II SA/Rz 992/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie - postanawia - I. przyznać skarżącemu M. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

M. B. - wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie skierowania na badania lekarskie - złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazał, że w związku z kilkukrotnym umieszczeniem go w szpitalu utracił płynność finansową i nie jest w stanie bez uszczerbku ponieść "absolutnie żadnych kosztów sądowych". Zajmuje mieszkanie o powierzchni 19,57 m. kw. Jego dochody to renta w wysokości 629 zł oraz wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę wynoszące 1003 zł. Po stronie wydatków wnioskodawca wskazał następujące kwoty: 400 zł (alimenty), 180 zł (czynsz), 100 zł (prąd i gaz), 50 zł (lekarstwa), 70 zł (usługi telekomunikacyjne). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Żądanie M. B., obejmując zwolnienie od kosztów sądowych, dotyczy przyznania prawa pomocy w części, a to w związku z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., jego uwzględnienie możliwe jest w razie stwierdzenia występowania sytuacji niemożności poniesienia przez stronę pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednoznaczna treść tej ostatniej regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to wnioskodawca, celem uzyskania pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie zgłoszonego żądania, winien przedstawić dane dotyczące jego stanu rodzinnego, majątku i dochodów, uzasadniające jego wsparcie przez Państwo. Prawo pomocy - wobec brzmienia art. 199 P.p.s.a. - jest bowiem wyjątkiem od zasady ponoszenia przez strony postępowania jego kosztów związanych z ich udziałem w sprawie. Analiza wniosku M. B. w kontekście powyższego doprowadziła do stwierdzenia, że wymieniony nie znajduje się w sytuacji przemawiającej za potrzebą pełnego uwzględnienia jego żądania. Istotne jest bowiem, że strona ma zaspokojone wszystkie podstawowe potrzeby tj. w zakresie wyżywienia, mieszkania i leczenia, a także te dotyczące korzystania z usług telekomunikacyjnych. Jej dochody wystarczają także na pokrycie zobowiązań alimentacyjnych. Nie można się zatem zgodzić z twierdzeniem skarżącego, że nie jest w stanie ponieść "absolutnie żadnych kosztów sądowych". Powyższe uzasadnione jest m. in. okolicznością, że podany przez stronę wydatek na usługi telekomunikacyjne z pewnością nie mieści się w kategorii wydatków decydujących o egzystencji człowieka, a tylko takie mogą zostać uwzględnione przy ocenie wniosku o prawo pomocy. Uznano jednak, że pokrycie w całości wszystkich kosztów sądowych w niniejszej sprawie tj. zarówno tych aktualnie spoczywających na skarżącym (200 zł tytułem wpisu od skargi), jak i tych, które mogą ewentualnie pojawić się w przyszłości mogłoby doprowadzić do powstania uszczerbku w zakresie koniecznego utrzymania w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Dlatego też zwolniono skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w połowie, co oznacza, że na obecnym etapie postępowania jest on zobowiązany do uiszczenia kwoty 100 zł. Realizacja obowiązku pokrycia powyższej należności publicznoprawnej mieści się bowiem w ramach możliwości płatniczych strony. Podstawę niniejszego rozstrzygnięcia stanowi art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.