II SA/Rz 929/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku W.G. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - postanawia – I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, II. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego.

Sygn. II SA/Rz 929/17 U Z A S A D N I E N I E W.G. (dalej: "skarżący") zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego z tytułu sporządzenia skargi kasacyjnej, cierpi na schorzenie nowotworowe w związku z tym ponosi znaczne koszty leczenia oraz że nie jest uprawniony do samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej z powodu przymusu adwokacko-radcowskiego; nie wykonuje on bowiem żadnego z zawodów prawniczych. Udział zawodowego pełnomocnika jest także w jego sprawie wskazany z uwagi na chorobę, która uniemożliwia podjęcie skutecznej obrony. Skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Łączny dochód tego gospodarstwa to 3.020 zł (renta skarżącego 2090 zł, renta żony 930 zł). Zobowiązania i stałe wydatki to czynsz 460,07 zł, rata kredytu 411,37 zł, polisa ubezpieczeniowa 91,34 zł, zakup leków 233,33 zł, zakup środków czystości , artykułów gospodarstwa domowego 250 zł, zakup artykułów spożywczych 830 zł, koszty dojazdów do lekarzy 900 zł rocznie, koszty dojazdów na rehabilitację ok. 350 zł rocznie. Jako majątek wskazał mieszkanie o pow. 32 m² o wartości ok. 60000 zł. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: W pierwszej kolejności odnosząc się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit a Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do takiej właśnie kategorii należy przedmiotowa sprawa; przedmiot sprawy dotyczy bowiem wznowienia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Powyższe oznacza, że skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a P.p.s.a., stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji orzekający działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowił jak w pkt. I sentencji. Skarżący zawnioskował również o ustanowienie pełnomocnika – radcy prawnego. Zgodnie z art. 262 P.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zatem decydujące znaczenie ma sytuacja materialna wnioskodawcy i jego możliwości finansowe. Ocena tych możliwości nie wskazuje zdaniem rozpoznającego wniosek na niewydolność ekonomiczną rodziny skarżącego w stopniu kwalifikującym do ustanowienia prawa pomocy w zakresie częściowym. W rodzinie występują problemy zdrowotne. Na cele ochrony zdrowia została zadeklarowana kwota 233,33 zł miesięcznie na zakup leków i ok. 100 zł w skali miesiąca związane z dojazdami na leczenie obojga małżonków. Poza zobowiązaniami stanowiącymi opłaty związane z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego skarżący nie wykazał jakichkolwiek nadzwyczajnych wydatków, których ponoszenie usprawiedliwiałoby pierwszeństwo przed kosztami postępowania sądowego związanego z ustanowieniem pełnomocnika w sprawie. Po uwzględnieniu wszystkich zadeklarowanych wydatków w budżecie gospodarstwa domowego skarżącego pozostają kwoty, które potencjalnie mogą posłużyć do wydatkowania ich w związku ze sprawą, jeżeli uznał by to za słuszne skarżący. Należy bowiem zaznaczyć, że w niniejszej sprawie zaskarżone zostało rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji; skarga na takie rozstrzygnięcie jest niedopuszczalna z mocy ustawy. Skarżący zaskarżył także rozstrzygnięcie, które zapadło po ponownym rozpatrzeniu sprawy, tj. drugoinstancyjne, podlegające zaskarżeniu. Skarga na nie została rozpoznana i wyrokiem w trybie uproszczonym z dnia 8 listopada 2017 r. sygn. II SA/Rz 933/17 uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia 14 czerwca 2017 r. nr SKO.4115.29.2017, tj. będące w niniejszym postępowaniu przedmiotem skargi. W takiej sytuacji rozważenia wymaga celowość kontynuowania sprawy z udziałem pełnomocnika, który miałby za zadanie sporządzić środek odwoławczy. Co do wniosku o przyznanie prawa pomocy uznano, że jego rozpoznanie nie jest zbędne. Natomiast brak jest przesłanek do jego przyznania. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 249a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.