II SA/Rz 912/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa WSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. sp. k. w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 19 maja 2025 r. nr SKO.4170.32.656.2025 w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego w 2023 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych - oddala skargę -

II SA/Rz 912/25 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi T. Sp. z o.o. Sp. k. (dalej: "Spółka", "strona skarżąca") jest, wydana na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz art. 9x ust. 2 i 3 oraz art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 399 - dalej: u.c.p.g.), decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie (dalej: "SKO" lub "organ odwoławczy") z dnia 19 maja 2025 r. nr SKO.4170.32.656.2025 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego w 2023 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Z treści zaskarżonej decyzji oraz akt postępowania wynika, że Burmistrz [...] (dalej: "Burmistrz", "organ I instancji"), działając z urzędu, przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia na Spółkę kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za 2023 rok. Następnie decyzją z dnia 28 listopada 2024 r. nr OŚKiR.7032.3.2024 Burmistrz wymierzył Spółce administracyjną karę pieniężną za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2023 w wysokości 9 897 zł. W wyniku złożonego odwołania Kolegium decyzją z dnia 27 stycznia 2025 r. nr SKO.4170.319.1981.2024 uchyliło decyzję Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Organ wskazał na brak podstawowego dowodu jakim jest sprawozdanie roczne Spółki do którego złożenia zobowiązany jest podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Burmistrz decyzją z dnia 2 kwietnia 2025 r. nr OŚKiR.7032.1.2025 wymierzył przedsiębiorcy odbierającemu odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości: T. Sp. z o.o. Sp. k. administracyjną karę pieniężną za niewykonanie obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2023 w wysokości 9 897 zł. Organ I instancji w uzasadnieniu powołał się na uregulowania zawarte w art. 9g, art. 3b ust. 1 pkt 3, art. 9x ust. 2 pkt 1 i art. 9x ust. 3 u.c.p.g. i wyjaśnił, że karę pieniężną oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska oraz brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Jednostkowa stawka opłaty za korzystanie ze środowiska na rok 2023 określona została w załączniku nr 2 do obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 października 2022 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2023 r. (M.P. 2022 poz. 1009). Jednostkowa stawka opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku dla niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych o kodzie 20 03 01 wynosi 300,17 zł/Mg. Organ podał, że według złożonego sprawozdania Spółka w 2023 r. odebrała łącznie 138,4700 Mg odpadów komunalnych a do recyklingu przekazała łącznie 15,4923 Mg odpadów komunalnych. Osiągnięty przez ww. podmiot poziom do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wyniósł 11,19%. Wymagany za 2023 rok poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych wynosi 35%, co w przeliczeniu na masę odpadów daje 48,4645 Mg (138,47 Mg x 35%). Brakująca masa odpadów komunalnych wymagana do osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2023 roku wyniosła 32,9722 (48,4645 Mg - 15,4923 Mg). Wysokość kary pieniężnej określona została w kwocie 9.897,27 zł (32,9722 Mg x 300,17 zł/Mg), która stosownie do art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, podlegała zaokrągleniu do pełnych złotych, tj. do kwoty 9.897,00 zł. Burmistrz rozważał także możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu na podstawie art. 189f § 1 k.p.a., jednak nie znalazł podstaw do zastosowania ww. instytucji. Organ stwierdził, że waga naruszenia nie jest znikoma, gdyż nawet w połowie nie zrealizowano ustawowego obowiązku na poziomie 35%. Ponadto w latach poprzednich (2020-2022) Spółka również nie wywiązała się z ustawowego obowiązku. W odwołaniu Spółka podniosła zarzuty w zakresie naruszenia przepisów postępowania poprzez brak uznania, że brak istnienia odpadów nadających się do zrealizowania obowiązków z zakresu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu w lokalnym obrocie i strumieniu odbieranych odpadów, stanowi uwarunkowanie całkowicie zewnętrzne i niezależne od strony i stanowi siłę wyższą zwalniającą ją z odpowiedzialności administracyjnej. Zarzuciła brak uznania, że naruszenie prawa miało charakter znikomy w sposób prowadzący do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Wskazała na niezebranie oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz nieustalenie i nieuwzględnienie wszystkich okoliczności związanych ze sprawą, w tym zapoznania się z treścią obowiązujących umów na odbiór odpadów, faktu przekazywania (przez właścicieli nieruchomości) wyłącznie określonej ilości segregowanych odpadów komunalnych, zachowania przez Spółkę najwyższych standardów rzetelności i profesjonalizmu w kontraktowaniu z właścicielami nieruchomości, z których odbierane są odpady komunalne oraz wydanie decyzji sprzecznej z dotychczasową, utrwaloną praktyką organów administracji publicznej. Strona wniosła o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, ewentualnie o wydanie decyzji umarzającej postępowanie w I instancji w całości jako bezprzedmiotowe lub wydanie decyzji odstępującej od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oraz o skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. SKO w Krośnie wskazaną na wstępie decyzją z 19 maja 2025 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. SKO podzieliło w całości ustalenia i wnioski organu I instancji, w tym dotyczące poziomu recyklingu zakładanego do osiągnięcia, jak i rzeczywiście osiągniętego oraz wyliczenia wysokości kary. Wyjaśniło, że bezspornym jest, że Spółka świadczy usługę odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy [...] na podstawie uzyskanego 26 stycznia 2018 r. wpisu do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych (nr rej. [...]). Niekwestionowana jest także okoliczność, że wskazany podmiot odbierał w 2023 r. odpady komunalne od jednego kontrahenta, tj. od Szpitala [....] w [.....] na podstawie zawartej umowy w ramach postępowania przetargowego. Ciążył na nim obowiązek wyrażony w art. 9g u.c.p.g., polegający na osiągnięciu w tym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez niego odpadów komunalnych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, określonych w przepisach aktu wykonawczego - w tym 35% poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia takich rodzajów odpadów komunalnych jak: papier, metale, tworzywa sztuczne i szkło. Prawidłowo ustalono, że podmiot ten nie osiągnął w 2023 r. wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia ww. frakcji odpadów komunalnych, tym samym nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 9g u.c.p.g., co obligowało organ do nałożenia kary pieniężnej. Kolegium podkreśliło, że Spółka już po raz czwarty z rzędu, w kolejnym roku kalendarzowym 2023, nie wykonała obowiązku o którym mowa w ww. przepisie. W ocenie SKO bez znaczenia dla kwestii nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 w zw. z art. 9g u.c.p.g., jest argumentacja Spółki o zaistnieniu siły wyższej i uwarunkowań niezależnych od strony, będących poza jej kontrolą, skutkujących nie zrealizowaniem obowiązków z zakresu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odbieranych od jednego podmiotu strumienia odpadów komunalnych. Kolegium zgodziło się także z ustaleniami organu I instancji w zakresie braku spełnienia przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej określonej w art. 189e k.p.a. i art. 189f k.p.a. Nie zaistniała żadna siła wyższa. Zawierając umowę na odbiór, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych Spółka, jako profesjonalista, winna organizować swoją działalność tak, by dochować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Uzyskanie wymaganego poziomu recyklingu wymaga odpowiedniej organizacji tego podmiotu i leży to w gestii tego podmiotu. W ocenie Kolegium stopnia naruszenia prawa nie można uznać za znikomy. Spółka w poprzednich latach również nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku. Powtarzalność naruszeń nie pozwala na przyjęcie, że waga naruszeń jest znikoma. Zdaniem Kolegium nie doszło do naruszenia wskazanych przez Spółkę w odwołaniu przepisów postępowania administracyjnego. Kolegium podkreśliło także, że nie jest podmiotem uprawnionym do kierowania pytań prejudycjalnych. Na powyżej opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, złożyła Spółka. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g u.c.p.g poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji nakładającej na skarżącą administracyjną karę finansową, w sytuacji gdy nie miała wpływu na morfologię odpadów, które była zobowiązana odbierać na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, a tym samym nie miała realnego wpływu na osiągnięcie wymaganego przepisami poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Kara w takiej sytuacji nie powinna zostać na nią nałożona. Kolegium powinno uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie w całości, ewentualnie odstąpić od nałożenia kary i poprzestać na pouczeniu, 2) art. 4, art. 4b, art. 6ka, art. 6o oraz art. 6r ust. 3, 3a, 3d u.c.p.g. poprzez przeniesienie odpowiedzialności za wykonanie obowiązku osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych na podmiot prywatny bez uwzględnienia jego pozycji w systemie gospodarki odpadami, w sytuacji gdy obowiązki te powinny być wykonywane przez gminę, która posiada przewidziane do tego w ustawie środki nadzorcze, wykonawcze i organizacyjne, 3) art. 10 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r., poz. 236 ze zm. - dalej: "P.p.") poprzez naruszenie zasady zaufania do przedsiębiorcy, w sytuacji gdy skarżąca działała w ramach obowiązującego systemu prawa, w dobrej wierze, wykonując obowiązki odbioru odpadów zgodnie z zawartą umową i obowiązującymi przepisami, a mimo to została obciążona sankcją administracyjną bez uwzględnienia jej rzeczywistej pozycji prawnej oraz braku wpływu na warunki realizacji obowiązku recyklingowego, 4) art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez błędne rozpatrzenie oraz dokonanie przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z ww. przepisów, brak przeanalizowania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, co miało wpływ na wynik postępowania, w szczególności poprzez nieuwzględnienie braku jakiegokolwiek wpływu skarżącej na morfologię strumienia odpadów u źródła, a tym samym brak możliwości wpływu na osiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, 5) art. 8 § 1 (zasady proporcjonalności) oraz art. 8 § 2 (zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej) poprzez nie rozważenie czy w okolicznościach konkretnej sprawy wymierzenie kary jest środkiem adekwatnym, koniecznym i proporcjonalnym, nałożenie sankcji pomimo braku obiektywnych możliwości osiągnięcia przez skarżącą poziomu recyklingu przewidzianego w przepisach u.c.p.g. a także poprzez wydanie decyzji sprzecznej z dotychczasową utrwaloną praktyką rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, 6) art. 189e k.p.a. poprzez odmowę uwzględnienia przesłanki siły wyższej jako podstawy odstąpienia od nałożenia kary, w sytuacji gdy niewykonanie obowiązku było spowodowane obiektywnymi i niezależnymi od strony okolicznościami, których skarżąca nie mogła przewidzieć ani uniknąć, 7) art. 189f §1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie odstąpienie od wymierzenia skarżącej administracyjnej kary pieniężnej pomimo zaistnienia przesłanek do zastosowania przepisu i poprzestania na pouczeniu, 8) art. 2 Konstytucji RP (zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i do stanowionego przez nie prawa) poprzez nałożenie sankcji administracyjnej na skarżącą mimo braku winy w nieosiągnięciu wymaganego przepisami poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w sytuacji gdy przedsiębiorca działał w zaufaniu do przepisów i w ramach systemu stworzonego przez organy władzy publicznej i bez jakiegokolwiek wpływu na jego kształt. Wobec powyższych zarzutów skarżąca Spółka wniosła o uchylenie decyzji SKO wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz umorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary finansowej, z ostrożności procesowej w przypadku braku uwzględnienia żądania umorzenia postępowania na podstawie art. 145a §1 P.p.s.a. - o zobowiązanie organu do wydania decyzji o odstąpieniu od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i pouczeniu skarżącej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona skarżąca zwróciła się ponadto o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dwóch pytań prejudycjalnych o wskazanej w skardze treści. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Dokonując tak określonej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja ww. wad i uchybień nie zawiera a zatem skarga podlega oddaleniu. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym na wniosek organu oraz wobec braku żądania strony skarżącej przeprowadzenia rozprawy, na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja nakładająca na Spółkę karę pieniężną za brak osiągnięcia wymaganego w 2023 roku poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości 35% wagowo. Istotny dla sprawy stan faktyczny nie jest sporny. Skarżąca Spółka jest przedsiębiorcą odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości i jako taki podmiot wpisana jest do Rejestru Działalności Regulowanej, zgodnie z art. 9b ust. 1 i art. 9c ust. 1 u.c.p.g. Niekwestionowana jest także okoliczność, że odbierała ona w 2023 r. odpady komunalne od jednego kontrahenta, tj. od Szpitala [....] w [...] na podstawie zawartej umowy w ramach postępowania przetargowego. W świetle art. 9g pkt 1 u.c.p.g., Spółka jest obowiązana do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Realizację powyższego obowiązku musi wykazać w rocznym sprawozdaniu, które z mocy art. 9n ust. 2 u.c.p.g. przekazywane jest wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do dnia 31 stycznia za poprzedni rok kalendarzowy. Zawiera ono m. in. informację o osiągniętym poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (art. 9n ust. 4 u.c.p.g.). Spółka przedłożyła przedmiotowe sprawozdanie. Ze sprawozdania powyższego wynika, że nie dotrzymała ona obowiązku wynikającego ze wskazanego art. 9g pkt 1 u.c.p.g. Ten ostatni przepis odsyła m. in. do art. 3b ust. 1, w którego pkt 3 wskazane jest, że gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 35% wagowo - za rok 2023. Tymczasem w okolicznościach sprawy - jak wskazuje przedmiotowe sprawozdanie Spółki poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wyniósł 11,19%, wobec wymaganego w 2023 r. poziomu 35%. Powyższe spowodowało konieczność wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., zgodnie z którym, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Sposób obliczenia kary pieniężnej został określony w art. 9x ust. 3 u.c.p.g., który stanowi, że karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Skarżąca Spółka nie kwestionowała ani osiągniętego poziomu recyklingu ani prawidłowości obliczenia kary. Natomiast spór dotyczył zasadności nałożenia na nią kary pieniężnej w sytuacji, gdy nie miała ona obiektywnej możliwości uzyskania wymaganego poziomu. Powyższa niemożność winna była prowadzić, zdaniem skarżącej, do odstąpienia od nałożenia tej kary. Spółka wskazywała na zaistnienie siły wyższej oraz uwarunkowań od niej niezależnych i będących poza jej kontrolą a skutkujących brakiem zrealizowania obowiązku z zakresu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odbieranych od jednego podmiotu strumienia odpadów komunalnych. W ocenie Sądu zasadne jest stanowisku organów, że powyższa argumentacja pozostaje bez znaczenia dla kwestii nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 u.c.p.g. W świetle art. 3b oraz art. 9g u.c.p.g. obowiązek zachowania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu spoczywa w równym stopniu na podmiocie odbierającym odpady jak i na gminie. Jednak, nie można pomijać, że organizowanie odbioru odpadów w zakresie wskazanym w drugim z tych przepisów obciąża nie gminę, lecz wspomniany podmiot, który realizuje to zadanie w ramach umów zawartych z właścicielami nieruchomości. Kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g., polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, przewidziana w art. 9x ust. 2 u.c.p.g. należy do kategorii bezwzględnie określanych a jej wysokość zależy m. in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonych w Mg, wymaganej do osiągniecia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami (por wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 18 września 2025 r., sygn. II SA/Rz 742/25). Sąd nie podziela argumentacji strony skarżącej co do tego, że niedochowanie wymogów osiągnięcia odpowiednich progów recyklingu uzależnione było od siły wyższej, tj. braku możliwości wpłynięcia na skład i jakość odpadów komunalnych odbieranych od szpitala, braku wpływu na sposób segregacji a tym bardziej na to czy odpady będą nadawać się do recyklingu. Uzasadnione jest stanowisko organu, znajdujące również potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, że za siłę wyższą jest uznawane wyłącznie zdarzenie charakteryzujące się trzema następującymi cechami: zewnętrznością, niemożliwością jego przewidzenia oraz niemożliwością zapobieżenia jego skutkom. Siła wyższa wyznacza granicę odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. Dominuje koncepcja obiektywna siły wyższej rozumianej jako zdarzenie zewnętrzne w stosunku do ruchu przedsiębiorstwa, o charakterze nadzwyczajnym, przejawiającym się w nieznacznym stopniu prawdopodobieństwa jego wystąpienia oraz o charakterze przemożnym, polegającym na niemożności jego opanowania i zapobieżenia jego skutkom na istniejącym w danej chwili poziomie rozwoju wiedzy i techniki. Zwykle przejawem tak rozumianej vis maior są katastrofy żywiołowe - trzęsienia ziemi, powodzie lub huragany. Za siłę wyższą mogą być także uznane zdarzenia wywołane przez człowieka, jak działania wojenne lub gwałtowne rozruchy, a także akty władzy publicznej, którym należy się podporządkować pod groźbą sankcji" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2576/21, Lex nr 3625994, wyrok WSA w Gliwicach z 14 sierpnia 2025 r., sygn. II SA/Gl 419/25). Słusznie zatem Kolegium stwierdziło, że zawierając umowę na odbiór, transport i zagospodarowanie odpadów komunalnych Spółka, jako profesjonalista, winna organizować swoją działalność tak, by dochować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Uzyskanie wymaganego poziomu recyklingu wymaga odpowiedniej organizacji tego podmiotu i leży w jego gestii. Wyjaśnić należy, że art. 9x ust. 2 u.c.p.g. nie przewiduje badania zawinienia. Przesłanką wymierzenia przedmiotowej kary jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g u.c.p.g. W konsekwencji należy uznać, że prowadząc postępowanie w sprawie organ właściwy nie bada innych okoliczności sprawy, takich jak stopień przyczynienia się przedsiębiorcy do nieosiągnięcia przewidzianych ustawą poziomów recyklingu, zawinienia zobowiązanego, czy też sytuacji rynkowej (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2023 r. sygn. akt III OSK 2849/21, Lex nr 3631558). Niezasadne są zatem zarzuty skargi oraz argumentacja na ich poparcie, tj. dotyczące braku winy Spółki odnośnie nieosiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Zauważenia wymaga, że skarżąca, jako podmiot profesjonalny, wiedziała jakie zasady obowiązują przy prowadzeniu tego rodzaju działalności oraz jakie wiążą się z tym konsekwencje. Planując swoją działalność powinna czynić to w taki sposób, aby wypełnić wymagania prawem przewidziane. Jeśli bowiem podmiot chce wykonywać działalność gospodarczą, czyli zarobkową, przyjmuje na siebie zobowiązania wynikające z przepisów i ponosi odpowiedzialność za ich niewypełnienie. W rozpoznawanej sprawie organy zasadnie także analizowały możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary. W tym zakresie Sąd jako nieuzasadnione ocenia zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W sprawie nie ulega wątpliwości, że do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stosuje się art. 189f k.p.a. (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. III OPS 1/21). Instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegające na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Wystąpienie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary uzależnione jest natomiast w szczególności od tego, czy naruszenie prawa można uznać za znikome. Ustawodawca nie sprecyzował, jakim przypadkom naruszenia prawa można przypisać "znikomy" charakter, natomiast w literaturze wskazuje się, że ze znikomym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy wywołało ono jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło (por. A. Cebera, J. G. Firlus (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, uwagi do art. 189f). Przy czym, przesłanka "znikomości" naruszenia prawa nie podlega rozstrzygnięciu przez sąd administracyjny, bowiem analiza w tym zakresie należy do organu, który powinien ocenić, czy w danym przypadku zachodzą podstawy do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 2411/21). Wbrew twierdzeniom strony, orzekające w sprawie organy wyjaśniły, że przeszkodą wykluczającą odstąpienie od nałożenia spornej kary były: waga naruszenia oraz powtarzalność zachowania. Wymagany w 2023 roku poziom recyklingu i przygotowania odpadów do ponownego użycia wynosił 35%, podczas gdy Spółka osiągnęła 11,19%. Nie ziściła się także przesłanka zaniechania naruszeń. Rok 2023 r. był kolejnym w którym Spółka dopuściła się naruszeń (Spółka ponownie po raz czwarty w ciągu kolejnych czterech lat dopuściła się naruszenia ustawowego obowiązku osiągnięcia odpowiednich poziomów recyklingu). Należy mieć też na uwadze, że nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami poszczególnych frakcji odpadów ma wpływ na osiągnięcie całościowo przez gminę wymaganych dla niej poziomów. Ewentualnie nieosiągnięcie przez gminę wymaganych w tym względzie poziomów wiąże się zaś z wymierzeniem jej odpowiednich kar, którymi mogą być w efekcie obciążeni jej mieszkańcy m. in. w następstwie podwyżek stawek za odbiór odpadów. Nie można zatem przyjąć, że w tym zakresie "waga naruszenia prawa jest znikoma", nawet gdy faktycznie dana gmina obowiązujące ją poziomy recyklingu odnośnie do danych frakcji odpadów w danym roku osiągnęła. Wbrew stanowisku skarżącej za dokonaniem w tym względzie odmiennych ustaleń i ocen nie przemawia stanowisko, że Spółka nie zawiniła nie osiągając wymaganych poziomów recyklingu. Nie bez znaczenia dla oceny dopuszczalności odstąpienia od wymierzenia kary w kontekście przesłanki wagi naruszenia jest charakter dóbr i wartości podlegających ochronie (w tym wypadku ochrona środowiska), konsekwentnie akcentowany w orzecznictwie. Podkreślenia wymaga, że cały zhierarchizowany system segregacji odpadów ostatecznie służy realizacji celów unijnych regulacji, m.in. Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającej dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów (Dz.Urz.UE z 2018, L 150, s. 109). Wspomniana dyrektywa zmieniająca 2018/851/UE, jak również dyrektywa główna 2008/98/WE mają na celu ochronę środowiska i zdrowia ludzi poprzez podkreślanie znaczenia właściwego gospodarowania odpadami oraz technik odzysku i recyklingu na rzecz redukcji zapotrzebowania na zasoby oraz ich lepszego wykorzystywania. Z powyższego wynika, że nie było możliwe w tym stanie faktycznym i prawnym uwzględnienie okoliczności podnoszonych w skardze wskazujących na brak zawinionego działania skarżącej. Należy także dodać, że instytucje wskazane w art. 189f k.p.a. mają w istocie rzeczy charakter wyjątkowy albowiem w sytuacji, gdy ustawodawca nałożył na dany podmiot pewien obowiązek, wówczas podmiot ten powinien ów obowiązek wykonać, z kolei kara administracyjna stanowi prawną reakcję za jego niedochowanie. Wspomniane instytucje trzeba więc stosować ze szczególną rozwagą, gdyż w przeciwnym wypadku zasadą stałoby się odstępowanie od nakładania kar, a wyjątkiem ich nakładanie (zob. wyrok WSA w Opolu z 23 stycznia 2025r., I SA/Op 1018/24). W rozpoznawanej sprawie organy dokonały analizy możliwości zastosowania odstąpienia od wymierzenia kary. Wyniki tych rozważań doprowadziły do stwierdzenia, że brak było podstaw do zastosowania tej instytucji. Sąd w składzie orzekającym zgadza się z tym stanowiskiem. Organy dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, czyniąc zadość ciążącym na nich obowiązkom wynikającym z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienia decyzji organów I i II instancji odpowiadały wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Także zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 P.p. a mianowicie wydania decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, poprzez obciążenie strony konsekwencjami w sytuacji gdy działała w ramach obowiązującego systemu prawa i w dobrej wierze wykonując obowiązki zgodnie z zawarta umową, nie zasługują na uwzględnienie. Strona jak podmiot profesjonalny, prowadzący działalność regulowaną, zawarła przedmiotową umowy w sposób świadomy i dobrowolny. Mając na uwadze, że podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej, a więc zorganizowanej i zarobkowej działalności, wykonywanej we własnym imieniu w sposób ciągły, jest wolne dla każdego na równych prawach (art. 2 i art. 3 Prawa przedsiębiorców), to strona jako przedsiębiorca zobowiązana była tak zorganizować prowadzoną przez siebie działalność regulowaną, aby spełnić wymogi prawem przewidziane. Art. 8 P.p. wskazuje, że przedsiębiorca na podstawie przepisów prawa może być obowiązany do określonego zachowania. Przyjęcie argumentacji przedstawionej przez stronę prowadziłoby w konsekwencji do wyłączenia stosowania art. 9x ust. 2 u.c.p.g., gdyż podmioty odbierające odpady zawsze mogłyby powoływać się na brak możliwości uzyskania wymaganego poziomu recyklingu. Odnośnie sformułowanego przez stronę wniosku o wystąpienie na podstawie art. 267 TFUE z pytaniami prejudycjalnymi o wskazanej przez stronę treści, wyjaśnić należy, że procedura odesłania prejudycjalnego to mechanizm, który umożliwia sądom krajowym państw członkowskich Unii Europejskiej skierowanie do TSUE pytań dotyczących interpretacji prawa pierwotnego UE, takiego jak traktaty oraz prawa pochodnego, czyli aktów wydanych przez instytucje unijne, takich jak rozporządzenia, dyrektywy czy decyzje. Celem odesłania prejudycjalnego jest zapewnienie jednolitego stosowania prawa wspólnotowego w całej Unii oraz rozstrzyganie wątpliwości prawnych przez TSUE, co ma kluczowe znaczenie dla zachowania spójności systemu prawnego Unii Europejskiej. Procedura polega na skierowaniu przez sąd krajowy pytania prejudycjalnego w sytuacji, gdy poweźmie on wątpliwości co do interpretacji przepisów prawa unijnego lub konieczności ich zastosowania w kontekście konkretnej sprawy. Ważne jest, aby pytanie prejudycjalne miało związek z toczącym się postępowaniem przed sądem krajowym, oraz by odpowiedź TSUE była kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 28 lutego 2023 r., sygn. akt I GNP 1/23). W niniejszej sprawie taka wątpliwość nie zachodziła. Wobec niestwierdzenia naruszeń zarówno prawa materialnego jak i procesowego, które uzasadniałyby wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego Sąd nie mógł uwzględnić skargi, stąd też podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.