II SA/Rz 917/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ WSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi D. J. na postanowienie Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 24 kwietnia 2025 r. nr SE.9022.7.283.2024.ABB w przedmiocie oddalenia zarzutów - oddala skargę -

Przedmiotem skargi D.J. (dalej: "skarżący") jest postanowienie Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej: "PPWIS" lub "organ odwoławczy") z dnia 24 kwietnia 2025 r. nr SE.9022.7.283.2024.ABB w sprawie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, wydane w następującym stanie faktycznym. Upomnieniem z dnia 7 października 2024 r. nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (dalej: "PPIS" lub "organ I instancji") wezwał skarżącego do niezwłocznego wykonania obowiązku poddania małoletniego dziecka – A.J., ur. [...] r., obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko chorobom: 1. gruźlicy (dawka podstawowa), 2. wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (I, II i III dawka podstawowa), 3. błonicy, tężcowi, krztuścowi (I, II, III i IV dawka podstawowa), 4. ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) (I, II i III dawka podstawowa), 5. inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae (I, II i III dawka podstawowa), 6. inwazyjnym zakażeniom Haemophilus Influenzae (I, II, III i IV dawka podstawowa), 7. odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), różyczce (dawka podstawowa). Wobec niewykonania obowiązków określonych w ww. upomnieniu, PPIS w dniu 31 października 2024 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Tytuł wykonawczy został przesłany PPWIS w celu wszczęcia egzekucji. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2024 r. nr SE.9022.7.283.2024.ABB, PPWIS nałożył na skarżącego grzywnę w kwocie 1.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania dziecka – A.J. – obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, a ponadto pismem z dnia 20 grudnia 2024 r. skarżący zgłosił zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Skarżący zarzucił brak wymagalności obowiązku szczepień, wskazany w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 132; dalej: "u.p.e.a."). Zdaniem skarżącego organy nie dysponują żadnym dokumentem, potwierdzającym, że obowiązek, do którego wykonania wzywają może być zrealizowany. Po rozpatrzeniu wniesionych zarzutów PPIS postanowieniem z dnia 17 lutego 2025 r. nr PSE.966.8.23.2025.SP oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu postanowienia, PPIS wyjaśnił, że przez wymagalność rozumie się taki stan faktyczny, w którym upłynął czas na dobrowolne wykonanie obowiązku, a jego wierzyciel ma prawo podjąć czynności zmierzające do jego wyegzekwowania. Następnie wskazał, że w przypadku dziecka zobowiązanego (które ukończyło 4 rok życia) termin wykonania szczepień dawek podstawowych wg schematów szczepień określonych w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2077 z późn. zm.; dalej: "rozporządzenie") już bezskutecznie minął, a w związku z tym, że dziecko jeszcze nie ukończyło 5 roku życia (w odniesieniu do szczepienia przeciwko inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b i inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae), 15 roku życia (odniesieniu do szczepienia przeciwko gruźlicy) oraz 19 roku życia (pozostałe zaległe szczepienia wymienione w tytule wykonawczym) możliwa jest ich przymusowa egzekucja. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie szeregu przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, przejawiające się błędnym przyjęciem, że obowiązek zaszczepienia dziecka jest wymagalny, podczas gdy dla małoletniego nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień oraz nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych. Ponadto organ nie wskazał dowodów, w oparciu o które ustalono wymagalność obowiązku, poprzestając jedynie na uznaniu, że obowiązek szczepień małoletniego jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego. W wyniku rozpoznania zażalenia, PPWIS postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2025 r., działając na podstawie art. 18, art. 33 § 1 i 2 i art. 34 § 2 pkt 1, § 3 u.p.e.a., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek rodziców poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom jest obowiązkiem prawnym, od którego uwolnić mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia dziecka. Schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Obowiązek szczepień jest uregulowany prawnie i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych. Sam obowiązek wynika z ustawowych regulacji, a więc z powszechnie obowiązujących przepisów. Jedynie jego realizacja odbywa się według Programu Szczepień Ochronnych, który rokrocznie jest modyfikowany stosownie do aktualnej sytuacji epidemiologicznej, a ogłaszany przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, PPWIS wyjaśnił, że przeszkodą do rozpoczęcia i prowadzenia procedury obowiązkowych szczepień ochronnych nie może być brak badań lekarskich, które są częścią procedury szczepienia ochronnego. Niestawienie się z dzieckiem do placówki prowadzącej szczepienia ochronne nie daje możliwości przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego, wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym a co za tym idzie wykluczenia przeciwwskazań lub skierowania dziecka na konsultację specjalistyczną. Z akt sprawy wynika natomiast, że zobowiązany nie zgłosił się z dzieckiem do poradni celem zaszczepienia oraz nie przedstawił żadnego zaświadczenia lekarskiego o stwierdzonych przeciwwskazaniach do szczepień. Organ podkreślił, że brak lekarskiej kwalifikacji do szczepień wynikającej z niestawiennictwa zobowiązanego w poradni POZ i niepoddania dziecka badaniu lekarskiemu nie może być traktowany jako brak wymagalności obowiązku szczepień. PPWIS podkreślił, że termin wykonania obowiązku został przekroczony przez stronę, która do dnia wydania postanowienia nie wykonała go. Wskazał także, że każde szczepienie określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia ma swój własny harmonogram realizacji, tj. liczbę dawek, wiek dziecka i termin wykonania. Obowiązek wykonania szczepienia ochronnego staje się wymagalny, jeżeli szczepienie nie zostanie wykonane w terminie określonym w obowiązującym schemacie, a jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, zarzucił naruszenie: 1. art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. por. 924; dalej: u.z.z.) w zw. z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, poprzez wyprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia, mimo że zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, jak również poprzez prowadzenie egzekucji, mimo że obowiązek wygasł; 2. art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy w zw. z § 3 rozporządzenia poprzez uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, mimo iż rozporządzenie zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej; 3. art. 124 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, że obowiązek zaszczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej; 4. art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w całości oraz umorzenie postępowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę PPWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – dalej jako: P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. W myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Po zbadaniu sprawy w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie PPWIS wydane przedmiocie oddalenia zarzutów skarżącego złożonych w postępowaniu egzekucyjnym zmierzającym do wyegzekwowania obowiązku o charakterze niepieniężnym, polegającego na poddaniu dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Żaden z zarzutów skargi nie znalazł dostatecznego potwierdzenia w toku sądowej kontroli. Ich istota jest analogiczna jak w skardze rozpoznanej przez WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 1 lipca 2025 r. o sygn. II SA/Rz 478/25, CBOSA, dzięki czemu wyrażone w nim argumenty, jako w pełni odpowiadające stanowisku Sądu, zostaną wykorzystane w tym uzasadnieniu. Egzekucję obowiązków wynikających z norm prawa administracyjnego reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Podstawą zarzutu Skarżącego był brak wymagalności obowiązku szczepień – art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a. W ocenie Sądu zarzut ten był niezasadny, a wobec tego organ I instancji prawidłowo na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. wydał postanowienie o oddaleniu zarzutów. W pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie egzekucyjne zostało poprzedzone doręczeniem skarżącemu upomnienia, które zwierało wezwanie do wykonania obowiązku zaszczepienia małoletniego A.J. przeciwko chorobom: gruźlicy (dawka podstawowa), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (I, II, III dawka podstawowa), błonicy, tężcowi, krztuścowi (I, II, III, IV dawka podstawowa), ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu poliomyelitis (I, II, III dawka), inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae (I, II i III dawka podstawowa), inwazyjnym zakażeniom Haemophilus Influenzae (I, II, III i IV dawka podstawowa), odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), różyczce (dawka podstawowa). Z powodu niewykonania obowiązku, na wniosek wierzyciela – Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego wszczęto postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 31 października 2024 r., stwierdzającego obowiązek poddania syna skarżącego obowiązkowym szczepieniom ochronnym wymienionym w tytule, które nie zostały wykonane w obowiązujących terminach. Tytuł wykonawczy wystawiony został na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2, art. 17 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń oraz § 2, § 3, załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Podstawę prawną egzekwowanego względem skarżącego obowiązku stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z. Zgodnie z powołanym przepisem, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z., jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy tym, w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.). W myśl zaś art. 17 ust. 1 u.z.z., osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.). Z art. 17 ust. 2, 3 i 4 u.z.z. wynika więc, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. W przepisie art. 17 ust. 10 u.z.z. udzielona została delegacja ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, do określenia w drodze rozporządzenia m.in: wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1) oraz osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych (pkt 2), schematu szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmującego liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a), sposobu przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4) oraz trybu przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5 (pkt 5), przy uwzględnieniu danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. W wykonaniu delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077). Powołane rozporządzenie zastąpiło wcześniejsze rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172). W dacie wystawienia tytułu wykonawczego w niniejszej sprawie, to jest 31 października 2024 r., obowiązywało rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r., które weszło w życie z dniem 1 października 2023 r. Zatem szczegółowy harmonogram szczepień nie był już określany na podstawie kwestionowanego pod względem spełnienia standardów konstytucyjnych Komunikatu GIS. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 27 września 2023 r. zostało wprowadzone po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 maja 2023r., SK 81/19, na który powoływał się Skarżący w zarzutach. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Powołane rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. W wystawionym tytule wykonawczym wskazano, zgodnie ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, że brakujące szczepienia ochronne u syna skarżącego to: gruźlica (dawka podstawowa), wirusowe zapalenie wątroby typu B (I, II, III dawka podstawowa), błonica, tężec, krztusiec, (I, II, III, IV dawka podstawowa), ostre nagminne porażenie dziecięce poliomyelitis (I, II, III dawka podstawowa), haemophilus influenze (I, II, III, IV dawka), streptococcus pneumonie (I, II, III dawka podstawowa), odra, nagminne zapalenie przyusznic (świnka), różyczka (dawka podstawowa). Wskazane szczepienia zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia. W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek: 1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy, 2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, 3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, 4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, 6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy, 7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Zatem w dacie wystawienia tytułu wykonawczego, jak również na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, wszystkie wymienione w tytule szczepienia były w stosunku do syna skarżącego obowiązkowe i wymagalne. Należy również podkreślić, że tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy w związku ze stanem zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia nie występują przeszkody, które wykluczają wykonanie szczepienia. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone tylko przez lekarza, do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. Stosownie do art. 17 ust. 5 u.z.z., w przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. W myśl zaś § 11 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. W okolicznościach sprawy wystawienie przez wierzyciela tytułu wykonawczego oraz wystąpienie przez wierzyciela do organu właściwego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego było uzasadnione. Z akt sprawy nie wynika, aby w przypadku syna skarżącego stwierdzone zostały przeszkody do wykonania szczepień. Jak podano w uzasadnieniu wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, zgłoszenie o niedopełnieniu obowiązku poddania szczepieniom ochronnym przeciwko chorobom zakaźnym dziecka otrzymano w raporcie o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych z [...] Sp. z o.o., Sp. kom. w [....]. Z przekazanych informacji wynikało, że rodzice nie wyrazili zgody na wykonanie szczepienia. Pomimo wezwania i upomnień syn skarżącego nie został poddany szczepieniom ochronnym. Wymaga podkreślenia, że ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne, którego celem jest stwierdzenie, czy w danym indywidualnym przypadku nie istnieją przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Procedura poddania się szczepieniu ochronnemu jest działaniem profilaktycznym, realizowanym w podmiocie leczniczym przez personel uprawniony, na którą składają się nierozerwalnie dwie czynności: 1) badanie lekarskie poprzedzające kwalifikację do szczepienia oraz 2) podanie szczepionki doustne lub wykonanie iniekcji u pacjenta. Skarżący nie przedstawił zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, z którego wynikałoby, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego lekarz stwierdził przeciwwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego/szczepień ochronnych (zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych). Z akt sprawy wynika, że syn skarżącego nie został zaszczepiony. W tej sytuacji obowiązek skarżącego poddania małoletniego szczepieniom ochronnym istniał i był wymagalny w dacie wystawienia upomnienia, a następnie wystawienia tytułu wykonawczego oraz wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Tym samym zarzuty skargi w przedmiocie braku wymagalności obowiązku, we wskazanym wyżej zakresie, są bezzasadne. Niewykonanie obowiązku stanowi natomiast podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowania środka egzekucyjnego. Nie można również przyjąć, że obowiązek zaszczepienia dziecka skarżącego wygasł. Pod pojęciem wygaśnięcia obowiązku należy rozumieć przede wszystkim wykonanie lub umorzenie obowiązku w całości lub w części czy przedawnienie obowiązku. W rozpoznawanej sprawie żadna z tych okoliczności wystąpiła. Bezspornym jest, że dziecko skarżącego nie zostało zaszczepione, obowiązek nie został umorzony i nie doszło do jego przedawnienia. Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia też wymogi art. 124 § 2 k.p.a. Poddane kontroli postanowienie PPWIS oraz poprzedzające je postanowienie PPIS wskazują podstawy prawne. W szczególności wskazać należy, że na stronie nr 3 uzasadnienia PPWIS podaje i jednocześnie dokonuje wykładni kluczowych względem istnienia obowiązku szczepienia przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Organ wyjaśnia więc treść art. 17 ust. 2 u.z.z., podając m.in., że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Organ odnosząc się też obszernie do zarzutu braku wymagalności obowiązku (s. 3 i s. 5 uzasadnienia postanowienia) podaje prawidłowo art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. i przytacza jego treść. Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.), dalej jako "Konwencja" oraz art. 31 ust. 1 w związku z art. 47 i w związku z art. 68 Konstytucji RP, poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu podnieść należy, że problematyka prawna ingerencji w prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego zagwarantowane w Konwencji, poprzez obowiązkowe szczepienia dzieci, była przedmiotem sprawy zakończonej wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (Wielka Izba) z dnia 8 kwietnia 2021 r., sprawa Vavřička i inni przeciwko Republice Czeskiej (skargi nr 47621/13 i 5 pozostałych). Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku wyraźnie zaakcentował, że obowiązkowe szczepienie, jako niedobrowolna interwencja medyczna, stanowi ingerencję w prawo do poszanowania życia prywatnego w rozumieniu art. 8 Konwencji (pkt 263). Jednak aby ustalić, czy ingerencja ta wiązała się z naruszeniem art. 8 Konwencji, należy zbadać, czy ingerencja była "przewidziana przez ustawę", czy realizowała jeden lub więcej określonych w niej uzasadnionych celów oraz czy w tym celu była "konieczna w demokratycznym społeczeństwie" (pkt 265). Trybunał zwrócił uwagę, że obowiązek szczepień w Republice Czeskiej ma swoją szczególną podstawę w art. 46 ust. 1 i 4 ustawy o ochronie zdrowia publicznego, stosowanym w związku z rozporządzeniem Ministra wydanym w wykonaniu uprawnień przyznanych mu w tym celu przez ustawę. Skarżący twierdzili, że termin "ustawa" należy rozumieć jako odnoszący się wyłącznie do aktu parlamentu, ponieważ tak właśnie pojęcie "ustawy" (zákon) jest powszechnie rozumiane na szczeblu krajowym. Kwestionowali oni fakt, że czeski system szczepień opiera się na połączeniu prawodawstwa pierwotnego i wtórnego. Jednak Trybunał przypomniał, że termin "ustawa" – zastosowany w sformułowaniu "przewidziana przez ustawę" w art. 8 – 11 Konwencji – należy rozumieć w jego znaczeniu materialnym, a nie formalnym. Obejmuje on zatem, między innymi, prawo pisane, nie ograniczając się do prawa pierwotnego, lecz uwzględniając również akty i instrumenty prawne o niższej randze (pkt 268 – 269). Należy zwrócić uwagę, że aktualnie obowiązujące polskie prawodawstwo dotyczące obowiązkowych szczepień ochronnych jest w istocie analogiczne do uregulowań czeskich. Podstawą obowiązku szczepień jest ustawa, natomiast kwestie m.in. terminów szczepień, rodzajów chorób zakaźnych objętych szczepieniami czy harmonogram wykonywania poszczególnych szczepień ochronnych doprecyzowane zostały w rozporządzeniu. Co istotne, zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. ustawy i rozporządzenia (zob. wyrok WSA w Lublinie z 27 lutego 2025r. III SA/Lu 774/24, dost. baza CBOSA). W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do wymienionych w skardze Trybunałów z pytaniami prawnymi o treści wskazanej w skardze. W konsekwencji Sąd nie uwzględnił zawartego w skardze wniosku o zawieszenie postępowania. W obowiązującym stanie prawnym nieuprawnione są również zarzuty dotyczące braku rejestru powikłań oraz braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe osób, u których wystąpiły powikłania. Przepisy art. 17a i następne u.z.z. normują przesłanki przyznania i wysokość świadczenia kompensacyjnego oraz działanie odpowiedniego funduszu. Z kolei przepis art. 21 ust. 3 pkt 2 u.z.z. przewiduje, że właściwy państwowy inspektor sanitarny prowadzi rejestr zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. Z tych wszystkich względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.