II SA/Rz 836/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu A.K. i E.K. od decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 29 maja 2026 r. nr GK-II.7221.31.2026 w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków - postanawia - odrzucić sprzeciw E.K.

W dniu 26 czerwca 2026 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynął wspólny sprzeciw E.K. i A.K. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z 29 maja 2026 r. nr GK-II.7221.31.2026, którą uchylono decyzję Starosty [...] z 30 stycznia 2026 r. nr WG-WGE.BG.660.32.2019 w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków i jednocześnie przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw E. K. podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej jako: "P.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Stosownie do art. 64b § 1 P.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Ponadto w postępowaniu wszczętym sprzeciwem od decyzji art. 33 /uwaga Sądu: przepis określający krąg uczestników postępowania na prawach strony/ nie stosuje się (art. 64b § 3 P.p.s.a.). Przepis art. 32 P.p.s.a. stanowi natomiast, że stronami i w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Z powyższych uregulowań wynika zatem, że stronami postępowania sądowego w sprawie wszczętej sprzeciwem są wyłącznie: skarżący (wnoszący sprzeciw) oraz organ. Podkreślenia wymaga także, że skuteczne wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego uzależnione jest m. in. od istnienia po stronie podmiotu wnoszącego sprzeciw legitymacji do jego złożenia. Kwestię tę reguluje art. 50 § 1 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi (sprzeciwu) jest każdy, kto ma w tym interes prawny (...). Z powyższego wynika więc, że legitymacja do wniesienia skargi (sprzeciwu) jest związana z posiadaniem przez skarżącego interesu prawnego. Kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest ta legitymacja, ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem lub czynnością organu administracji. Innymi słowy, interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku - wyrok NSA z 3.06.1996 r., sygn. akt II SA 74/96, publ. ONSA 1997 nr 2, poz. 89). Interes prawny istnieje zatem wtedy, kiedy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z 22.02.1984 r., sygn. akt I SA 1748/83, publ. www.orzeczenia .nsa.gov.pl). Wniesienie skargi przez podmiot, któremu zgodnie z art. 50 § 1 lub § 2 P.p.s.a. przysługuje legitymacja do jej wniesienia, stanowi jedną z podstawowych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, której brak skutkuje odrzuceniem skargi (por. wyrok NSA z dnia 4.02.1998 r., sygn. SA/Bk 947/96, LEX nr 31892, postanowienie NSA z dnia 19.05.1998 r., I SA/Łd 78/98, LEX 36198). Przenosząc powyższe wywody na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że E.K. nie ma interesu prawnego do wniesienia sprzeciwu od decyzji PWINGiK w Rzeszowie z 29 maja 2026 r. uchylającej decyzję Starosty z 30 stycznia 2026 r. w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków i jednocześnie przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. E.K. nie był bowiem stroną postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Z nadesłanych akt administracyjnych, w tym wypisu z ewidencji gruntów wynika, że jedyną aktualną właścicielką działki nr [...] obręb [...] jest A.K. Zatem to jej przysługiwał status strony w postępowaniu administracyjnym i to ona legitymuje się interesem prawnym. Z akt administracyjnych wynika także, że E.K. w prowadzonym postępowaniu administracyjnym występował wyłącznie jako pełnomocnik A.K. i to jemu, jako pełnomocnikowi, zostało doręczone rozstrzygniecie organu odwoławczego. E.K. jako podmiot niemający do wskazanej nieruchomości żadnych praw rzeczowych, nie ma także żadnych przyznanych przepisem prawa uprawnień lub obowiązków dotyczących postępowania w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Nie posiada on zatem prawem chronionego interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej decyzji uprawniającego go do wniesienia sprzeciwu w imieniu własnym, znajdującego swoje umocowanie w przepisach prawa materialnego. Z uwagi na stwierdzony brak legitymacji E.K. do wniesienia sprzeciwu w niniejszej sprawie, Sąd odrzucił jego sprzeciw, jako niedopuszczalny, na podstawie art. 64a oraz art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a. Końcowo Sąd wyjaśnia, że sprzeciw A.K. podlegać będzie odrębnemu rozpoznaniu.