II SA/Rz 819/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi R. U. i S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - przyznać wnioskodawczyni R. U. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

R. U. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W sprawie tej wymieniona złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazała, że wraz z dwunastoletnim synem mieszka w mieszkaniu socjalnym. Jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 2 ha, którą wydzierżawia oraz nieruchomości, w skład której wchodzi ogród i nadający się do kapitalnego remontu drewniany dom, który zajmuje jej wujek. Jedyne dochody to świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie 450 zł, świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł, zasiłek rodzinny wynoszący 124 zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 158 zł. Stale wydatki rodziny to: prąd – 266 zł, gaz – 65 zł, telefony – 60 zł, lekarstwa – 100 zł, Internet – 60 zł. Aby uzyskać dodatkowe informacje służące dokonaniu pełnej analizy wniosku strony wezwano ją do ich uzupełnienia. Z odpowiedzi wynika, że wnioskodawczyni otrzymuje dodatek energetyczny w kwocie 53,29 zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości 99,13 zł. Z tytułu wydzierżawienia nieruchomości nie otrzymuje żadnego dochodu, bowiem dzierżawcą jest sąsiad, który pomaga jej choremu wujkowi. Żadnych środków pieniężnych nie uzyskuje także od wujka zajmującego jej dom i ogród, bowiem całość renty, którą wymieniony pobiera przeznacza on na wyżywienie i lekarstwa. Skarżąca podkreśliła, że na jedzenie "zostają ochłapy". Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Wstępując na drogę sądową strona obowiązana jest poczynić oszczędności służące pokryciu związanych z tym postępowaniem kosztów. Zasadę taką ustanawia art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zgodnie z nim to bowiem strony postępowania sądowego ponoszą łączące się z nim koszty. Tylko wyjątkowo możliwe jest odstąpienie od powyższej reguły i udzielenie stronie dofinansowania ze środków Skarbu Państwa. Ewentualność powyższa dotyczy sytuacji, gdy strona samodzielnie tj. własnymi staraniami nie jest w stanie pokryć wydatków w postaci kosztów konkretnego postępowania sądowego. Prawo pomocy, bowiem to ta instytucja stanowi wyjątek od wymienionej wyżej reguły, adresowane jest do osób ubogich, które mają wprawdzie pewne środki, jednak ich wielkość nie pozwala na samodzielne sfinansowanie kosztów udziału w danym postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego to tzw. całkowite prawo pomocy. Przyznawane jest ono osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z kolei zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie radcy prawnego to częściowe prawo pomocy (art. 245 § 3 P.p.s.a.), którego adresatem jest osoba wykazująca, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). R. U. ubiega się zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata, a zatem o pełne wsparcie ze środków publicznych. W ocenie rozpoznającej to żądanie, podlega ono uwzględnieniu w całości, bowiem skarżąca nie posiada dostatecznych środków, by móc pokryć koszty zainicjowanego m. in. jej skargą postępowania sądowego. Jest bowiem osobą bezrobotną od dnia 8 maja 2013r. i nie posiada prawa do zasiłku z tym statusem związanego. Jej dochody to świadczenie z funduszu alimentacyjnego, świadczenie wychowawcze oraz dodatki: energetyczny i mieszkaniowy. Łączna wysokość powyższych dochodów (ok. 1100 zł) jest na tyle niska, że z trudnością wystarcza na pokrycie codziennych wydatków związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb. Oznacza to, że partycypowanie przez wnioskodawczynię w kosztach niniejszego postępowania w jakiejkolwiek części z pewnością skutkowałoby powstaniem uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wymienionej i jej syna. Z podanych względów, a zatem wobec niewielkich dochodów strony uznano, że adekwatnym do jej sytuacji materialnej jest udzielenie prawa pomocy w całkowitym zakresie. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. .