II SA/Rz 866/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2021 r. w Rzeszowie sprawy ze skargi A. R. i L. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę.

Pismem z dnia 7 maja 2021 r. (data wpływu do Sądu 25 maja 2021 r.) A. R. i L. R. (dalej: "skarżący") wnieśli skargę na decyzję Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda", "organ") z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, oznaczonej jako działka nr 1643 o pow. 0,21 ha położonej w [...], gm. [...], stanowiącej własność skarżących. Zarządzeniami z dnia 25 maja 2021 r. wezwano skarżących odpowiednio do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od złożonej skargi w kwocie 200 zł oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numerów PESEL skarżących oraz nadesłanie solidarnie 1 egzemplarza odpisu skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych. Wezwania zawierały pouczenie, że powyższych czynności należy dokonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi oraz informację, że przesłanie odpisu skargi przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałe osoby z obowiązku ich przesłania oraz uiszczenie wpisu przez jednego skarżącego zwalnia drugiego skarżącego z obowiązku jego uiszczenia. Wezwania skierowano na podane w skardze adresy skarżących. Wezwania zostały odebrane w dniu 1 czerwca 2021 r. W zakreślonym terminie skarżący uzupełnili braki formalne skargi oraz złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy na urzędowych formularzach PPF. Po rozpoznaniu wniosków skarżących, postanowieniami z dnia 29 lipca 2021 r., sygn. akt II SPP/Rz 177/21 i II SPP/Rz 178/21 Referendarz sądowy odmówił każdemu ze skarżących przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowienia te zostały następnie utrzymane w mocy postanowieniami tut. Sądu z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt II SPP/Rz 177/21 i II SPP/Rz 178/21. Zarządzeniem z dnia 15 września 2021 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II wezwał skarżących do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 25 maja 2021 r., ponownie pouczając o skutkach niewykonania zarządzenia w wyznaczonym terminie. Odpis zarządzenia został odebrany przez skarżących w dniu 17 września 2021 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący pismem z dnia 24 września 2021 r. (data wpływu do Sądu) zwrócili się o rozłożenie wpisu od skargi na raty po 50 zł miesięcznie, z uwagi na bardzo trudną sytuację finansową rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 230 § 1 i 2 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "P.p.s.a."), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis, przy czym pismem takim jest również skarga. W przypadku gdy skarga nie została należycie opłacona, zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem odrzucenia skargi, uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W przypadku, gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie stosownie do art. 46 § 2 pkt 1b P.p.s.a. powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Zgodnie z art. 47 P.p.s.a. do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W przedmiotowym postępowaniu oprócz skarżących bierze udział 1 uczestnik postępowania. W związku z tym skarżący byli zobowiązani dołączyć do skargi 1 egzemplarz odpisu skargi celem jego doręczenia uczestnikowi postępowania. Na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, której braków formalnych strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, podlega odrzuceniu zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący uzupełnili w zakreślonym terminie braki formalne skargi. Jednak skarżący nie wykonali wezwania o uiszczeniu wpisu od skargi z dnia 15 września 2021 r. Zarządzenia zostały odebrane przez skarżących w dniu 17 września 2021 r., zatem termin na wykonanie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi upłynął bezskutecznie w dniu 24 września 2021 r. Odnosząc się do kwestii wniosku skarżących o rozłożenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł na miesięczne raty w kwocie po 50 zł Sąd wskazuje, że możliwość rozłożenia na raty należności nie dotyczy wpisów sądowych. Zgodnie z art. 229 § 1 P.p.s.a. należności z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych oraz grzywien orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym, z wyjątkiem grzywien, o których mowa w art. 55 § 1, art. 149 § 2 oraz art. 154 § 1, mogą być umorzone lub zapłata tej należności może być odroczona albo rozłożona na raty, jeżeli jej ściągnięcie byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami. Przepis art. 229 § 1 P.p.s.a. zawiera podstawę udzielania ulg w postaci umorzenia, odroczenia płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych (tj. opłat sądowych – wpisu oraz opłaty kancelaryjnej, a także zwrotu wydatków, art. 211 w zw. z art. 212 § 1, art. 213 P.p.s.a.) oraz grzywien (art. 112 i art. 293 § 1 P.p.s.a.), które zostały orzeczone w postępowaniu sądowym. W orzecznictwie zwrócono uwagę, że przepis ten odnosi się do nieuiszczonych należności sądowych, wskazanych w art. 229 § 1 P.p.s.a., orzeczonych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. postanowienie NSA z 15 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 126/04,CBOSA). Nie ma natomiast zastosowania do tych opłat, w stosunku do których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i których nieuiszczenie powoduje odrzucenie skargi czy innego środka prawnego albo pozostawienie pisma bez rozpoznania (art. 214 § 1, art. 219 § 1, art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a.). Dlatego nieopłaconego wpisu od skargi nie można uznać za nieuiszczoną należność orzeczoną przez sąd. Naczelny Sąd Administracyjny dodał, że przepisy komentowanej ustawy nie przewidują jakiejkolwiek możliwości prawnej rozłożenia wpisu od skargi na raty czy też odroczenia jego zapłaty. (zob. Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 229 P.p.s.a., wyd. II, opublikowano: LEX/el. 2021). W świetle przedstawionych powyżej okoliczności, nie jest możliwe nadanie sprawie prawidłowego biegu i na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a orzeczono jak w sentencji.