, że ten wprowadzony uprzednio - był wadliwy. Postępowanie ewidencyjne służy bowiem do rejestracji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach - w postępowaniu takim nie można rozstrzygać uprawnienia wnioskodawcy do gruntu. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że to organ powinien ustanowić biegłego geodetę, przeprowadzić czynności na gruncie i ustalić położenie znaków i śladów granicznych. Zaznaczył, że na gruncie widnieją betonowe słupki graniczne, które z łatwością można zweryfikować. Zasygnalizował, że problem przebiegu granicy działek nie istniał przed modernizacją ewidencji. W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, PWINGiK opisaną na wstępie decyzją z dnia 5 czerwca 2025 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a.") i art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 z późn. zm.; dalej: "P.g.k."), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu odwoławczego ustalenia dotyczące przebiegu granic pomiędzy wymienionymi działkami nie budzą wątpliwości i wynikają z dostępnych dla organu dokumentów. Organ podkreślił, że procedura aktualizacji danych ewidencyjnych polega przede wszystkim na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych, które zastępują wpisy wcześniejsze, przy czy strona będąca zainteresowana aktualizacją danych ewidencyjnych, winna zmianę tą poprzeć stosowną dokumentacją. Skoro jednak skarżący nie przedstawił żadnych nowych dowodów, nie było też podstaw uzasadniających żądaną aktualizację. Organ wskazał, że skarżący nie dążył do zaktualizowania wpisu w ewidencji w oparciu o nowe zdarzenie prawne uzasadniające wprowadzenie zmiany, ale do zweryfikowania aktualnych danych ewidencyjnych w oparciu o treść dokumentów stanowiących podstawę zdarzeń zaewidencjonowanych wcześniej. PWINGiK dodał, że w zasobach powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej w [...] nie odnaleziono dokumentacji geodezyjnej z rozgraniczenia [...], na które skarżący powoływał się w toku prowadzanego postępowania. Ustalono również, że Urząd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia 21 marca 1991 r. nr [...] wszczął postępowanie rozgraniczeniowe celem ustalenia przebiegu granicy między gruntami oznaczonymi jako działki nr [...] i nr [...] (własność K.W., w użytkowaniu W. i A.W.) z działkami ewidencyjną nr [...], [...], [...], [...] (własność B.K.). Postępowanie rozgraniczeniowe nie zostało jednak zakończone i nie wydano decyzji w tej sprawie, ani nie został zawarty akt ugody. Natomiast odnosząc się do zarzutów odwołania, dotyczących nieprawidłowości, podczas przeprowadzonej w latach 2018-2019 modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], PWINGiK wyjaśnił, że zarzuty dotyczące danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, ujawnionych w operacie można było zgłaszać w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym stosownych informacji, tj. do dnia 9 listopada 2019 r. Wszystkie pisma złożone po tym terminie, traktowane są jako wnioski o zmianę danych ewidencyjnych, w związku z czym wnioskodawca winien przedłożyć dokumentację geodezyjną, celem zrealizowania wniosku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący, reprezentowany przez A.W., zarzucił organowi naruszenie: - § 33 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390 z późn. zm.; dalej: "rozporządzenie") poprzez jego nie zastosowanie i nie ustalenie przez geodetę po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów - prawidłowej granicy pomiędzy spornymi działkami, podczas gdy w terenie znajdowały się znaki i ślady graniczne, które wskazywały na dotychczasowy przebieg granic pomiędzy działkami, a ponadto skarżący wskazywał na mapki obrazujące przebieg dotychczasowej granicy między działkami; - art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 2 i 3 k.p.a., polegające na niewłaściwym ustaleniu stanu faktycznego i pominięciu w nim faktu, że granica pomiędzy: działką [...] a działką [...] oraz działką [...] a działkami [...] i [...], została ustalona w postępowaniu rozgraniczeniowym przeprowadzonym w dniu 21 marca 1991 r., nr [...], w którym zostały postawione punkty graniczne pomiędzy działkami, wskazujące prawidłowy przebieg granicy, a także granica pomiędzy: działką [...] a działkami [...] i [...] została ustalona w wyniku sądowego podziału działki nr [...] na działki [...] i [...], który miał miejsce 8 maja 1977 r. i wówczas dokonano ustalenia granic przez biegłego geodetę sądowego C.C. i na tej podstawie postawiono ogrodzenie, które jest obecne do dnia dzisiejszego; - art. 8 k.p.a. poprzez brak prowadzenia postępowania w sposób zapewniający zachowanie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich kultury prawnej. W oparciu o tak przedstawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie dowodów z wymienionych w skardze dokumentów. W odpowiedzi na skargę PWINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia 4 listopada 2025 r. do twierdzeń skargi odniosła się J.W., wskazując, że znaki graniczne nie wskazują prawidłowej granicy pomiędzy działkami, ponieważ są one regularnie przekopywane przez Państwa W. na ich korzyść. Zdaniem wymienionej, nie jest prawdą, że ogrodzenie pomiędzy działkami znajduje się tam od przeszło 30 lat, a co najwyżej od 15 lat. Nie jest również prawdą, że spory o granicę pomiędzy działkami wynikły dopiero w latach 2018/2019, a trwają one od zawsze, ponieważ Państwo W. co roku przeorują granicę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja PWINGiK z dnia 5 czerwca 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 15 kwietnia 2025 r. o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Sprawy z zakresu prowadzenia ewidencji gruntów i budynków uregulowane są przepisami ustawy P.g.k. oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 219 z późn. zm. - zwanego dalej rozporządzeniem Egib), które z dniem 31.07.2021 r. zastąpiło poprzednio obowiązujące w tym przedmiocie rozporządzenie z dnia 29 marca 2001 r. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy P.g.k., ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach, lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących nimi. Obejmuje ona informacje wskazane w art. 20 tej ustawy, w tym dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (ust. 1 pkt 1). Z art. 7d pkt 1 ustawy P.g.k. wynika, że ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Z kolei przepisy art. 22 ustawy P.g,k., określają obowiązki dotyczące zgłaszania zmian danych ewidencyjnych. Art. 24 ustawy P.g.k., zawiera natomiast unormowania dotyczące prowadzenia operatu ewidencyjnego, sposobu jego aktualizacji i udostępniania zawartych w nim danych. Jak wynika z art. 24 ust. 2a ustawy P.g.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, materiałów zasobu, wykrycia błędnych informacji; na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. W art. 24 ust 2b ustawy P.g.k. określono natomiast, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych,. aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, wpisów w innych rej estrach publicznych, dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust 2b; w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c ustawy P.g.k.). Jednocześnie w § 29 rozporządzenia Egib zapisano, że źródłami danych ewidencyjnych są: materiały zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym; wyniki pomiarów geodezyjnych lub oględzin; dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach; dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne. Przepis § 29a rozporządzenia Egib stanowi, że: Aktualizacja ewidencji następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub z obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub ze stanem prawnym oraz z obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych. Przez dane błędne rozumie się takie dane zawarte w ewidencji, które nie mają potwierdzenia w zbiorze dokumentów, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy P.g.k. Z § 30 ust. 1 rozporządzenia Egib wynika z kolei, że przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji, wykazuje się na podstawie: 1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby: postępowania rozgraniczeniowego, postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów, postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości, postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, podziału nieruchomości, wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych; innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic; dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji. Z treści powołanych wyżej przepisów prawa odnoszących się do zasad aktualizacji ewidencji gruntów i budynków wynika jednoznacznie, że postępowanie w tym zakresie jest znacznie sformalizowane i opiera się na dokumentach wystawionych w prawidłowej formie, których treść ma jedyny wpływ na zapisy dokonane w przedmiotowej ewidencji. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było przez Starostę [...] na wniosek skarżącego z dnia 24.01.2023 r., który został sprecyzowany pismami z dnia z dnia: 17.03.2023 r., 07.11.2024 r., 03.12.2024 r., 12.02.2025 r. i 27.03.2025 r. Kwestionował on prawidłowość ustalenia granic działek w toku modernizacji i wniósł o ich ponowne ustalenie przez wykonawcę prac modernizacyjnych. Organy wskazały, że jak wynika z art. 24 a ust. 4, 5 i 6 P.g.k.projekt operatu opisowo - kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób zainteresowanych w siedzibie starostwa powiatowego, a każdy czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie może w okresie jego wyłożenia zgłaszać do nich uwagi. Upoważniony pracownik starostwa, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo - kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu łub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7). Po upływie ww. terminu projekt operatu opisowo - kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków, o czym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa (ust. 8). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo - kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia tego ogłoszenia zgłaszać zarzuty do tych danych (ust. 9). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10). Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo - kartograficznym nie są wiążące (ust. 11). Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków (ust. 12). Starosta [...] działając zgodnie z zasadami określonymi w art. 24 a ustawy P.g.k., a także obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 393) zwanego dalej starym rozporządzeniem, zarządził w 2018 r. przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze obrębu ewidencyjnego [...], gmina [...]. Projekt operatu opisowo - kartograficznego ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] był wyłożony do publicznego wglądu osób zainteresowanych w siedzibie Starostwa Powiatowego w [...] w okresie od dnia 12.08.2019 r. do dnia 02.09.2019 r. Skarżący w dniu 22.08.2019 r. zapoznał się z danymi zawartymi w projekcie operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] i odmówił złożenia podpisu oraz w dniu 29.08.2019 r. wniósł uwagi do projektu operatu egib. Zainteresowany zawnioskował o wykazanie granic działek nr [...] zgodnie z użytkowaniem. Wobec zaleceń upoważnionego pracownika Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami, Pana J.K., Wykonawca prac dokonał ponownej analizy materiałów z opracowania granic ww. działek i sporządził opinię techniczną na podstawie, której Organ pismem nr GK.6620.58.10.2021 z dnia 10.03.2021 r. udzielił Panu D.W. stosownych wyjaśnień i poinformował, że zgłoszone uwagi są bezzasadne. Wobec upływu terminów określonych w procedurze modernizacyjnej, zgodnie z art. 24 a ust. 8 ustawy P.g.k. informacja Starosty [...] o tym, że projekt operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...] stał się operatem ewidencji gruntów i budynków została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z dnia [...].[...].2019 r. poz. [...]. Operat techniczny, który powstał w wyniku prac modernizacyjnych został wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30.09.2019 r. pod numerem [...]. W terminie przewidzianym w art. 24 a ust. 9 ustawy P.g.k., Zainteresowany nie złożył zarzutów do danych ujawnionych w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym obrębu [...], odnośnie przebiegu granic działek nr [...] z działkami sąsiednimi. Organ I instancji szczegółowo przeanalizował prawidłowość ustalenia granic działek skarżącego w postępowaniu modernizacyjnym stwierdzając, że zostały one ustalone prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ustalenia te, bez ich powielania zaakceptował organ II instancji. Stwierdził on, że z opisanej w zaskarżonej decyzji, szczegółowej analizy stanu faktycznego i prawnego wynika bowiem, że większość punktów granicznych (poza punktami granicznymi nr [...]), znajdujących się na granicy pomiędzy: działką nr [...] a działką nr [...], działką nr [...] a działką nr [...], działką nr [...] a działkami nr [...] i nr [...], działką nr [...] a działką nr [...], działką nr [...] a działką nr [...] oraz działką nr [...] a działkami nr [...] i nr [...], została wykazana na podstawie operatu nr [...] z modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30.09.2019 r. (karty 48-136 akt organu pierwszej instancji). PWINGiK zaznaczył, że przyjęcie dokumentacji do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oznacza, że uznana została za wykonaną zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa z zakresu geodezji i kartografii. W związku z powyższym, dokumentacja ta przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków podlega jedynie ocenie jako środek dowodowy (materiał źródłowy), mający stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. W szczególności organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny przyjęty do zasobu, jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na jego przedmiot. Wnikliwa analiza akt sprawy wykazała, że ustalenia dotyczące przebiegu granic pomiędzy: działką nr [...] a działką nr [...], działką nr [...] a działką nr [...], działką nr [...] a działkami nr [...] i nr [...], działką nr [...] a działką nr [...], działką nr [...] a działką nr [...] oraz działką nr [...] a działkami nr [...] i nr [...] - nie budzą wątpliwości i wynikają z dostępnych dla organu dokumentów. Organ I instancji szczegółowo przeanalizował prawidłowość ustalenia granic działek skarżącego w postępowaniu modernizacyjnym stwierdzając, że zostały one ustalone prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ustalenia te, bez ich powielania zaakceptował organ II instancji. Sąd podziela stanowisko organów, które wskazały, że procedura aktualizacji danych ewidencyjnych polega przede wszystkim na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych, które zastępują wpisy wcześniejsze, przy czy strona będąca zainteresowana aktualizacją danych ewidencyjnych, winna zmianę tą poprzeć stosowną dokumentacją. Skarżący nie wskazał również innej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu, zawierającej wykazy zmian danych ewidencyjnych będących przedmiotem wniosku. Sam fakt, że ujawniony przebieg granic jest inny, niż by tego oczekiwał skarżący, nie wskazuje automatycznie na wadliwość wykonania kolejnych prac geodezyjnych, czy też ogólniej - na wadliwość prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy zaskarżone decyzje należało jednak wyeliminować z obrotu prawnego. Niespornie skarżący nie dążył do zaktualizowania wpisu w ewidencji w oparciu o nowe zdarzenie prawne uzasadniające wprowadzenie zmiany (zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy P.g.k.), ale do zweryfikowania aktualnych danych ewidencyjnych w oparciu o treść dokumentów stanowiących podstawę zdarzeń zaewidencjonowanych wcześniej. Prawidłowość kontrolowanych rozstrzygnięć warunkowana była w okolicznościach sprawy prawidłowością przeprowadzenia procedury modernizacyjnej pod względem formalnym i merytorycznym. Zdaniem Sądu – niekwestionowana w sprawie jest okoliczność – nierozpoznania uwag skarżącego złożonych zgodnie z art. 24a ust. 7 P.g.k. (jak ustaliły organy w dniu 29.08.2019 r.), w terminie wynikającym z tego przepisu. Rozpoznanie tychże uwag, co ważne niedostępnych dla Sądu, gdyż nie zalegają one w aktach sprawy, nastąpiło dopiero w 2021 r., z oczywista obrazą art. 24a ust. 7 P.g.k. Skarżący wykazał, że wadliwe działanie organu prowadzącego modernizację spowodowało naruszenie jego praw, gdyż oczekiwał – bezskutecznie – na rozpoznanie swoich uwag. Fakt nieskorzystania przez skarżącego z prawa do złożenia zarzutów do modernizacji nie zmienia tej oceny. Należy podkreślić, że w świetle 24a P.g.k. (Dz. U. z 2005.240.2027) projekt operatu opisowo-kartograficznego sporządzonego przez wykonawcę prac modernizacyjnych podlega wyłożeniu. W okresie wyłożenia, mogą być zgłaszane do niego uwagi (ust. 6) i są one rozpatrywane (ust. 7). Jednocześnie, w świetle ust. 8, po upływie terminu (wyłożenia i zgłaszania uwag) projekt operatu staje się właściwym operatem, o czym informacje zamieszcza się w dzienniku urzędowym. Wówczas możliwość kwestionowania jego treści została uregulowana poprzez instytucję wniesienia zarzutów albo wniosków o zmianę ewidencji (ust. 9 i 12). Regulując stosunkowo formalistycznie procedurę kwestionowania przyjętego operatu ewidencji gruntów (rozpatrywanie zarzutów w formie wydania decyzji administracyjnej lub, zastosowanie zmian w ewidencji) prawodawca kwestie wnoszenia uwag do projektu potraktował bardziej elastycznie, uregulowania w tym zakresie są stosunkowo zdawkowe. Wnoszenie uwag stanowi swoistą, stosunkowo mało sformalizowaną, procedurę (poinformowanie strony o sposobie załatwienia, sporządzenie "wzmianki"), w ramach której organ właściwy w sprawie ewidencji, może, jeszcze przed przekazaniem projektu operatu do zasobów ewidencji (gdy stanie się on operatem właściwym), dokonać jego stosownej korekty, w zakresie, w jakim dotyczy to uwag (choć wniosek taki nie wynika expressis verbis z treści ust. 6-8). Przepisy art. 24a P.g.k. nie regulują ani kwestii końcowego terminu rozpatrzenia wniesionych uwag (nie może być to przecież z oczywistych racjonalnych przesłanek ostatni dzień wyłożenia projektu, skoro w tym dniu mogą być także jeszcze zgłoszone uwagi) ani nie wyłączają w tym zakresie możliwości przeprowadzenia czynności wyjaśniających (np. w terenie). Wobec powyższego nie można przyjąć braku możliwości dokonywania stosownych korekt na projekcie operatu już po jego wyłożeniu, wobec zgłoszenia w jego trakcie stosownych uwag. Do czasu rozstrzygnięcia o zasadności zgłoszonych uwag, pomimo upływu terminu określonego w art. 24a ust. 4 ustawy, projekt operatu nie staje się operatem w rozumieniu ust. 8 art. 24a P.g.k. (tak słusznie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 września 2011 r., I OSK 1593/10). Niemożliwe jest rozpoznanie uwag do projektu operatu po ogłoszeniu informacji przez Starostę w trybie art. 24a ust. 8 P.g.k. (Dz. U. z 2005.240.2027). W niniejszej sprawie Sad nie jest w stanie zweryfikować dokonanej przez organy oceny prawidłowości zmian w ewidencji gruntów i budynków dokonanych podczas modernizacji, gdyż nie dysponuje pismem skarżącego zawierającym uwagi, a jedynie relacją organów w tym zakresie. Także "odpowiedź na uwagi" z dnia 10 marca 2021 r. z dołączonym doń operatem technicznym "rozpatrzenie uwagi D.W." ma ogólnikowy charakter, potwierdza rozbieżność pomiędzy stanem użytkowania na gruncie, a wykreślonymi granicami, nie odnosi się do twierdzeń skarżącego o sprzeczności tych granic z wydanymi w sprawie orzeczeniami sądów. Reasumując, "odebranie" skarżącemu prawa do kwestionowania granicy działek w postępowaniu aktualizacyjnym uzasadnione nieprzedłożeniem przez niego nowego operatu, w okolicznościach sprawy nie znalazło akceptacji Sądu. Uzasadnienie decyzji organów obu instancji nie daje satysfakcjonującej odpowiedzi na pytania zawarte w skardze. Przykładowo, co do granic działki nr [...] z działka nr [...], organ I instancji stwierdził, że : "z kolei granice działki nr [...] z działką nr [...] (pozycja protokołu ustalenia granic nr B3689, karta akt sprawy nr 66) oraz działki nr [...] z działkami nr [...] i [...] (pozycje protokołu ustalenia granic nr B3702 i B3705, karty akt sprawy nr 81 i 82) zostały ustalone w dniu 11.04.2019 r. na gruncie, a obecne strony podczas ustalenia tj. Pani A.W. i Pani W.K. nie złożyły podpisu do protokołu ustalenia granic, nie doszły do porozumienia. Wobec czego granice pomiędzy ww. działkami w zmodernizowanym operacie zostały przyjęte na podstawie § 39 ust. 3 rozporządzenia, po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów - na podstawie wektoryzacji rastra mapy ewidencyjnej". Wyjaśnił organ, że "prace związane z modernizacją ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] zakończone w 2019 roku, polegały m.in. na założeniu numerycznej mapy ewidencyjnej w systemie EWMAPA. Granice działek ewidencyjnych przyjmowano w pierwszej kolejności na podstawie dokumentacji geodezyjnej przechowywanej w PODGiK w [...], po wcześniejszym przeprowadzeniu analizy operatów pod kątem dokładności, aktualności i kompletności pozwalającej na ich przydatność do wykonywanych prac. Dla granic, dla których stwierdzono brak dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia lub jeżeli zawarte w niej dane nie były wiarygodne, dane dotyczące ich przebiegu pozyskano w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic stosownie do treści § 37 rozporządzenia. Z operatu technicznego z modernizacji wynika, że Wykonawca modernizacji po otrzymaniu ze Starostwa Powiatowego w [...] baz danych egib oraz danych geodezyjno - prawnych pozyskanych z między innymi z zalegających w zasobie PODGiK operatów jednostkowych dokonał ich szczegółowej analizy. Przeprowadzono analizę pod kątem dokładności, aktualności i kompletności pozwalającej na ich przydatność do wykonywanych prac, a następnie przeprowadzono ustalenie przebiegu pozostałych granic działek ewidencyjnych na całym obrębie. Niewidoczne granice działek ewidencyjnych obejmujące nieużyki, pastwiska, lasy, tereny zadrzewione, granice wewnętrzne należące do jednego właściciela, wszędzie tam gdzie nie było możliwe stwierdzenie spokojnego stanu posiadania, a jednocześnie zainteresowani właściciele lub władający tymi działkami nie wskazali zgodnego przebiegu granic tych działek, położenie punktów granicznych zostało ustalone na zasadach określonych w § 39 ust. 3 rozporządzenia. W odniesieniu do ww. przypadków głównym dokumentem pozwalającym na ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych była dotychczasowa mapa ewidencyjna w skali 1:2000 w postaci rastrowej. Dodatkowo wskazać należy, że Organ po weryfikacji podanych przez Zainteresowanego dowodów stwierdził co następuje: Wyrok Sądu Rejonowego w [...] Sygn. akt [...] z dnia [...].06.1977 r. dotyczy sprawy z powództwa W. i A.W. przeciwko K.W. o przeniesienie prawa własności nieruchomości w drodze zabudowy. Zgodnie z punktem I powyższego wyroku małżeństwo W. i A.W. nabyli na zasadach ustawowej wspólności małżeńskiej przez zabudowę działkę nr [...]. Postanowienie (błędnie nazwane wyrokiem) Sądu Rejonowego w [....] z dnia [...].08.2016 (błędnie wskazana we wniosku data powinno być z dnia [...].07.2016 r.), sygn. akt [...] dotyczy stwierdzenia nabycia spadku po W.W., zgodnego działu spadku i zniesienia współwłasności. Wyżej wymienione dokumenty nie mogą stanowić podstawy do wykazania granic działek w ewidencji (dokumenty mogące stanowić podstawę do aktualizacji zostały opisane w dalszej części uzasadnienia niniejszej decyzji §30 rozporządzenia Egib)". Sąd zauważa, że przywołany wyrok Sądu Rejonowego w [....] z dnia [...] czerwca 1977 r., [...] (k. 234 akt administracyjnych) zawiera punkt o podziale pgr [....] (tu prawdopodobnie omyłka Sądu). W aktach zalega także mapa uzupełniająca L.ks.rob. 4/77 (k. 13 – 14 akt sądowych) wykonana do sprawy o sygn. [...] na zlecenie Sadu Rejonowego w [....]. Wyrok ten stanowi tytuł własności dla uprawnionego do działki nr [...]. Mapa wykreślająca granice tej działki statuuje granice nabycia własności w trybie art. 231 § 1 k.c. potwierdzone ww wyrokami Sądu. Organy nie wyjaśniły w tej kwestii kilku istotnych wątpliwości. 1. Dlaczego opisany wyżej wyrok Sądu i mapa nie są istotnymi dokumentami dla ustalenia granicy dz. [...]; 2. Dlaczego nie odniesiono się do istniejących znaków granicznych na gruncie obrazujących, wg skarżącego granice dz. [...] wg ww wyroku Sądu; 3. Na czym polegała niewątpliwa zmiana granicy działki nr [...] w modernizacji skoro – wg organów – jej powierzchnia nie uległa zmianie; 4. Dlaczego dane ewidencyjne, będące podstawą wykreślenia granic dz. [...] przed modernizacją zostały uznane za niewiarygodne, co legło u podstaw decyzji ustalenia jej granic w trybie § 36 in. "starego" Rozporządzenia; 5. Czy dotychczasowa – przed modernizacją – mapa ewidencyjna w postaci analogowej wskazywała na inny przebieg granic dz. [...] niż mapa w postaci rastowej i dlaczego. Podobne pytania dotyczą pozostałych działek objętych wnioskiem skarżącego, na które w aktach sprawy Sąd nie znalazł odpowiedzi. Naruszenie art. 24a ust. 7 P.g.k. przez organ prowadzący modernizację w sposób tu wskazany, przerzuca ciężar wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego wątpliwości co do przebiegu granic działek na organ prowadzący postępowanie aktualizacyjne, łącznie z ewentualną koniecznością sporządzenia nowych map z urzędu na swój koszt. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.

Informacje o sprawie

Data wpływu
29 lipca 2025
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /sprawozdawca/ Karina Gniewek-Berezowska Maria Mikolik /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny